guruh va uning turlari

PDF 5 стр. 208,4 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 5
14-mavzu. muhandislikning guruhiy faoliyati reja: 14.1. guruh va uning turlari. 14.2. jamoa va undagi qulay psixologik iqlim mezonlari 14.3. jamoani boshqarish usullari 14.1.guruh va uning turlari guruh – bu muayyan belgiga, masalan, sinfiy mansublikka, birgalikda faoliyat ko’rsatishning mumkinligiga va uning xarakteriga, tashkil topish xususiyatlari va shu kabilar asosida ajralib turadigan insoniy umumiylikdir. guruhlarning tasniflanishi ham shunga muvofiq tarzda bo’lib, kichik va katta guruhlarga bo’linadi. ular ham o’z navbatida real (bog’langan), shartli formal (rasmiy) hamda noformal (norasmiy) guruhlarga, rivojlanish darajasi turlicha bo’lgan, ya’ni rivojlangan (jamoalar) va kam rivojlangan guruhlarga (uyushmalar, birlashmalar, aralash guruhlarga) bo’linadi. katta guruhlar umumiy makon va zamonda hayot kechiradigan anchagina odamlarni o’z tarkibiga olgan sotsial umumiylikni tashkil etadigan real (bog’langan) guruhlar shaklida bo’lishi mumkin. ularga misol sifatida bir partiya yoki kasaba uyushmasi a’zolarini keltirish mumkin. katta guruhlar ba’zi bir belgilariga (sinfiy, milliy, yosh va boshqa belgilariga asosan birlashtirilgan shartli guruhlar shaklida bo’lishi mumkin. masalan, yer yuzidagi barcha o’smirlar, …
2 / 5
’z ifodasini topadigan guruhdir. har qanday guruh tuzilishiga ko’ra guruh a’zolari nufuzi va statusining o’ziga xos darajasini aks ettiradi. uning yuqori qismidan referentometrik va sotsiometrik tarzda tanlanadigan shaxslar o’rin oladi, eng orqada esa noreferent va sotsometrik jihatdan surib chiqarilgan shaxslar turishadi. mazkur ierarxiya zinapoyasining eng yuqori bosqichida guruhning peshqadami(lideri) joylashadi. peshqadam – bu shunday shaxsdirki, guruhning qolgan barcha a’zolari uchun o’zlarining manfaatlariga daxldor bo’lgan hamda butun guruh faoliyatining yo’nalishini va xarakterini belgilab beradigan eng ma’suliyatli yechimlarni qabul qilishga haqli deb hisoblaydilar. guruh - nisbatan barqaror, tarkibi jihatidan a’zosi unchalik ko’p bo’lmagan, umumiy maqsad bilan bog’langan kishilarning birlashmasi. bunda kichik guruh a’zolari o’rtasida bevosita aloqalar o’rnatiladi va amalga oshiriladi. bu guruhda, umumiy maqsad mavjud bo’lib, uning a’zolari bu maqsadga erishish yo’lida o’zlarining barcha kuchlarini safarbar etadilar. kichik guruhga kiruvchi kishilar bir-birlarini shaxsan biladilar va guruh oldida turgan vazifalarni hal qilish uchun bir-birlari bilan muloqotda bo’ladilar. fasilitatsiya- individ faoliyat mahsuliga boshqa individ …
3 / 5
r-birlari bilan hech vaqt uchrashmasliklari ham mumkin, lekin shu bilan birga guruhga ajratish bo’yicha umumiy, ijtimoiy va psixologik xususiyatlarga ega bo’ladi. masalan, o’smirlar mamlakatimizning qaysi shahar va qishlog’ida yashashidan, hech qachon bir yerga to’planmasliklaridan qat’iy nazar shartli guruhga birlashtirilishi mumkin. -real guruh - haqiqatdan mavjud bo’lgan kishilarning uyushmasidir. bu guruhdagi kishilar real aloqa va munosabatlar maqsad va vazifalar bilan o’zaro bog’langan bo’ladilar. real guruh qisqa vaqt davomida yoki uzoq muddat davomida mavjud bo’lishi, son jihatdan ko’p yoki kam bo’lishi ham mumkin. -rasmiy guruh - rasmiy hujjatlar asosida to’plangan guruh (ustav, shtat), ishlab chiqarishdagi ta’minot bo’limi, oliy o’quv yurtidagi talabalar ish yuzasidan rasmiy guruhlardir. bunday guruh a’zolari o’rtasida ish yuzasidan bo’ladigan aloqalar o’rnatiladi, bu aloqalar ham hujjatda ko’zda tutilgan bo’ladi. ular bo’ysunish yoki teng huquqlikni, topshiriq bajarishdagi javobgarlikning ko’p yoki kam bo’lishini ko’zda tutadi. -norasmiy guruh - psixologik motivatsiyaning yagona yo’nalishi asosida simpatiya, qarashlarning yaqinligi, e’tiqod asosida vujudga keladi. bunda rasmiy …
