xayol

PPT 24 pages 8.1 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.1 MB

File type PPT

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

slayd 1 mavzu: xayol reja xayol haqida tushuncha xayol jarayonlarining nerv-fiziologik asoslari xayol jarayonlari xayol turlari insonlar borliqni anglab, unda yuz berayotgan narsalarni qabul qilibgina qolmay o`ni o`zgartirishga ham harakat qiladi. borliqni amaliyotda o`zgartira olishni bilish bilan birga xayolni ham o`zgartira bilish lozim. shuningdek, avlod-ajdodlarimizning hayotiga doir tarixiy kitoblarni o’qiyotganimizda yoki bo’lmasa, o’qituvchining uzoq chet el mamlakati haqidagi qiziqarli gaplarini eshitar ekanmiz, yuqoridagi narsalarga nisbatan tasavvurlar hosil bo’ladi. xayol qilish jarayonida idrok qilingan obrazlar orqali hosil qilingan tasavvurlar va bunday tasavvurlarni ongimizda xotira orqali orttirilishi tufayli yuzaga keladi. boshqacha qilib aytganda, odam faqat ilgari idrok qilgan narsalarinigina eslash bilan cheklanib qolmay, balki shu paytgacha hech qayerda uchratmagan yangi narsalarini ham o’z hayotida yarata oladi. xayol - deb odamning ongida ilgaridan bor bo’lgan vaqtli aloqalarning (assosiasiyalarni) qaytadan tiklanishi va bir-biri bilan yangicha qo’shilishi orqali narsa va hodisalarning yangi obrazlarini hosil qilishga aytiladi demak, biz ilgari idrok qilmagan predmet va hodisalarni yaratishdan …

2 / 24

mumkun. ertakdagi afsonaviy obrazlar shular jumlasidandir. xalq xayolining mahsuli bo’lgan suv parisi obrazi - ayol, baliq va yashil suv o’simligi obrozlaridan yaratilgan. xuddi shuningdek qadimgi yunon afsonalaridagi ’’sfinks’’ tanasi sher, boshi va ta’nasi ayol kishiga o’xshagan qanotli bor maxluq g’ayri tabiiy ravishda olinganini ko’ramiz. ehtiyojlar ijod jararayoning asosiy manbaidir. odamlar taraqqiyot yo’liga kirishlari bilanoq o’z ehtiyojlarini qondirish maqsadida yangi-yangi narsalarni o’ylab topa boshlaganlar. qo’lda har narsa qilish qiyinligini tushungan odamlar eng oddiy mehnat qurollarini ixtiro qila boshlaganlar. masalan odam kaftlab suv olish usulini idish bilan suv olish usuli bilan almashtirdi; buyumlarni siqib ushlashda barmoqlar vazifasini ombir o’taydigan bo’ldi, musht bilan siqilgan qo’l bolg’a timsoliga aylandi, kichik masofani ikki barmoq bilan o’lchash tsir kulami yaratishga yordam berdi. xayol jarayonlarining nerv-fiziologik asoslari xayol qilish jarayoni juda ham murakkab aks ettirish jarayoni bo’lishiga qaramay, uning asosida yotgan fiziologik mexanizmlarni akademik i.p. pavlovning oliy nerv-faoliyati haqidagi ta'limoti asosida ma'lum darajada tushuntirib o’tish mumkin. xayolning …

3 / 24

hda yuzaga keladigan assosiasiyalardan iborat bo’ladi. xayol qilish jarayoni hamisha nutq orqali amalga oshirilishi tufayli nutqning nerv-fiziologik asosida ikkinchi signallar tizimining faoliyati ham faol qatnashadi. bundan tashqari xayol qilish jarayonida diqqat, xotira, tafakkur va iroda jarayonlari ham ishtirok qiladi. ana shu nuqtai nazardan olganda xayolning (xususan ijodiy xayolning) nerv fiziologik mexanizmlarni to’la tushuntirib berish uchun yetarli ilmiy ma'lumotlar yo’q. hozirgi kunda fan va texnikaning juda tez temp bilan rivojlanishi ijodiy xayol jarayonining oldiga katta vazifalar qo’ymoqda. masalan, kosmik fazoni zabt etish, insonning oyga chiqishi, murakkab aqlli mashinalarning yaratilishi va shu kabilar inson tafakkuri hamda ijodiy xayolning yuksak taraqqyoti natijasida qo’lga kiritilmoqda. xayol jarayonlari analitik giperbolizatsiya aktsentirovka sxemalashtirish sintetik agglyutinatsiya tizimlashtirish qiyoslash agglyutinasiya “yelimlash" degan ma'noni bildirib, unda turli qismlarni bitta qilib yangi obraz yaratiladi. masalan: yalmog’iz kampir, suv parisi, kentavr, sfinks obrazlari va boshqalar. giperbolizasiya - obrazlarni kattalashtirish yoki kichiklashtirish shuningdek, alohida qismlarni o’zgartirishdir. masalan: gulliver, liliput, alpomish, rustam pahlavon …

4 / 24

r bo’ladi. xotira tasavvuridagi narsa doimo tanish narsadek his qilinadi. xayol tasavvurlari esa yangilikni his qilish tuyg’ularini beradi. xayol tasavvurlari insonning qiziqish va ideallari bilan bog’liq bo’lgani sababli yangilikni his qilish tuyg’ulari oqibatida vujudga keladi. xayol turlari passiv xayol ixtiyorsiz shirin xayol tush ko'rish gallyutsinatsiya aktiv xayol ixtiyoriy qayta tiklovchi ijodiy orzu 22675642

5 / 24

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xayol"

slayd 1 mavzu: xayol reja xayol haqida tushuncha xayol jarayonlarining nerv-fiziologik asoslari xayol jarayonlari xayol turlari insonlar borliqni anglab, unda yuz berayotgan narsalarni qabul qilibgina qolmay o`ni o`zgartirishga ham harakat qiladi. borliqni amaliyotda o`zgartira olishni bilish bilan birga xayolni ham o`zgartira bilish lozim. shuningdek, avlod-ajdodlarimizning hayotiga doir tarixiy kitoblarni o’qiyotganimizda yoki bo’lmasa, o’qituvchining uzoq chet el mamlakati haqidagi qiziqarli gaplarini eshitar ekanmiz, yuqoridagi narsalarga nisbatan tasavvurlar hosil bo’ladi. xayol qilish jarayonida idrok qilingan obrazlar orqali hosil qilingan tasavvurlar va bunday tasavvurlarni ongimizda xotira orqali orttirilishi tufayli yuzaga keladi. boshqacha qilib aytganda, odam faqat ilgari idrok...

This file contains 24 pages in PPT format (8.1 MB). To download "xayol", click the Telegram button on the left.

Tags: xayol PPT 24 pages Free download Telegram