genmuhandisligi asoslari

PPT 47 pages 7.4 MB Free download

47 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.4 MB

File type PPT

Pages 47

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 47

2-mavzu: gen muhandisligining moddiy asoslari gen muhandisligi asoslari. o'simlikshunoslikda gen muhandisligi. reja: 1. gen muhandisligi to'g'risida tushincha 2. transformatsiya hodisasi 3. transduktsiya hodisasi 4. gen muhandisligi fermentlari atama gibridoma - qo'sh hujayra, normal hujayra bilan amalda cheksiz o'sish (ko'payish) xususiyatiga ega bo'lgan rak, shish hujayralarining qo'shilishidan hosil bo'lgan duragay hujayra. gen - genetik axborotlarning yagona strukturasi muayyan regulyator funktsiya, bir yoki bir nechta polipeptid zanjirlar, yoki rnk molekulasi strukturasini kodirlovchi xromosoma qismi (dnk molekulasi). dnk replikatsiyasi - fermentlar to'plami (dnk polimeraza, ligaza va boshqalar) yordamida dnk nusxasini hosil qilish orqali uning molekulalarini ikki marta ko'payishi. fanning mohiyati gen muhandislik - genlarning tabiatda uchraydigan yangi birikmalarini genetik va biokimyoviy usullar yordamida maqsadga muvofiq o'zgartirish to'g'risidagi fandir. gen muhandislik - hujayra, xromosoma va gen darajasida amalga oshiriladi. fanning maqsadi va dolzarbligi gen muhandisligi genlar ustida turli xil muolajalar o'tkazish, kerakli genlarni qidirib topish, ularni qirqish, ulash va ko'chirib o'tkazishga asoslanadi. hozir gen …

2 / 47

raviy va funktsional xossalari nukleotidning tuzilish sxemasi dnk qo'shaloq spiralining bir qismi transformatsiya hodisasi ma'lum sharoitda bir organizm irsiy molekuasining har qanday bo'lagini ikkinchi organizm irsiy molekuasi tarkibiga birikishi trasformatsiya hodisasi deyiladi. transformatsiya hodisani 1928 yilda fred griffit kashf etgan. fred griffit transformatsiya jarayonini o'z tajribasida quyidagicha izohlaydi. patogen pnevmokokk bakteriyasi-ning s-shtammi bilan zararlantirilgan sichqon o'ladi. ushbu bakteriyaning nopatogen r-shtammi bilan zararlantirilgan sichqon tirik qoladi. patogen pnevmokokk bakteriyasining s-shtammni qizdirish yo'li bilan o'ldirib, bakteriyaning nopatogen r- shtammi esa tirik qoladiriladi. o'ldirilgan s-shtammini tirik r-shtamm bilan aralashtirib sichqonga yuborilganda sichqon o'ladi. o'lgan sichqonning qonidan tirik s-shtammi topiladi. bundan ko'rniib turibdiki o'ldirilgan s-shtammi irsiy molekulasidagi kasallik chakiruvchi gen tirik r-shtammi irsiyatiga o'tgan va uning irsiyatini s-shtammiga xos o'zgartirgan, ya'ni transformatsiya qilgan. transduktsiya hodisasi transduktsiya hodisasini 1915 yilda m.s.navashin kashf etgan. transduktsiya hodisasi bakteriya va ularning faglari o'rtasida sodir bo'ladi. maxsus tuzilishga ega bo'lgan dnk bo'lagining xromosomaga birikishi va undan ajralib chiqishi jarayoniga …

3 / 47

ogen bakteriyalardan o'z-o'zidan yoki fizik-kimyoviy ta'sir natijasida - fag irsiy molekulasi ajralib chiqib muhitdagi boshqa bakteriyani zararlantiradi va nihoyat, ularni o'ldiradi yoki ayrim hollarda bakteriya xromosomasi bilan birikib profag holatiga o'tadi. gen muhandisligi fermentlari dnk polimeraza qachon qo'llaniladi? fermentlarning vazifasi nukleazalarning qanday tiplari mavjud restriktazlar restriktazalar endonukleazalarning dnk ni muayyan maxsus ketam-ketliklari restriktsiya sayt (nuqta) larini hosil qilib gidroliz qiladigan guruhdir. har bir restriktaza o'zining restriktsiya saytini taniydi va dnk ni restriktsiya sayti izchiliklari ichidan yoki uning atrofidan boshlab qirqadi. ecori restriktsiya fermenti restriktazlarning faolligi restriktazalarning ferment faolligi faollik birlik-larida o'lchanadi. bu optimal sharoitda  fag dnk sini 1 mkg miqdorini 1 soat ichida to'liq gidrolizlanishi uchun sarf bo'ladigan ferment miqdoriga tengdir. gen muhandisligini amalga oshirish yo'llari xulosa gen muhandisligi retsipient organizmga tegishli bo'lmagan yangi genlar va regulyator (boshqaruvchi) ketma-ketliklarni kiritish, yaxlit xromosomalar, alohida organellalarni ko'chirib o'tkazish yoki hujayralarni bir-biriga qo'shishi orqali organizmlarning yangi shakllarni olish imkonini beradi. gen muhandisligi …