4 / 5
biga ko’ra birlamchi va ikkilamchi jamoalarga bo’linadi. birlamchi jamoalar bo’limlar, uchastkalar, brigadalar shaklida bo’ladi. ikkilamchi jamoalarda a’zolarning bir-biriga ta’sir ko’rsatish darajasi pastroq bo’ladi. (katta firmalarda a’zolar bir-birini tanimaganligi uchun ta’sir ko’rsatish ham past darajada bo’ladi. jamoaning asosiy belgilari quyidagilar: 1) maqsadlarning mushtarakligi – jamoadagi shaxslarni birlashtiradi. 2) rahbarlik – boshqaruv organisiz jamoa bo’lmaydi, kimdir rahbarlikni o’z zimmasiga oladi. 3) jamoa a’zolari umumiy qadriyatlar, maqsadlar va faoliyat vazifalari bilan birlashgan uyushgan guruhdir. ijtimoiy foydali faoliyat – jamoa paydo bo’lishi, tashkil topishi va rivojlanishining asosiy shartlaridan biridir. qulay psixologik iqlim quyidagi belgilari bilan tavsiflanadi: 1) yuqori talabchanlik va ishonchning mavjudligi; 2) ob’ektiv tanqidning mavjudligi 3) guruhga tegishli bo’lgan har qanday masalani muhokama qilishda har bir a’zoning faol ishtirok etishi; 4) jamoa oldida turgan maqsad va vazifalar haqida guruhning har bir a’zosining yuksak darajada xabardorligi; 5) rahbarligidan foydalanib guruh a’zolariga ta’sir o’tkazishning mavjud emasligi; 6) shu jamoa a’zosi ekanligidan qoniqishning mavjudligi; 7) zarur …
5 / 5
oh berib o’tamiz va bu matndan rahbar o’z faoliyatida uchraydigan vaziyatdan kelib chiqqan holda, muvofiq keluvchi usullar majmuasidan birontasini qo’llash haqida xulosa chiqarishi mumkin. tizimli yondoshuv tamoyiliga asoslanish boshqaruv uslubi mavzusiga bir muncha to’la taxlil berishi mumkin. bunga binoan, qo’llanilayotgan boshqaruv uslubi tashkilot xayoti, uning oldiga qo’ygan maqsad va birlamchi ravishda amalga oshirilayotgan vazifalariga mos kelishi kerak. tizimli yondoshuvga binoan raxbar o’zi boshqarayotgan tizimni yaxshi bilishi, uning holatini baxolashi, kelajakdagi qiyofasini tasavvur eta olishi hamda o’zgarishlarni amalga oshirishda ishtirok etuvchi xodimlarni faollikka jalb eta olishi lozim. zamonaviy boshqaruvga oid fanlarda rahbarlik uslubini turli nuqtai nazarlarda turib yoritiladi. quyida ularning qiskacha izoxini berib o’tamiz. an’anaviy yondoshuv. boshqaruv uslubini farqlashdagi an’anaviy yondoshuvlardan biri kurt levin tomonidan kiritilgan tipologiyaga asoslanib, bunda raxbarlikning avtoritar, demokratik va liberal uslublari farqlanadi. avtoritar uslubda raxbar hamma boshqaruv qarorlarini o’z qo’liga oladi, qaror ijrosini qattiq nazorat ostiga oladi va yo’l qo’yilgan xatolar yuzasidan beshafqat jazolash shaxdini namoyish etadi, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "guruh va uning turlari"

14-mavzu. muhandislikning guruhiy faoliyati reja: 14.1. guruh va uning turlari. 14.2. jamoa va undagi qulay psixologik iqlim mezonlari 14.3. jamoani boshqarish usullari 14.1.guruh va uning turlari guruh – bu muayyan belgiga, masalan, sinfiy mansublikka, birgalikda faoliyat ko’rsatishning mumkinligiga va uning xarakteriga, tashkil topish xususiyatlari va shu kabilar asosida ajralib turadigan insoniy umumiylikdir. guruhlarning tasniflanishi ham shunga muvofiq tarzda bo’lib, kichik va katta guruhlarga bo’linadi. ular ham o’z navbatida real (bog’langan), shartli formal (rasmiy) hamda noformal (norasmiy) guruhlarga, rivojlanish darajasi turlicha bo’lgan, ya’ni rivojlangan (jamoalar) va kam rivojlangan guruhlarga (uyushmalar, birlashmalar, aralash guruhlarga) bo’linadi. katta guruhlar umumiy mak...

Этот файл содержит 5 стр. в формате PDF (208,4 КБ). Чтобы скачать "guruh va uning turlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: guruh va uning turlari PDF 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram