qotishmalar

PPT 1.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1478608118_64194.ppt o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta ta’lim vazirligi andijon muhandislik-iqtisodiyot instituti mavzu: q o t i s h m a l a r reja. kirish : kimyo fanining, metallar, va qotishmalarning paydo bo`lish tariga bir nazar. asosiy qism: 1. qotishmalarning hosil bo`lishi xaqida. 2. tayyo xoldagi qotishmalarning tarkibiy qismi. 3. qotishmalar haqida amaliy misollar va olimlarning bu boradagi izlanishlari natijalari. xulosa. ____________________________________________________ insonlar juda qadimdan qabd yog` va oqsilga boy o`simlik mahsulotlaridan istemol qilganlar. ular bundan 6 ming yil avval oltin va kumushdan zebu-ziynat buyumlarini tayyorlashni bilishgan. eramizdan 2000 yil avval misrda o`simlik va xayvon organizmlaridan turli bo`yoq moddalar, rux va oltingugurtdan dorivor moddalar tayyorlangan. lekin o`sha davrda kimyo bilan faqat maxsus kishilar gina shug`ullangan. kimyoning nazariy masalalari bilan qadimgi grek olimlari eramizdan avvalgi v-vi asrda shug`ullangan. ular butun borliqni asosini to`tta “element” - suv, havo tuproq va olov tashkil qiladi deb tushuntirganlar. kimyoning fan sifatida rivojlanishiga irland olimi robert …

qo`shdi. olimning “hindiston” asarida u “ rivojlantirish - bir narsani ikkiknchi boshqa bir narsaga aylantirishdir, butun borliq doimo o`zgarishda va rivolanishda - tabiatning kuchi aynan shundadir ” degan muhim ilmiy xulosaga keladi. abu rayhon beruniy o`zining shu asarida “har bir narsani o`rganish xuddi shu narsani tashkil qilgan tarkibiy qismlarni (elementlarni) o`rganishdan boshlanadi ” deb yozgan edi. aytilganlar shundan dalolat beadiki, o`rta asrda sharq mamlakatlarida, xususan o`zbekiston respublikasi hududida kimyoviy fikr va ilmiy duyoqarash yuqori darajada bo`lgan. buning isboti tariqasida ix - xii asrlarda o`rta osiyo hududida mis (zarafshon, isfara tog`lari, sox, oloy, namkent, olmaliq, oqtosh, oqsuv atrofida), qo`rg`oshin va kumush ( oltintopgan, qo`rg`oshinkonda), oltin (oltinqozin, obiraxmatda), qalay (turkiston tog`larida), temir (chirchiq, sayram va shaxrisabzda) ruda va qotishmalari topilib, ulardan metall olish yo`lga qo`yilganini aytib o`tish kifoyadir. metallar suvda, spirtda, efirda va boshqa erituvchilarda erimaydi, ammo suyutslantirilgan xolda bir-birida eriy oladi va sovutilganda qotishmalar xosil qiladi. suyuqlantirilgan ba’zi metallar sovitilganda ular …

lyuminiy qo`shilganda ajralib chiqqan issikushk ta’sirida butun massa qizib, oppoq, chug` holiga keladi. ko`p metallar bir-biri bilan birikib, bir necha xil birikma hosil qiladi. qattiq qotishmalar, ba’zan, muxlak o bir jinsli bo`ladi; bunday holda ular yo ma’lum tarkibli kimyoviy birikmadan yoki ma’lum tar-kibli qattiq eritmadan iborat bo`ladi. agar qotishmani hosil qilgan metallardan birining kristall panjarasidan ikkinchi metall atomlari joy olsa yoki o`rin almashsa, qattiq eritma hosil bo`ladi. bunda kristall panjarasining strukturasi saqlanib qolgan metall, erituvchi strukturasi saqlanib qolmagani eruvchi bo`ladi. bunday qattiq eritmada ikkala metall atomlari ham bo`ladi. qotishmaning bir jinsli bo`lishiga sabab ana shu. ammo qotishmalarning ko`pi bir jinsli bo`lmay, ayrim metallarning kristallari bilan shu metallarning kimyoviy birikmalari aralashmasidan iborat bo`ladi. metallar faqat bir- biri bilan emas, balki ba’zi metalloidlar bilan ham qotishmalar hosil qiladi; masalan, cho`yan va po`lat temirning uglerod bilan hosil qilgan qotishmalaridir. agar qotishma tarkibidagi metallar (komponyonxlar) kimyoviy birikma yoki qattiq eritma hosil qilmasa, kotishma sovitilganda …

