kollagen va elastin: aminokislota tarkibining xosligi

PPT 24 pages 2.2 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type PPT

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

ministerstvo zdravooxraneniya respubliki uzbekistan tashkentskiy farmatsevticheskiy institut na pravax rukopisi udk 615.014.2:615.212. yuldashev zakirjan abidovich ekologicheskie i ximiko-toksikologicheskie issledovaniya pestitsidov gruppi sinteticheskix piretroidov, proizvodimix v uzbekistane 15.00.02 - farmatsevticheskaya ximiya i farmakognoziya dissertatsiya na soiskanie uchenoy stepeni doktora farmatsevticheskix nauk nauchniy konsultant: doktor farmatsevticheskix nauk, akademik rao, professor v.a. popkov tashkent- 2007 o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligi alfraganus universiteti farmatsevtika va kimyo kafedrasi zokirova gulruh raxmatillaevna biriktiruvchi to'qima biokimyosi toshkent – 2024 ko'rib chiqiladigan savollar kollagen va elastin: aminokislota tarkibining o'ziga xosligi, birlamchi va fazoviy strukturasi, biosintezi. prolin va lizin gidroksillanishida askorbin kislotaning roli. avitaminoz s belgilari. proteoglikanlar, glikozaminoglikanlarning biologik vazifasi (tayanch, ximoya-mexanik, boglovchi, ion boshqaruvchi va boshqalar) 2 biriktiruvchi to'qima organizmning butun tanasi bo'yicha taqsimlangan bo'lib, u tog'ay, pay, boylam, suyak matriksida bo'ladi, u buyrak jomi, siydik kanallari sohasida joylashadi, tomirlarni fiksatsiya qiladi; jigar va mushak kabi parenximatoz a'zolarda xujayralar aro bog'lovchi moddaning asosini tashkil etadi. tana vaznini taxminan …

2 / 24

to'qima uchun o'ziga xos ipsimon (fibrilyar) strukturalarni bo'lishi xarakterlidir – kollagen, elastin va retikulin tolalar, ular xujayraaro substantsiya o'ramida joylashgan; v) biriktiruvchi to'qima xujayraaro moddasi juda murakkab kimeviy tarkibga ega. kollagen biriktiruvchi to'qimaning erimaydigan iplari odam organizmida eng ko'p tarqalgan oqsil – kollagendan tarkib topgan. u oqsillar umumiy miqdorining 25-33%ni, tana og'irligining taxminan 6% ni tashkil etadi. kollagen tarkibidagi aminokislotalarning 1/3 qismini glitsin, 21% prolin va gidroksiprolin, 11%ni esa alanin tashkil etadi. biriktiruvchi to'qimani elektron mikroskop yordamida o'rganish unda fibrillalardan tuzilgan kollagen tolalarining mavjudligini ko'rsatdi. fibrillalar diametri 5dan 200nm.gacha bo'lgan tsilindr shakliga ega. kollagen fibrillalari tropokollagen birliklaridan tashkil topgan. turli to'qimalardan ajratilgan tropokollagenlar tarkibi bilan farq qilsada, lekin ularning hammasida glitsin ko'p va 5 oksilizin, 3- oksi, alfa-oksiprolin saqlaydi. tropokollagen molekulasi 1,5nm kenglik va 300 nm uzunlikka ega, molekulyar og'irligi uchta subbirlikdan tashkil topgan bo'lib, ularning har biri taxminan 1000 aminokislota saqlovchi polipeptid zanjirdir. alohida zanjir zich chapga o'ralgan spiral …

3 / 24

angan tropokollagen molekulalaridan hosil bo'lgan. kollagen yuqori molekulali o'tmishdosh prokollagen holatida sintezlanadi. peptid zanjirlaridagi prolin va lizin koldiklari gidroksilaza o2, α-kgaskorbin k-ta |so2, suktsinat↓ peptid zanjirlaridagi 4-gidroksiprolin, 5-gidroksilizin qoldiklari prolin va lizin gidroksillanishida askorbin kislotaning roli. avitaminoz s belgilari askorbin kislotasi 2 va 3 valentli temir ishtirokida aromatik birikmalarning gidroksillanishini katalizlaydi. askorbin kislota etishmasligi mezenximal xujayralar funktsiyasining buzilishi bilan namoyon buladi. oksiprolin kam saklaydigan kollagen xosil buladi. biriktiruvchi to'qima asosiy moddasining hosil bo'lishi buziladi, depolimerizatsiya vujudga keladi va bu to'qima asosiy strukturalari eriydi, natijada eski yaralar ochilishi mumkin. kollagenning yarim yashash davri bir necha hafta, oydir. elastin biriktiruvchi to'qimaning ikkinchi asosiy oqsili kollagendan farqli ravishda qaynatganda jelatina hosil qilmaydi. uning aminokislota tarkibi kollagendan farqlanadi. elastin tolalari katta bo'lmagan, deyarli sferik molekulalarning qattiq ko'ndalang bog'lar bilan bog'lanishi natijasida qurilgan. lizin ishtirokida ko'ndalang bog'larning 2 turi aniqlangan. to'rtta lizin qoldiqlaridan desmozin va izodesmozin deb atalmish birikmalar hosil bo'ladi. proteoglikanlar, glikozaminoglikanlarning biologik vazifasi …

