matematikmantiq asoslari

PPT 29 pages 350.5 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 350.5 KB

File type PPT

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

$matematik mantiq asoslari matematik mantiq asoslari mulohaza(fikr). mulohaza(fikr)lar algebrasi. mulohaza(fikr)lar ustida amallar. formulalar. formulalarning teng kuchliligi. kalit so‘zlar: mulohaza(fikr), haqqoniylik qiymatlari, sodda va tuzilgan fikrlar, fikr o‘zgaruvchilari, inkor, kon’yunksiya, diz‘yunksiya, implikatsiya, ekvivalensiya , formulalar, formulalarning teng kuchliligi, tavtologiya, qarama-qarshilik, rostlik jadvali, mantiq qonunlari. rost yoki yolg‘on deyish ma’noga ega bo‘lgan gapga mulohaza(fikr) deyiladi. fikr sodda tuzilgan a, b, c, … fikr rost a=1 fikr yolg’on b=0 asosiy mantiqiy bog‘liqliklar. bog‘liqliklar belgilanishi mos amalning nomi yo‘q , noto‘g‘ri, … ⌐, ‾ inkor va, lekin, … &, /\ kon’yunksiya yoki, yoki u yoki bu, … \/ diz’yunksiya kelib chiqadi, agar…, u holda… → implikatsiya teng kuchli, faqat va faqat agar, … ~ (↔) ekvivalensiya fikrlar ustida mantiqiy amallar a b ⌐a a&b a \/b a →b a~b 0 0 1 0 0 1 1 0 1 1 0 1 1 0 1 0 0 0 1 0 0 1 1 0 1 …$

2 / 29

2, …, an o‘zgaruvchilar-ning bo‘lishi mumkin bo‘lgan barcha rosrlik qiymarlariga aytiladi. ta‘rif 5. α formulaning barcha mantiqiy imkoniyatlarini o‘z ichiga olgan jadvalga α formulaning mantiqiy imkoniyatlari jadvali deyiladi. ta’rif 6. agar α va β formulalar uchun umumiy bo‘lgan mantiqiy imkoniyatlarda α va β bir xil qiymatlar qabul qilsa, u holda α va β formulalar teng kuchli deyiladi va ular α≡β kabi belgilanadi. ta’rif 7. agar barcha mantiqiy imkoniyatlarda α formula bir xil 1 ga teng (0 ga teng) qiymat qabul qilsa, α formula ayniy haqiqat (ayniy yolg‘on) yoki tavtologiya (qarama-qarshilik) deyiladi va α≡1 (α≡0) kabi belgilanadi. |=α yozuv α – tavtologiya ekanligini anglatadi. reja 1. mulohazalar. 2. inkor amali. 3. kon’yunktsiya (mantiqiy ko’paytma) amali. 4. diz’yunktsiya (mantiqiy yig’indi) amali. 5. implikatsiya amali. 6. ekvivalentlik (tengkuchlilik) amali. 7. s h effer amali (shtrixi). matematik mantiqning ushbu mulohazalar algebrasi deb a talgan bo’limida asosiy tekshirish ob’ektlari bo’lib gaplar xizmat qiladi. matematik mantiq …

3 / 29

ndan keyin, chin qiymatni qisqacha “ ch ” va yolg’on qiymatni “ yo ” bilan belgilaymiz. mulohazalarni belgilash uchun, asosan, lotin alfavitining kichik harflari ishlatiladi: z y x v u c b a , , ..., , , ,..., , , ma’lum mulohazalar borki, hamma mumkin bo’lgan hola tlarda (vaziyatlarda) chin qiymatni (yolg’on) qabul qiladilar. bunday mulohazalarga absolyut chin (yolg’on) mulohazalar deb aytiladi. mulohazalar algebrasida odatda, konkret mulohazalar bilangina emas, balki har qanday istalgan mulohazalar bilan shug’ulla nadilar. bu esa o’zgaruvchi mulohaza tushunchasiga olib keladi. agar o’zgaruvchi mulohazani x deb belgilasak, u holda x konkret mulohazala rning istalganini ifodalaydi. sh uning uchun x ikki: “ ch ” va “ yo ” qiymatli o’zgaruvchini ifodalaydi. n x x x ,..., , 2 1 ta o’zgaruvchi li mulohaza berilgan bo’lsin. bularning har qaysisi chin va yolg’on qiymatlarni qabul qiladi. shuning uchun quyidagi qiymatlar satrini tuzish mumkin: yo, yo, ........, yo, ch, yo, …

