agrobakteriyalar asosida o‘simliklar transformatsiyasi

PPTX 46 pages 25.1 MB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.1 MB

File type PPTX

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

презентация powerpoint mavzu: agrobakteriyalar asosida o‘simliklar transformatsiyasi 12-ma’ruza mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti jizzakh filiali reja: agrobakteriyalar asosida o‘simliklar transformasiyasi ri - plazmidasi asosida o'simliklar transformatsiyasi. kointegrativ vektorlar. binar vektorlar. dnk saqlovchi viruslar asosidagi o‘simlik vektorlari ko‘chib yuruvchi genetik elementlar (transpozonlar) asosidagi vektorlar. o‘simlikshunoslikda gen muhandisligining maqsad va vazifalari gen muhandisligi manipulyasiyalarining maqsadi qishloq ho‘jalik ekinlarining patogenlar, turli xil stress omillar (qurg‘oqchilik, sho‘rlanish, og‘ir metall tuzlari, pestisidlar) ga chidamli yangi nav, shakl, liniya va gibridlarini olish va yangi navlarni joriy etish muddatlarini qisqartirish. vazifalari: sifat belgilari: urug‘ sifati, qurg‘oqchilik, yuqori va past haroratga chidamlilik belgilarini qidirib topish, ajratib olish, resipiyent o‘simlik genotipini tanlash, genni kiritish va uning resipiyent o‘simlik genomidagi ekspressiyasini amalga oshirish, transformant hujayralar regenerasiyasi va transgen o‘simliklarni tanlash. gen muhandisligi transgen o‘simlik olishning quyidagi bosqichlarini o‘z ichiga oladi: genni tanlash va uni klonlash resipiyent - o‘simlik genotipini tanlash genni kiritish va uning resipiyent – o‘simlik genomiga ekspressiyasi …

2 / 46

hosil qilishi oldindan ma’lum edi. bu shishlar zararlangan joyda muntazam ravishda bo'linib o'sadigan dedifferensiallashgan (ixtisoslashmagan) hujayralardan tashkil topgan. in vitro sharoitida o'stirilganda shish hujayralari normal o'simlik hujayralari o'sishi uchun zarur gormonlar uchramaydigan muhitda ham o'sa oladilar. agar zararlantirilgandan so'ng barcha agrobakteriyalami antibiotiklar qo'shib inaktivatsiya qilinsa ham shish hujayralari tartibsiz (nazorat qilinmaydigan) bo'linish xususiyatini saqlab qoladilar. shunday qilib, agrobakteriyalar faqat shish hosil bo'lishini indutsirlash uchungina zarurdir. shish hujayralari o'simlikka xos bo'lmagan aminokislotalar - opinlar (arginin hosilalari)ni sintezlay boshlaydi, ular agrobakteriyalar tomonidan azot va uglerod manbai sifatida foydalaniladi. agrobakteriyalar bilan zararlangan o'simlikda, transformant o'simlik hujayralari metabolizmi qayta quriladi va ular faqat bakteriyalar uchun zarur bo'lgan birikmalar sintezini boshlaydi. shish hosil qiluvchi kuchli induktorlardan biri agrobacterium tumefaciens misolida shish chaqiruvchi vosita ti - plazmida deb nomlangan (ingliz tilidan tumor inducing - shish chaqiruvchi) maxsus plazmida bo'lib, uning’ bir qismi o'simlik hujayrasi xromosomasiga o‘rnashib olishi aniqlangan ti-plazmida uzunligi 200 m.n.j (ming nukleotid juft) dan …

3 / 46

ayralari transformatsiyasi uchun zarur bo'lgan guruhga mansub ketma-ketliklarga ega guruhlarga bo'lish mumkin. shuni alohida qayd etish lozimki, birinchi guruh ;gardishsimon genlari promotorining prokariot tipiga ega va faqat bakteriya hujayrasidagina faoliyat yurita oladi, ikkinchi guruh genlari esa o‘simiik hujayrasida ham ishlay oladi. ikkinchi guruhga shish hosil bo‘lishi va opinlar sintezi uchun javobgar genlar kiradi. o‘simlikni agrobakteriyalar bilan zararlanishi natijasidagi transformatsiyasi quyidagicha kechadi. aniqlanishicha, agrobakteriya ham, ti - plazmida ham o‘simlik hujayrasi ichiga kirmaydi, lekin ti - plazmidaning bir qismi o‘simlik hujayrasi yadrosiga o‘tib, o‘simlik genomiga joylashib olishi mumkin ti - plazmidaning bu fragmenti t-dnk (ingliz tilidan transforming dna - transformatsiyalanuvchi dnk) deb nomlanadi. t-dnk ning uzunligi 25 m.n.j. t-dnk oxirlarida uni plazmida tarkibidan qirqish va o'simlik genomiga integratsiyasi uchun zarur to‘g‘ri ketma-ketliklar (25 m.n.j) joylashgan. t-dnk yettita gen: opinlardan birini kodirlaydigan nos geni (nopalinsintetaza) yoki ocs (oktopinsintetaza), shuningdek, shish hosil bo‘lish belgilarini kodirlaydigan oltita gen, ulardan ikkitasi auksin sintezi, bittasi sitokinin …

