islom dini manbalari, aqidaviy maktablari va ularning hozirgi davrdagi ahamiyati

DOCX 18 pages 40.3 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 40.3 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

6-mavzu. islom dini manbalari, aqidaviy maktablari va ularning hozirgi davrdagi ahamiyati qurʼon, hadis, fiqh, aqida ilmlarining shakllanish tarixi. qurʼon, sura va oyat tushunchalarining maʼnosi, qurʼonshunoslikning shakllanishi va rivojlanishi. hadis tushunchasining mohiyati, hadislarning turlari va tasnifi. buyuk muhaddislarning hayoti va ijodi. oʻzbekistonda hadisshunoslikning rivoji. sunniylik va shialik yo‘nalishlarining paydo bo‘lishi va ular eʼtiqodidagi farqlar. moturidiylik va ashʼariylik maktablari. kalom falsafasi. esxatologiyaning mohiyati: qiyomat va oxirat dunyosi. noanʼanaviy eʼtiqodlar: xorijiya, muʼtaziliya, qarmatiya harakatlari. reja: 1. kalom ilmining shakllanishi. ilk aqidaviy adabiyotlarning islom dinining qabul qilinishidagi o`rni. 2. alloh sifatlari haqidagi g`oyalar. esxatologiyaning mohgiyati: qiyomat va oxirat dunyosi. islomda iymon, taqdir, rizq tushunchlarining talqini. 3. noanʼanaviy eʼtiqodlar: xorijiya, muʼtaziliya, qarmatiya harakatlari. 4. islom oqimlari va yo‘nalishlarining paydo bo’lishi sabablari, eʼtiqodidagi bo‘linishlarning sabablari va oqibatlari. 5. sunniylik va shialik yo‘nalishlarining paydo bo‘lishi va ular eʼtiqodidagi farqlar. moturidiylik va ashʼariylik maktablari. tayanch tushunchalar: aqida. kalom ilmi. moturidiylik va ash’ariylik. aqida ilmining maqsadi. imon. allohga, farishtalarga, …

2 / 18

ar’iy e’tiqodiy hukmlar. insonning ikki dunyodagi saodati aynan aqidasiga bog’liq. agar aqidasi pok bo’lsa, yo’li to’g’ri bo’ladi, qilgan barcha amallari qabul bo’ladi va bandalik bilan sodir etgan ba’zi gunohlari afv etiladi. agar aqidasi sof bo’lmasa, buzuq bo’lsa, yo’li noto’g’ri bo’ladi, qilgan amallari behuda ketadi va oxiratda jahannam ahlidan bo’ladi. aqida masalasi o’ta muhim bo’lganidan ham, odamatodan boshlab, oxirgi payg’ambar muhammad (s.a.v)gacha bu masalani alloh taoloning o’zi ko’rsatib bergan. odamatodan tortib hozirgacha aqida masalasi bir xil bo’lib kelgan. islom aqidalarining asosi qur’onda berilgan, hadislardagi ko’rsatmalar negizida ishlab chiqilib, tartibga solingan. islomning sunniylik yo’nalishi ilohiyotda e’tirof etiladigan aqidalar yoki imon talablari 7 ta: 1 – allohning yagonaligiga ishonish; 2 – farishtalarga ishonish; 3 – muqaddas kitoblarga ishonish; 4 – payg’ambarlarga ishonish; 5 – oxiratga ishonish; 6 – taqdirga ishonish; 7 – qiyomat kuni barchaning qayta tirilishiga ishonish. shialik yo’nalishi ilohiyotida 5 ta aqida tan olinadi: 1 – tavhid (allohning yagonaligiga) ishonish; 2 …

