islom dini manbalari, aqidaviy maktablari va ularning hozirgi davrdagi ahamiyati.

PPT 64 pages 1.1 MB Free download

64 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPT

Pages 64

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 64

prezentatsiya powerpoint * 6-mavzu. islom dini manbalari, aqidaviy maktablari va ularning hozirgi davrdagi ahamiyati. * reja: * 1. qurʼon, hadis, fiqh, aqida ilmlarining shakllanish tarixi. qurʼon, sura va oyat tushunchalarining maʼnosi, qurʼonshunoslikning shakllanishi va rivojlanishi. 2. hadis tushunchasining mohiyati, hadislarning turlari va tasnifi. buyuk muhaddislarning hayoti va ijodi. oʻzbekistonda hadisshunoslikning rivoji. 3. sunniylik va shialik yo‘nalishlarining paydo bo‘lishi va ular eʼtiqodidagi farqlar. moturidiylik va ashʼariylik maktablari. kalom falsafasi. 4. esxatologiyaning mohiyati: qiyomat va oxirat dunyosi. 5. noanʼanaviy eʼtiqodlar: xorijiya, muʼtaziliya, qarmatiya harakatlari * 1. qurʼon, hadis, fiqh, aqida ilmlarining shakllanish tarixi. qur’oni karim va umuminsoniy g’oyalar. «qur’on» - arabcha «qara’a» (o’qimoq) fe’lidan olingan. qur’on suralardan iborat. sura qur’ondan bir bo’lak bo’lib, eng kami uchta yoki undan ortiq oyatlarni o’z ichiga oladi. qur’onda jami 114 ta sura mavjud. oyatlar soni esa, qur’on mantlarini taqsimlashning turli yo’llariga ko’ra, 6204ta, 6232ta, hatto 6666 tagacha belgilangan. bu narsa qur’on nusxalarining bir-biridan farqli ekanligini emas, …

2 / 64

ibodatga to’planganlar. bu davr suralarida islomning aqoidiga keng o’rin berilgan. tarixiy voqealar aniqroq ko’zda tutilgan holda madina davriga oid 24 ta surani besh davrga ajratish ma’qulroqdir: 1-madina davri (622 yil oktyabrdan 624 yil gacha). muhammad s.a.v. madinaga ko’chib kelganlaridan makkaliklar bilan birinchi yirik to’qnashuv - badr jangigacha nozil bo’lgan 4 sura bu davrga kiradi. 2-madina davri (624 yil martidan 625 yil martigacha). badr jangidan keyin uhud jangigacha o’tgan bir yil ichida nozil bo’lgan 3 surani o’z ichiga oladi. 3-madina davri (625 yil martida - 627 yil martigacha). uhud jangidagi talofotdan keyin xandaq jangigacha o’tgan ikki yil ichida 5 ta sura nozil bo’lgan. 4-madina davri (627 yil aprelidan 630 yil yanvarigacha). xandaq jangidan so’ng makkaning olinishigacha o’tgan salkam uch yil ichida nozil bo’lgan 8 sura shu davrga kiradi. 5-madina davri (630 yil fevralidan 632 yil mayigacha). makka fath qilinganidan keyin muhammad s.a.v. vafotlarigacha o’tgan ikki yildan ortiqroq davr ichida nozil bo’lgan …

3 / 64

hviq qilinadi, insoniylik sha’niga dog‘ tushiradigan yomon sifatlar qoralanadi. hijriy 3-asrda hadis taʼlif etish sohasida „musnad“, „sahih“, „sunan“ deb atalmish turli yoʻnalishlar vujudga keldi. „musnad“ yoʻnalishida tasnif etilgan toʻplamlarda turli mavzudagi hadislar bir joyda keltirilib, ular hadis rivoyat qiluvchi sahobalarning islom dinini qabul qilgan vaqtiga koʻra yoki alifbo tartibida joylashtirilgan. abu hanifa, ahmad ibn hanbalarning hadis kitoblari shu yoʻnalishga mansub. „sahih“ yoʻnalishiga to‘gʻri, ishonarli hadislar kiritilgan. bu yoʻnalishga imom buxoriy asos solgan. „sunan“ yoʻnalishidagi toʻplamga esa, toʻgʻri, ishonarli hadislar bilan bir qatorda „zaif“ hadislar ham kiritilgan. abu dovud, abu iso termiziy, nasoiy, ibn moja toʻplamlari shu yoʻnalishga mansubdir. fiqh – islom huquqshunosligi sohasi sifatida viii-x asrlarda shakllandi va uning metodologiyasi vujudga keldi. fiqh ilmi mustaqil huquqshunoslik sohasi sifatida rivojlana borib, ijtimoiy hayotning barcha jabhalariga oid bo‘lgan masalalarni qamrab olgan: iymon asoslari, aqida talablari, inson turmush tarziga xos bo‘lgan muomala, ahloq, ibodat qonun qoidalari. bu jarayon ikki yarim asr davom etib, …