4 / 46

miqdorda bo'lsa ham agrobakteriya hujayralarida doimiy ekspressiya bo'lib turadi; 2. virb, virc, vird, vire, virf genlari t-dnk ni o‘simlikka bevosita ko'chirib o‘tkazilishini ta’minlaydigan oqsillami kodirlaydi va ular faqat promotorlari bevosita faollashganidan so‘ng ekspressiya bo‘ladi. olingan t-dnk ning bir zanjirli ipi u bilan bog‘lanadigan vire oqsili bilan himoyalanadi. t-dnk ning o‘ng chegarasi (overdrive deb nomlanuvchi qismi) atrofida joylashgan ma’lum ketma-ketlik bilan bog‘lanadi. virc oqsili bilan birga, vire va virf oqsillari t-dnk ning ko'chib o‘tishi va 0‘simlik hujayrasi yadrosiga integratsiyasini ta’minlaydi. 11 ta virb oqsili vird bilan maxsus ko'prik hosil qiladi, t-dnk agrobakteriyalardan o'simlik hujayrasiga u orqali o'tadi. t-dnk o'zining qo'sh zanjirli strukturasini tiklaydi va o'simlik genomiga joylashadi. shunday qilib, o'simlik hujayrasi transformatsiyasi amalga oshadi. hozirgi vaqtda t-dnk ning ko'chirib o'tkazilishida ishtirok etadigan barcha oqsillar va mexanizmlar oxirigacha to'liq o'rganilmagan. ti - plazmidalar asosida transformatsiya qilish uchun vektorlar. ti - plazmidaning nodir biologik xususiyatlari genlami ko'chirib o'tkazishdagi ideal tabiiy vektorga aylantiradi. ti …

5 / 46

simliklami tabiiy ti - plazmidasi bilan transformatsiyasi natijasida, transformant hujayralar regeneratsiya bo‘la olmaydi, chunki ularda shish hosil bo‘lish belgilarini kodirlaydigan t-dnk hududining oltita geni faolligi sababli differensiallanish xususiyati to‘xtatilgan bo‘ladi. agar differensiallashuvni blokirlaydigan genlar ketma-ketligini t-dnk dan qirqib olib tashlansa, transformant hujayralar regeneratsiya qilish xususiyatini tiklaydi. shuning uchun ti - plazmidalaridan foydalanishda shish hosil qilish va opinlar sintezi uchun javobgar genlar ketma-ketligi qirqib olib tashlanadi, t-dnk ning faqat o‘simlik genomiga ko'chirib o‘tkazish uchun zarur fragmenti (eng avvalo chap va o‘ng chegara takroriy ketma-ketliklari) ni qoldiriladi. keyin t-dnk hududiga o‘simlik genomiga kiritilishi lozim bo'igan begona genlar joylashtiriladi. begona dnk ni o‘simlik genomiga kiritilishni osonlashtimvchi usullardan biri kointegrativ vektorlardan foydalanish bo‘lib hisoblanadi. bu yo‘nalishning mohiyati quyidagicha kointegrativ vektorlar. bu vektor muayyan o'lchamga ega va u ti - plazmidaning vir hududi, t-dnk ning chegaralangan ketma-ketliklariga ega va oraliq vektorlarga analogik pbr322 plazmidasi fragmentlaridan tashkil topgan. kon’yugatsiyadan so‘ng ikkala vektoming gomologik qismlari o‘rtasida rekombinatsiya …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "agrobakteriyalar asosida o‘simliklar transformatsiyasi"

презентация powerpoint mavzu: agrobakteriyalar asosida o‘simliklar transformatsiyasi 12-ma’ruza mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti jizzakh filiali reja: agrobakteriyalar asosida o‘simliklar transformasiyasi ri - plazmidasi asosida o'simliklar transformatsiyasi. kointegrativ vektorlar. binar vektorlar. dnk saqlovchi viruslar asosidagi o‘simlik vektorlari ko‘chib yuruvchi genetik elementlar (transpozonlar) asosidagi vektorlar. o‘simlikshunoslikda gen muhandisligining maqsad va vazifalari gen muhandisligi manipulyasiyalarining maqsadi qishloq ho‘jalik ekinlarining patogenlar, turli xil stress omillar (qurg‘oqchilik, sho‘rlanish, og‘ir metall tuzlari, pestisidlar) ga chidamli yangi nav, shakl, liniya va gibridlarini olish va yangi navlarni joriy etish muddatlarini qisqarti...

This file contains 46 pages in PPTX format (25.1 MB). To download "agrobakteriyalar asosida o‘simliklar transformatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: agrobakteriyalar asosida o‘siml… PPTX 46 pages Free download Telegram