aliz metodlari uncha qo`l kelmaydi, chunki bunday hollarda ko`pincha, metallarning hosil bo`lgan birikmalarini qotishmadan ajratib olish mumkin bo`lmaydi. shuning uchun qotishmalarni o`rganishda, asosan, tekshirishning fizikaviy metodlaridan foydalaniladi. bu metodlarni topishda sovet olimi n. s. kurnakovning ro`li katta. n. s. kurnakov yangi ilmiy metod — fizika-kimyoviy analiz metodini yaratdi. fizik - kimyoviy analiz, odatda, ikki moddadan xosil bo`lgan sxemaning tarkibini to`xtovsiz suratda o`zgartirib turib, uning biror fizikaviy xossasi (bug`ining bosimi, suyuqlanish temperaturasi, zichligi, qovu- shoqligi, elektr o`tkazuvchan- ligi va boshqalar) o`zgarishini miqdoriy jixatdan tekshirishga imkon beradi. tekshirish nati- jalari tarkib - xossa 36- rasm diagrammasiga qo`yib chiqiladi; bunday diagramma tuzishda hamma vaqt abstsissalar o`qiga sisxemaning mitsdoriy tarkibi (kontsentratsiya), ordinatalar o`qiga tekshirilgan fizikaviy xossaning son qiymati qo`yiladi. bunday diagrammasi xosil qilingan egri chiziklarning shakliga qarab, sistemada o`zgarishlar bor-yo`qligini bilishgagina emas, balki o`zgarishlarning xarakteri, xosil bo`ladigan maxsulotlarning tarkibi, qattiq eritmalarning xosil bo`lishi va boshqalar to`g`risida muayyan ko`rsatmalar olishga ham imkon beradi. hozirgi vaqtda …

llaridan eng ko`p qo`llaniladigani termik analiz bo`lib, bu analizning asosini o`tgan asrning oltmishinchi yillarida rus metallurgi d. q chernov yaratgan edi. termik analiz qotishmalarning holat diagrammalarini tuzish va bu diagrammalarni o`rganishdan iborat, bu diagrammalar qotishmalarning suyuqlanish temperaturalari ularning protsent kontsenxratsiyasiga (tarkibiy qismlarining . protsent hisobida ifodalangan miqdoriga) qanday bog`liq ekanligini ko`rsatadi. • termik analiz to`g`risida tushuncha hosil qilish uchun bir necha misol ko`rib o`tamiz. 36- rasmda vismut-kadmiy sistemasining xolat diagrammasi kursatilgan. bu diagrammada abstsisalar o`qiga qotish-maning kontsentratsiyasi, ordinatalar o`qiga esa temperatura qo`yilgan. lvs chiziqning a nuqtasi toza vismutning suyutslanish tempe-raturasi (271°s) ni ko`rsatadi. vismutga kadmiy qo`shib borilgan sari kotishmaning suyuqlanish temperaturasi c nuqtagacha pasayadi, kadmiyning miqdori yanada ortib borishi bilan qotishmaning suyuqlanish temperaturasi sv egri chiziri bo`ylab ko`tariladi va v nuqtagacha yetadi. v nukta toza kadmiyning suyuqlanish temperaturasi (321 °s) ni kursatadi. agar kadmiyning miqdorini o`zgartirmasdan unga sekinasta vismut qo`shib borilsa, suyuqlanish temperaturasi avval s nuqtagacha pasayib, shundan keyin a …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qotishmalar"

1478608118_64194.ppt o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta ta’lim vazirligi andijon muhandislik-iqtisodiyot instituti mavzu: q o t i s h m a l a r reja. kirish : kimyo fanining, metallar, va qotishmalarning paydo bo`lish tariga bir nazar. asosiy qism: 1. qotishmalarning hosil bo`lishi xaqida. 2. tayyo xoldagi qotishmalarning tarkibiy qismi. 3. qotishmalar haqida amaliy misollar va olimlarning bu boradagi izlanishlari natijalari. xulosa. ____________________________________________________ insonlar juda qadimdan qabd yog` va oqsilga boy o`simlik mahsulotlaridan istemol qilganlar. ular bundan 6 ming yil avval oltin va kumushdan zebu-ziynat buyumlarini tayyorlashni bilishgan. eramizdan 2000 yil avval misrda o`simlik va xayvon organizmlaridan turli bo`yoq moddalar, rux va oltingugurtdan doriv...

PPT format, 1.1 MB. To download "qotishmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: qotishmalar PPT Free download Telegram