4 / 64

mi shar’iya aniq shakllanib, bir-biridan ajralmagan zamonda berilgani e’tiqod va ahloq ilmlarini ham qamrab oladi. lekin keyinroq ahloq va e’tiqodga tegishli meyorlar har qaysisi bir ilm sifatida fiqhdan ajrala boshlab, ilmut-tavhid yoki kalom ilmi va ilmul-ahloq nomlari bilan alohida fanlarga aylandi va fiqh esa ahkomi far’iya va uning o’rganish uslubini o’z ichiga qamrab oldi. shuning uchun oxirgi davr faqihlari imomi a’zam ta’rifiga ‘amalan” (amaliy jahatdan) so’zi qo’shilishini zarur deb topdilar va mazkur ta’rif quyidagi shaklni oldi: “fiqh ilmi – har bir mukallaf kishining amaliy jihatdan foydasiga va zarariga bo’lgan narsalar haqidagi shariat hukmlarini bilib olishdir”. fiqh ilmining rivojiga movarounnahr diyoridan yetishib chiqqan olimlar juda katta xissa qo‘shganlar. chunonchi, musulmon dunyosida katta shuhrat qozongan abu mansur moturidiy (vafoti 945 yil), abu lays as-samarqandiy (vafoti 983 yil), faxr al-islom al-pazdaviy (vafoti 1089 yil), alouddin as-samarqandiy (vafoti 1145 yil), burhonuddin marg‘inoniy(1123-1197)larning bu boradagi xizmatlari nihoyatda ulkan bo‘lgan. movarounnahrda fiqhning hanafiya mazhabi ustuvor bo‘lganligining …

5 / 64

adrush-sharia kabi juda ko‘p faqihlar katta xissa qo‘shganlar. shu bilan birga movarounnahr fiqh maktabining yirik namoyandasi burhonuddin marg‘inoniyning fiqh ilmi rivojidagi xizmatlarini alohida e’tirof etishimiz lozim. marg‘inoniyning butun islom olamiga mashhur “hidoya” asari fiqh sohasida yozilgan eng nodir asarlardan hisoblanadi. ushbu asar ayrim manbalarda “hidoya fil furu’”, ba’zi manbalarda “hidoya fi sharhi bidoya” ham deb keltirilgan. aqida ilmi. «aqiyda» soʼzi arabcha «aqada» feʼlidan olingan boʼlib, bir narsani ikkinchisiga mahkam bogʼlash maʼnosini anglatadi. bu soʼzning jaʼmi (koʼplik shakli) «aqoid» boʼladi. islom aqiydasi musulmon insonni maʼlum bir narsalar bilan mahkam bogʼlab turadigan eʼtiqodlar majmuʼasidir. aslida biror narsaga eʼtiqod qilish uchun uni hech qanday shubha qoldirmaydigan darajada yaxshi bilish kerak. buning uchun avvalo oʼsha narsani idrok qilish kerak. keyin esa oʼsha hissiy idrok ilmiy maʼrifatga aylanishi lozim. soʼngra zamon oʼtishi, boshqa dalillarning sobit boʼlishi ila oʼsha ilmimiz tasdiqlanadi va unga boʼlgan ishonchimiz kuchli boʼladi. mazkur ilmga boʼlgan ishonch ongimizda mustahkam ravishda qaror topganidan …

Want to read more?

Download all 64 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom dini manbalari, aqidaviy maktablari va ularning hozirgi davrdagi ahamiyati."

prezentatsiya powerpoint * 6-mavzu. islom dini manbalari, aqidaviy maktablari va ularning hozirgi davrdagi ahamiyati. * reja: * 1. qurʼon, hadis, fiqh, aqida ilmlarining shakllanish tarixi. qurʼon, sura va oyat tushunchalarining maʼnosi, qurʼonshunoslikning shakllanishi va rivojlanishi. 2. hadis tushunchasining mohiyati, hadislarning turlari va tasnifi. buyuk muhaddislarning hayoti va ijodi. oʻzbekistonda hadisshunoslikning rivoji. 3. sunniylik va shialik yo‘nalishlarining paydo bo‘lishi va ular eʼtiqodidagi farqlar. moturidiylik va ashʼariylik maktablari. kalom falsafasi. 4. esxatologiyaning mohiyati: qiyomat va oxirat dunyosi. 5. noanʼanaviy eʼtiqodlar: xorijiya, muʼtaziliya, qarmatiya harakatlari * 1. qurʼon, hadis, fiqh, aqida ilmlarining shakllanish tarixi. qur’oni karim va umuminsoni...

This file contains 64 pages in PPT format (1.1 MB). To download "islom dini manbalari, aqidaviy maktablari va ularning hozirgi davrdagi ahamiyati.", click the Telegram button on the left.

Tags: islom dini manbalari, aqidaviy … PPT 64 pages Free download Telegram