4 / 24

ent ta'sir etib ajratib olish mumkin. bu guruhlarni avval mukopolisaxaridlar deb atalar edi. hozir ularni glikozaminoglikanlar deyiladi, chunki ularni hammasi glyukozamin yoki galaktozaminni saqlaydi. glikozaminoglikanlarni 6 asosiy sinfi tafovut etiladi: gialuronat kislota, xondroitin-4-sulfat, xondroitin-6- sulfat, dermatan, keratansulfat i va ii, geparan sulfat va geparin. proteoglikanlarning biologik vazifalari: 1.polivalent anionlar bo'lib, o'ziga kationlarni tortadi va bog'laydi. 2.o'rgimchaksimon strukturasi katta masofani egallashga imkon beradi va suvni ushlab turadi. 3.bo'g'imlarda surtuvchi modda vazifasini bajaradi. 4.tashqi bosim ta'sirida suvni siljishiga qarshilik ko'rsatadi. 5.bosimga nisbatan to'qimalarga elastiklik va chidamlilikni beradi. 6.molekulyar elak sifatida yirik kationlar siljishini chegaralaydi. gialuron kislota eritmalari yuqori yopishqoqlik xususiyatiga ega bo'lib, bo'g'imlarda surkovchi modda vazifasini bajaradi. revmatik kasallarda bo'g'im suyuqligi yopishqoqligining o'zgarishi proteoglikanlar strukturasida o'zgarish natijasidir. proteoglikanlar tashqi bosim ta'sirida suvning harakatlanishiga qarshilik ko'rsatadi va to'qimalarga elastiklik, siqilishga nisbatan chidamlilik beradi. ular molekulyar elaklar sifatida funksiyalanadi, yirik ionlarni harakatlanishini chegaralaydi, proteoglikan domenlari orasiga albumin va immunoglobulin hajmiga ega bo'lgan molekulalarning kirishiga …

5 / 24

iladi va bunda tog'ay hujayralarining proliferatsiyasi tezlashadi va proteoglikanlarga sulfatlarning kiritilishi stimullanadi. testosteron ta'sirida qator to'qimalarda (yurak klapani, teri) gialuron kislota sintezi tezlashadi. revmatizm yoki artrit bilan jarohatlangan bo'g'im sinovial suyuqligida gialuron kislotaning miqdori me'yoridan ko'p, lekin depolimer kiritilganda gialuron kislotaning repolimerlanishi kuzatiladi va uning de novo sintezi keskin pasayadi. qandli diabetda infeksiyalarga moyillik, yaralar bitishining pasayishi, tomirlar degeneratsiyasining tezlashishi organizmning muko'polisaxaridlarni sintezlash qobiliyatining pasayishi bilan bog'liqdir. hujayralararo matriksning struktura tuzilishi xujayralarning yuzalarida, bazal membranalarda, biriktiruvchi to'qima xujayralararo moddasining bag'rida, shuningdek qon plazmasida fibronektin bor. fibronektin xujayralar plazmatik membranasi tsialoglikolipidlari (gangliozidlar) yoki tsialoglikoproteinlarning uglevodli guruhlariga, shuningdek kollagan, gialuronat kislota va sulfirlangan glikozaminoglikanlarga birikadi. mana shu birikmalardan har biri uchun fibronektin molekulasida maxsus biriktirish markazi bor. shu tariqa polivalent bo'lgani uchun fibronektin xujayralararo modda tuzilishida integratsiyalovchi rol o'ynay oladi. fibronektin molekulasida bitta oqsil molekulasining glutamin qoldig'i bilan ikkita oqsil molekulasining lizin qoldig'i o'rtasidagi reaktsiyani katalizlab, ularni bir-biri bilan choklab qo'yadigan ferment …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kollagen va elastin: aminokislota tarkibining xosligi"

ministerstvo zdravooxraneniya respubliki uzbekistan tashkentskiy farmatsevticheskiy institut na pravax rukopisi udk 615.014.2:615.212. yuldashev zakirjan abidovich ekologicheskie i ximiko-toksikologicheskie issledovaniya pestitsidov gruppi sinteticheskix piretroidov, proizvodimix v uzbekistane 15.00.02 - farmatsevticheskaya ximiya i farmakognoziya dissertatsiya na soiskanie uchenoy stepeni doktora farmatsevticheskix nauk nauchniy konsultant: doktor farmatsevticheskix nauk, akademik rao, professor v.a. popkov tashkent- 2007 o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligi alfraganus universiteti farmatsevtika va kimyo kafedrasi zokirova gulruh raxmatillaevna biriktiruvchi to'qima biokimyosi toshkent – 2024 ko'rib chiqiladigan savollar kollagen va elastin: aminokislota tarkibining o'ziga...

This file contains 24 pages in PPT format (2.2 MB). To download "kollagen va elastin: aminokislota tarkibining xosligi", click the Telegram button on the left.

Tags: kollagen va elastin: aminokislo… PPT 24 pages Free download Telegram