3 / 18

srat berilur va unga xilof qilgan barcha so’zlarni behudaga chiqarilur”, degan. g’azoliy ilmi kalom haqida quyidagilarni aytadi: “u bir ilm bo’lib uning maqsadi ahli sunnaning aqidasini – ahli bid’atning tashvishidan muhofaza qilsh va qo’riqlashdir. alloh taolo o’z bandalariga o’z payg’ambari tilida haq aqidani ilqo qildi. unda ularning dini va dunyosining salohi bordir. shuningdek, ular haqida qur’on va xabarlar nutq qildi. so’ngra shaytonlar o’z vasvasasi ila bid’atchilarga sunnatga xilof ishlarni ilqo qildi. ular o’sha ishlarni gapirdilar va ahli haqning aqidasini buzmoqchi bo’ldilar. bas, alloh bir toifa mutakallimlarni paydo qildi va ularning himmatini tartibga solingan kalom ila sunnatning nusrati yo’lida harakatga soldi. shu orqali ahli bid’atning sunnatga xilof ravishda chiqargan aldamchiliklari fosh qilinadi. ana shunday ilmi kalom paydo bo’ldi”. ilmi kalom paydo bo’lgan vaqtga kelib aqidaga oid masalalarga avvalgi vaqtlarga o’xshab faqat qur’on va sunnatdan dalil keltirish bilan kifoyalanib bo’lmay qolgan edi. qarshi taraf aqliy dalil keltirishni ham talab etardi. ilmi kalomga …

4 / 18

n aytganda, kalom va falsafani bir biridan ajratish mushkul bo’lib qoldi. bu hol baydoviy (1286 y. v.e.), isfahoniy (1349 y. v.e.), ijiy (1355 y. v.e.), taftazoniy (1390 y. v.e.), jurjoniy (1413 y. v.e.)lar ijodida o’z ifodasini topdi. yangi va eng yangi davrlarda jamoliddin afg’oniy, muhammad abdu, ahmad amin, hasan hanafiy kabi musulmon islohotchilarining asarlarida kalom va ayniqsa, mu’taziliylar g’oyalari mafkuraviy asos vazifasini bajarib keldi. vaqt o’tishi bilan islom olamida faqat ahli sunna va jamoaning ilmi kalom bo’yicha ta’limotlari hukm suradigan bo’ldi. falsafa va boshqa fikriy mazhablar chiqqanidan so’ng ilmi kalom istilohining o’zi ham iste’moldan chiqib ketdi. imon, shirk, kufr, qiyomat, jannat va do’zax tushunchalarining mazmun-mohiyati. mazkur masala yechimi ko’p qirrali. qo’yilgan masalani har kim o’z ma’naviy dunyosi o’lchami bilan o’lchab, shunga yarasha hatti-harakat qiladi. insonning chin ma’nodagi insonligi- uning imoni, diyonati, mehr-oqibati, pokligi va halolligi, kamtarligi va boshqalar bilan o’lchanadi. bu umumiy tarzda insoniylik tushunchasi bilan ifodalanadi. insoniylik esa faqat …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom dini manbalari, aqidaviy maktablari va ularning hozirgi davrdagi ahamiyati"

6-mavzu. islom dini manbalari, aqidaviy maktablari va ularning hozirgi davrdagi ahamiyati qurʼon, hadis, fiqh, aqida ilmlarining shakllanish tarixi. qurʼon, sura va oyat tushunchalarining maʼnosi, qurʼonshunoslikning shakllanishi va rivojlanishi. hadis tushunchasining mohiyati, hadislarning turlari va tasnifi. buyuk muhaddislarning hayoti va ijodi. oʻzbekistonda hadisshunoslikning rivoji. sunniylik va shialik yo‘nalishlarining paydo bo‘lishi va ular eʼtiqodidagi farqlar. moturidiylik va ashʼariylik maktablari. kalom falsafasi. esxatologiyaning mohiyati: qiyomat va oxirat dunyosi. noanʼanaviy eʼtiqodlar: xorijiya, muʼtaziliya, qarmatiya harakatlari. reja: 1. kalom ilmining shakllanishi. ilk aqidaviy adabiyotlarning islom dinining qabul qilinishidagi o`rni. 2. alloh sifatlari haqidagi g`oyal...

This file contains 18 pages in DOCX format (40.3 KB). To download "islom dini manbalari, aqidaviy maktablari va ularning hozirgi davrdagi ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: islom dini manbalari, aqidaviy … DOCX 18 pages Free download Telegram