4 / 47

k ekinlarining patogenlar, turli xil stress omillar (qurg'oqchilik, sho'rlanish, og'ir metall tuzlari, pestitsidlar) ga chidamli yangi nav, shakl, liniya va gibridlarini olish va yangi navlarni joriy etish muddatlarini qisqartirish. vazifalari: sifat belgilari: urug' sifati, qurg'oqchilik, yuqori va past haroratga chidamlilik belgilarini qidirib topish, ajratib olish, retsipient o'simlik genotipini tanlash, genni kiritish va uning retsipient o'simlik genomidagi ekspressiyasini amalga oshirish, transformant hujayralar regeneratsiyasi va transgen o'simliklarni tanlash. gen muhandisligi transgen o'simlik olishning quyidagi bosqichlarini o'z ichiga oladi agrobakteriyalar asosida o'simliklar transformatsiyasi shish hosil qiluvchi kuchli induktorlardan biri agrobacterium tumefaciens misolida shish chaqiruvchi vosita ti – plazmida deb nomlangan (ingliz tilidan tumor inducing – shish chaqiruvchi) maxsus plazmida bo'lib, uning bir qismi o'simlik hujayrasi xromosomasiga o'rnashadi. o'simlikni agrobakteriyalar bilan zararlanishi natijasidagi transformatsiyasi quyidagicha kechadi. agrobakteriya ham, ti – plazmida ham o'simlik hujayrasi ichiga kirmaydi, lekin ti – plazmidaning bir qismi o'simlik hujayrasi yadrosiga o'tib, o'simlik genomiga joylashib olishi mumkin. ti – plazmidaning …

5 / 47

azifasiga ko'ra vir genlarni 2 ta sinfga bo'lish mumkin: vira va virg regulyator genlari, oz miqdorda bo'lsa ham agrobakteriya hujayralarida doimiy ekspressiya bo'lib turadi; virv, virs, vird, vire, virf genlari t-dnk ni o'simlikka bevosita ko'chirib o'tkazilishini ta'minlaydigan oqsillarni kodirlaydi va ular faqat promotorlari bevosita faollashganidan so'ng ekspressiya bo'ladi. agrobakteriyalar yordamida o'simliklar transformatsiyasi amalga oshirilishi uchun uchta shart bajarilishi lozim transformatsiya uchun vektorlar kointegrativ vektorning tuzilishi va qo'llanilishi kerakli genni klonlash uchun yordamchi (oraliq) vektor sifatida e.coli asosidagi plazmidalardan foydalaniladi. ularga t-dnk ning chegaralangan t-dnk ketma-ketliklari fragmenti va selektiv (odatda, antibiotiklar kanamitsin, gigromitsin yoki gerbitsidga) chidamlilik belgisini kodirlaydigan gen joylashtiriladi, bu esa kelgusida transgen o'simliklarni tanlashni amalga oshirish imkonini beradi. bunday vektor kichik hajmga ega, undan t-dnk hududiga kerakli gen ketma – ketligini ulab, klonlash maqsadida foydalaniladi. binar vektorlarda o'simliklar transformatsiyasi uchun foydalaniladigan agrobakteriya hujayrasida bir vaqtning o'zida ikkita plazmida joylashgan bo'ladi pbin19 binar vektorining tuzilishi va qo'llanilishi. a. pbin19 binar …

Want to read more?

Download all 47 pages for free via Telegram.

Download full file

About "genmuhandisligi asoslari"

2-mavzu: gen muhandisligining moddiy asoslari gen muhandisligi asoslari. o'simlikshunoslikda gen muhandisligi. reja: 1. gen muhandisligi to'g'risida tushincha 2. transformatsiya hodisasi 3. transduktsiya hodisasi 4. gen muhandisligi fermentlari atama gibridoma - qo'sh hujayra, normal hujayra bilan amalda cheksiz o'sish (ko'payish) xususiyatiga ega bo'lgan rak, shish hujayralarining qo'shilishidan hosil bo'lgan duragay hujayra. gen - genetik axborotlarning yagona strukturasi muayyan regulyator funktsiya, bir yoki bir nechta polipeptid zanjirlar, yoki rnk molekulasi strukturasini kodirlovchi xromosoma qismi (dnk molekulasi). dnk replikatsiyasi - fermentlar to'plami (dnk polimeraza, ligaza va boshqalar) yordamida dnk nusxasini hosil qilish orqali uning molekulalarini ikki marta ko'payishi. fa...

This file contains 47 pages in PPT format (7.4 MB). To download "genmuhandisligi asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: genmuhandisligi asoslari PPT 47 pages Free download Telegram