aminokislotalarning sintezi

PPTX 18 pages 469.4 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 469.4 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

fermentlar yordamida aminokislotalar sintezi. fermentlar yordamida aminokislotalar sintezi usullari. kirish aminokislotalar — barcha tirik organizmlarda oqsillarni tashkil etuvchi asosiy molekulalar hisoblanadi. ular hayot uchun zarur bo‘lgan oqsillar, fermentlar, gormonlar va neyrotransmitterlar sintezining asosiy bloklari sifatida xizmat qiladi. aminokislotalarning sintezi va metabolizmi fermentlar yordamida sodir bo‘ladi. bu jarayonning o‘rganilishi tibbiyot, biotexnologiya va farmatsevtika sohalarida muhim ahamiyatga ega. ushbu taqdimotda fermentlarning aminokislotalar biosintezidagi roli va ularning kimyoviy mexanizmlari batafsil yoritiladi. aminokislotalar haqida umumiy ma’lumot aminokislotalar – bu molekulalar tarkibida amin guruhi (-nh₂) va karboksil guruhi (-cooh) mavjud bo‘lgan organik birikmalar hisoblanadi. tabiatda asosan 20 ta asosiy aminokislota proteinogen deb atalib, ular oqsil sintezining qurilish bloklari bo‘lib xizmat qiladi. har bir aminokislota o‘ziga xos r-guruhga ega bo‘lib, uning kimyoviy va fizik xususiyatlarini belgilaydi. aminokislotalar nafaqat oqsillar tarkibida, balki metabolik yo‘llarda ko‘plab boshqa muhim biologik faol molekulalarni ham hosil qiladi. fermentlar haqida tushuncha fermentlar – biologik katalizatorlar bo‘lib, kimyoviy reaktsiyalarni tezlashtirishga xizmat qiladi. ular …

2 / 18

‘lib, u substratlar sifatida asosan glyukoza va turli α-ketokislotalardan boshlanadi. bu jarayonda azotli guruhlar maxsus fermentlar orqali qo‘shiladi va molekulalar aminokislotalarga aylanadi. sintez jarayoni asosiy metabolik yo‘llar bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, ko‘plab fermentlar ishtirokida amalga oshiriladi. biotexnologiyada fermentativ sintez bakteriyalar va zamburug‘lar yordamida fermentativ sintez. l-glutamat (ta’m kuchaytiruvchi), l-lizin (oziqa qo‘shimchasi) ishlab chiqarishda ishlatiladi. ishlab chiqarish: fermentlar va gen muhandisligi asosida optimallashtiriladi. azotning birikmaga qo‘shilishi aminokislotalar sintezi uchun azotning organizmga kirishi va uning molekulalarga qo‘shilishi zarur. bu jarayon glutamat va glutamin molekulalari yordamida amalga oshiriladi. glutamat dehidrogenaza fermenti ammoniy ionlarini α-ketoglutaratga qo‘shadi va glutamat hosil qiladi. glutamin sintetaza esa glutamatga yana bitta ammoniy ionini qo‘shib, glutamin hosil qiladi. ushbu reaktsiyalar amin guruhlarini olib keluvchi markaziy mexanizmlardir. transaminatsiya jarayoni transaminatsiya — amin guruhini bir molekuladan boshqasiga ko‘chirish reaksiyasidir. bu jarayon aminokislotalar sintezining muhim qismi hisoblanadi. transaminaza (aminotransferaza) fermentlari yordamida amin guruhi α-ketokislotalardan aminokislotalarga ko‘chiriladi. bunda koenzim sifatida piridoksal fosfat (vitamin b6 …

