atom elektron qobiqlarning tuzilishi. kvant sonlar

PPT 604,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1477243465_63743.ppt powerpoint presentation atom elektron qobiqlarning tuzilishi. kvant sonlar reja: kirish. atomdagi elektronlaning taqsimlanishi. elektron formula tarzda ifodalanishi. atomda eletron bublutning strukturasi. energiyaning minimumga intilis (avzallik) prinsipi. kvant sonlari. bosh, orbital, magnit, spin kvant son xarakteristikasi. xulosa. atomlarning elektron formulalari atomdagi elektronlarning taksimlanishi elektron formula tarzida kursatiladi. elektron formulani yozish uchun elementlarning davriy sistemadagi tartib nomerini va kaysi davrda joylashganini bilish kerak. chunki elementning tartib nomeri elektronlar sonini, davr nomeri esa element atomi elektronlarning nechta energetik pogonalar buylab xarakat kilayotganini kursatadi. elektron formulalarda s, p, d, f xarflar bilan elektronlarni energetik pogonachalari, xarflar oldidagi sonlar bilan elektronni kaysi energetik darajada joylashganligi va xarfning yukori ung kismidagi sonlar esa shu pogonachadagi elektronlar sonini kursatadi. masalan, 6r3 oltinchi energetik darajaning r pogonachasida 3 ta elektron joylashganligini kursatadi. buni alyuminiy va kadmiy elementlariga tadbik etib ularning elektron formulalarini yozamiz. 13 al 1s22s22r63s23p1 48 cd 1s22s22h63s23p64s23d104r64d105s2 bosh kvant sonining n = 2 qiymatidan boshlab …

f – to’rtinchi qobiqcha bo’lib, unda 7 ta f – orbital bo’ladi. atomlarda elektron bulutlarning strukturasi. energiyaning minimumga intilish (afzallik) prinsipi. energetik pogonachalari yacheykalarining elektronlar bilan tulishi ideal tartibda, ya'ni yadroga yakin orbital oldin, yadrodan uzokdagi orbital keyin tulganday bulib kurinadi. masalan: 1s2s2p3s3p3d4s4p4d4f va xokazo. lekin, amalda, spektroskopik analiz, ximiyaviy va rentgenoskopik ma'lumotlarga kura boshkacha tartibda joylashishi aniklangan, ya'ni elektronlar minimal energiya zapasiga ega bulishga, yadro bilan maksimal boglanishda bulishga intiladi, buni energiyaning minimumga intilish (afzallik) prinsipi deyiladi. bu prinsipga kura agar pastki pogonadagi (yadroga yakin) energiyasi kichik bulgan energetik yacheyka bush bulsa, energiya zapasi kichik bulgan elektronga yukori energetik pogonada urin yuk, ya'ni ular yacheykalarda kuyidagi tartibda tulib boradi: energetik pogonalarda atom orbitallar energiyasi bu pogonachalar gruppalari d.i.mendeleyevning elementlar davriy sistemasiga tugri keladigan davr ichidagi orbitallarni elektron bilan tulishish tartibini ifodalaydi. pastidagi sonlar (2, 8, 18, 32) esa shu davrdagi element atomi orbitallarini tulishidagi elektronlar sonining yigindisidir. yukoridagi formuladan …

batan kam energiya zapasiga (energetik kulay sharoitga) ega buladi. birok ular energetik pogonada bir-biridan kam fark kiladi. elekron energiyasi kam fark kiladigan pogonachalar orbitallarini konkurent pogonachalar deyiladi (yukoridagi formulada kavs ichida berilgan). xar bir pogona orbitallari bosh va orbital kvant sonlari yigindisining (nq1) ortib borishi tartibida tulib boradi. (v.m.klechkovskiy koidasi). agar bosh va orbital kvant sonlar yigindisi bir xil bulgan turli pogonachalar bulsa, oldin bosh kvant soni kichik bulgan pogonacha, keyin orbital kvant soni katta bulgan pogonacha tuladi. yukorida aytib utilganidek, d.i.mendeleyev davriy sistemasining xar bir davr elementlarining tashki kavati ns2 yoki ns2np6 elektronlar bilan tuladi. kup elektronli atomlarning elektron kavatlari klechkovskiy koidasiga muvofik ravishda tulib boradi. demak, ayrim pogonadagi elektronlarning maksimal soni kuyidagi ifoda bilan aniklanadi: nmak = 2nn = 2n2 bu yerda: nmak -pogonadagi mumkin bulgan elektronlarni maksimal soni, nn-orbitalning umumiy soni, n-bosh kvant soni. shunday kilib, birinchi kvant pogona k -kavatda (nq1) 2 ta, l-kavatda (nq2) 8 …