4 / 29

ir. 1. inkor amali. istalgan x o’zgaruvchili mulohaza bilan birga x ko’rinishida belgilangan ikkinchi o’zgaruvchili mulohaza berilgan bo’lsin. 2 - ta’rif. x mulohaza “ ch ” qiymatni qabul qilganda, x mulohaza “ yo ” qiymatni qabul qil sa va aksincha , x mulohaza x mulohaza “ yo ” qiymatni qabul qilganda, x mulohaza “ ch ” qiymatni qabul qil sa, u holda x mulohaza x mulohaza ning inkori deb atal adi. demak, mulohazalar mantig’ining eng sodda amali bu inkor amali bo’lib, oddiy tildagi manfiy sifatdosh “emas” ga to’g’ri keladi. bu amal “ — “ simvol bilan belgilanadi. agar x biror mulohaza, masalan, “bugun ha vo sovuq” bo’lsa, u holda x - yangi murakkab “bugun havo sovuq emas” mulohazadan iboratdir. x mulohaza “ x emas” deb o’qiladi. inkor amalining ta’sirini quyidagi chinlik jadvali ko’rinishida tasvirlaymiz: x x 1 0 0 1 xuddi shu jadvalni inkor amalining ta’rifi sifatida qabul qilamiz va …

5 / 29

hkil etuvchilaridan biri, chunonchi “7>9” yolg’ondir. kon’yunktsiya ta’rifini quyidagi chinlik jadva li ko’rinishida yozish mumkin: x y y x  ch ch ch ch yo yo yo ch yo yo yo yo diz’yunktsiya (mantiqiy yig’indi) amali. 4 - ta’rif. x va y mulohazalar yolg’on bo’lgandagina yolg’on qiymatni qabul qilib, qolgan hollarda esa, chin qiymatni qabul qiladigan mulohazaga x va y mulohazal arning diz’yunktsiyasi deyiladi. ikkita x va y mulohazaning diz’yunktsiyasi “ y x  ” kabi yoziladi va “ x yoki y ” deb o’qiladi. ikki x va y mulohazaning diz’yunktsiyasi y x  murakkab mulohaza bo’lib, u faqat x va y yolg’on bo’lgandagina yolg’on qiymat qabul qilib, qolgan hollarda chin qiymatni qabu l qiladi. diz’yunktsiya amalini quyidagi chinlik jadvali orqali ham ifodalash mumkin: x y y x  ch ch ch ch yo ch yo ch ch yo yo yo implikatsiya amali. quyidagi murakkab mulohazalarni ko’raylik: 1) “agar 2 …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "matematikmantiq asoslari"

matematik mantiq asoslari matematik mantiq asoslari mulohaza(fikr). mulohaza(fikr)lar algebrasi. mulohaza(fikr)lar ustida amallar. formulalar. formulalarning teng kuchliligi. kalit so‘zlar: mulohaza(fikr), haqqoniylik qiymatlari, sodda va tuzilgan fikrlar, fikr o‘zgaruvchilari, inkor, kon’yunksiya, diz‘yunksiya, implikatsiya, ekvivalensiya , formulalar, formulalarning teng kuchliligi, tavtologiya, qarama-qarshilik, rostlik jadvali, mantiq qonunlari. rost yoki yolg‘on deyish ma’noga ega bo‘lgan gapga mulohaza(fikr) deyiladi. fikr sodda tuzilgan a, b, c, … fikr rost a=1 fikr yolg’on b=0 asosiy mantiqiy bog‘liqliklar. bog‘liqliklar belgilanishi mos amalning nomi yo‘q , noto‘g‘ri, … ⌐, ‾ inkor va, lekin, … &, /\ kon’yunksiya yoki, yoki u yoki bu, … \/ diz’yunksiya kelib chiqadi, agar…, u holda...

This file contains 29 pages in PPT format (350.5 KB). To download "matematikmantiq asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: matematikmantiq asoslari PPT 29 pages Free download Telegram