3 / 18

ga oid aminokislotalar sintezi. glutamat oilasiga kiruvchi aminokislotalar — glutamat, glutamin, prolin va arginin sintezi α-ketoglutaratdan boshlanadi. α-ketoglutarat glutamatga azot qo‘shilishi orqali aylantiriladi. glutamatdan esa keyingi fermentlar yordamida prolin va arginin sintez qilinadi. ushbu jarayonlarda turli oksidoreduktaza va sintaza fermentlari ishtirok etadi. bu aminokislotalar ko‘plab fiziologik jarayonlarda, shu jumladan azot almashinuvida muhim rol o‘ynaydi. aspartat oilasi aminokislotalari aspartat, asparagin, treonin, lizin va metionin kabi aminokislotalar aspartat oilasiga kiradi. ularning sintezi aspartat va uning derivatlari orqali amalga oshiriladi. aspartat transaminatsiya reaktsiyasi orqali hosil bo‘ladi va undan asparagin, treonin, lizin kabi murakkab aminokislotalar sintez qilinadi. ushbu jarayonda amidatsiya va metilatsiya kabi qo‘shimcha reaksiyalar ham ishtirok etadi. piruvatdan hosil bo‘ladigan aminokislotalar piruvat asosida alanin, valin, leysin va izoleyzin aminokislotalari sintez qilinadi. bu jarayonda piruvat α-keto kislotalarga aylantiriladi, so‘ngra transaminatsiya orqali aminokislotalar hosil bo‘ladi. bu jarayonlarda bir nechta fermentlar, jumladan, transaminaza va dehidrogenaza fermentlari faoliyat ko‘rsatadi. ushbu aminokislotalar asosiy energetik va biosintetik yo‘llarda qatnashadi. …

4 / 18

ferment serin hidroksimetiltransferaza ishtirokida glysin sintez qilinadi. bu aminokislotalar metabolik yo‘llarda azot va karbonat almashinuvida, shuningdek, nuklein kislotalar sintezida ishtirok etadi. gistidin sintezi (murakkab yo‘l) gistidin sintezi juda murakkab bo‘lib, ko‘plab bosqichlardan tashkil topgan. u prpp (fosforibozil pirofosfat) va atp dan boshlanadi. ushbu jarayonda 10 dan ortiq fermentlar ishtirok etadi, ularning har biri aniq kimyoviy o‘zgarishni katalizlaydi. histidin sintezi o‘simliklar va mikroorganizmlarda mavjud, hayvonlarda esa diet orqali olinadi. klinik va sanoat ahamiyati fermentlarning buzilishi ko‘plab genetik kasalliklarga olib keladi. masalan, fenilketonuriya kasalligi pah fermenti yetishmovchiligi natijasida yuzaga keladi. sanoatda esa fermentlar yordamida aminokislotalar fermentatsiya orqali yuqori sifatli va ekologik toza usulda ishlab chiqariladi. bu biotexnologiyaning rivojlanishiga turtki beradi. xulosa aminokislotalar sintezi — murakkab fermentativ jarayon bo‘lib, organizmning normal hayot faoliyati uchun muhimdir. fermentlar bu jarayonda katalizator sifatida harakat qiladi va jarayonlarni boshqaradi. ularning o‘rganilishi ilm-fan, tibbiyot va sanoat sohalarida yangi imkoniyatlar ochadi. e’tiboringiz uchun raxmat! image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 18

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aminokislotalarning sintezi"

fermentlar yordamida aminokislotalar sintezi. fermentlar yordamida aminokislotalar sintezi usullari. kirish aminokislotalar — barcha tirik organizmlarda oqsillarni tashkil etuvchi asosiy molekulalar hisoblanadi. ular hayot uchun zarur bo‘lgan oqsillar, fermentlar, gormonlar va neyrotransmitterlar sintezining asosiy bloklari sifatida xizmat qiladi. aminokislotalarning sintezi va metabolizmi fermentlar yordamida sodir bo‘ladi. bu jarayonning o‘rganilishi tibbiyot, biotexnologiya va farmatsevtika sohalarida muhim ahamiyatga ega. ushbu taqdimotda fermentlarning aminokislotalar biosintezidagi roli va ularning kimyoviy mexanizmlari batafsil yoritiladi. aminokislotalar haqida umumiy ma’lumot aminokislotalar – bu molekulalar tarkibida amin guruhi (-nh₂) va karboksil guruhi (-cooh) mavjud bo‘lgan o...

This file contains 18 pages in PPTX format (469.4 KB). To download "aminokislotalarning sintezi", click the Telegram button on the left.

Tags: aminokislotalarning sintezi PPTX 18 pages Free download Telegram