elektron energiyasi, nur okimi zarrachalarining energiyasi kabi, fakat diskret, ya'ni kvantlangan kiymatlarga ega buladi. elektronning atomda bulishi tulkin funksiyasi kvadrati (2) bilan ifodalanganligi uchun, bu funksiyaning kiymati uz navbatida uch kattalikka (n, l, m) boglik. bundan tashkari elektron ya'na bitta kushimcha erkinlik darajasiga, ya'ni spin-kvant soniga ega. demak, atomda elektron xolatini tulik ifodalash uchun turtta parametr kerak ekan. bu parametrlar kvant sonlari deyiladi. kvant sonlari xam, elektron energiyasi kabi istalgan kiymat kabul kilmasdan, fakat ma'lum kiymatlarga ega buladi. bosh kvant son n-elektronning umumiy energiya zapasini yoki uning energetik darajasini ifodalaydi. bosh kvant son 1 dan + gacha bo`lgan barcha butun sonlar kiymatiga ega bulishi mumkin. agar elektron yadro maydonida bulsa, bosh kvant soni birdan yettigacha bulga kiymatni qabul qiladi. energetik daraja sonlar bilan yoki bosh kvant soniga tugri keladigan xarflar bilan belgilanadi. bosh kvant soni 1 2 3 4 5 6 7 daraja ishorasi к l m n o p …

.2) turtinchi energetik pogonada ikkita pogonacha (n=4,l=0.1.2.3) har qaysi energetik pogonadagi elektronlar soni 2n2 bilan pogonachadagi elektronlarning maksimal kiymati esa (2l+1)*2 bilan aniklanadi. u vaktda elektronlarning maksimal kiymatlari: s=2: p=6: d=10: f=14 ga teng. 3. magnit kvant son - m-elektronlarning magnit momentini xarakterlaydi va eelektron bulutning magnit maydoniga nisbatan yunalishini kursatadi. magnit kvant soni butun sonlarni musbat va manfiy kiymatlarini xamda nolni, ya'ni orbital kvant sonining xam musbat xam manfiy kiymatlarini kabul kiladi. masalan, l=0 m=0 bitta qiymat l=1 m=+1, 0,-1 uchta qiymat l=2 m=+2,+1, 0,-1,-2 beshta qiymat l=3 m=3,+2,+1, 0, -1,-2,-3 yettita qiymat magnit kvant soni magnit kvant sonining kiymati, bu ayni elektron pogonachaga tugri keladigan energetik xolatlar soni bulib u (2l+1) kiymatga ega. demak, s-pogonachadagi bitta, r-pogonachadagi uchta, d pogonachada 5 ta, f-pogonachada 7 ta energetik xolat buladi. energetik xolatni energetik yacheyka bilan, elektronlarni yacheykadagi strelkalar () bilan ifodalash kabul kilingan. energetik yacheyka sxematik tugri turtburchak  orkali …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "atom elektron qobiqlarning tuzilishi. kvant sonlar"

1477243465_63743.ppt powerpoint presentation atom elektron qobiqlarning tuzilishi. kvant sonlar reja: kirish. atomdagi elektronlaning taqsimlanishi. elektron formula tarzda ifodalanishi. atomda eletron bublutning strukturasi. energiyaning minimumga intilis (avzallik) prinsipi. kvant sonlari. bosh, orbital, magnit, spin kvant son xarakteristikasi. xulosa. atomlarning elektron formulalari atomdagi elektronlarning taksimlanishi elektron formula tarzida kursatiladi. elektron formulani yozish uchun elementlarning davriy sistemadagi tartib nomerini va kaysi davrda joylashganini bilish kerak. chunki elementning tartib nomeri elektronlar sonini, davr nomeri esa element atomi elektronlarning nechta energetik pogonalar buylab xarakat kilayotganini kursatadi. elektron formulalarda s, p, d, f xarflar ...

Формат PPT, 604,0 КБ. Чтобы скачать "atom elektron qobiqlarning tuzilishi. kvant sonlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: atom elektron qobiqlarning tuzi… PPT Бесплатная загрузка Telegram