xix asrning birinchi yarmida jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi

PPTX 10 pages 1.0 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

termiz davlat pedogogika instituti tabiiy va aniq anlar fakulteti matematika va informatika yonalishi 202 - gurux talabasi chorshanbiyeva baxrinisoning umumiy pedogogika fanidan tayyorlagan taqdimotitermiz mavzu:eng qadimgi davrlardan xix asrning birinchi yarmida jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi. y.a.komenskiyning pedagogik nazariyasi reja: 1.qadimgi yunoniston va qadimgi rim davlatlarida maktab va tarbiya 2. qadimgi yunon faylasuflari tarbiya to’g’risida 3. qadimgi rimda pedagogik g’oyalar rivoji. mark fabiy kvintilianning pedagogik g’oyalari misr fir’avnlarining markaziy mahkamasi qoshida podsho xazinasi uchun maxsus amaldor mirzolar tayyorlaydigan maktablar ham bo’lgan. bu maktablar katta tajribaga ega bo’lgan bilimli ustoz-o’qituvchilar bilan ta’minlangan bo’lgan. maktablarda matematika, geometriya, astronomiya, tarix, tibbiyot, adabiyot kabi dunyoviy va diniy bilimlar o’qitilgan. misr maktablarida intizom juda qattiq bo’lib, u tan jazosi bilan mustahkamlangan. o’sha vaqtda yozilgan «nasihatlar»da: «ey mirza, dangasalik qilma, yo’qsa jazoga duchor bo’lasan. qo’lingda kitob bo’lsin, ovoz chiqarib o’qigin va o’zingdan ko’p biladiganlar bilan maslahat qilib ish tut. bir kun ham yalqovlik qilma yo’qsa kaltak …

2 / 10

maktablarga bolalar 5-6 yoshdan jalb etilib, harflar o’rgatilib, savodi chiqarilgan. bolalar maktabda husnixat bilan shug’ullanib, ular har kuni 3 sahifa yozishlari kerak bo’lgan. misrdagi o’rta va oliy maktablarning ko’pchiligi mirzolar tayyorlab chiqarganlar. uni «mirzolar maktabi» ham deyishgan. yunonistonda maktab va madaniyatning tez rivojlanishi pedagogika nazariyasining xam tug’ilishiga imkoniyat yaratdi. pedagogika nazariyasiga olim va faylasuflardan suqrot, platon, aristotel va demokritlar asos soldilar. ular o’z qarashlari bilan ta’lim-tarbiya rivojlanishiga juda katta xissa qo’shdilar. quyida bu faylasuf olimlar xaqida qisqacha to’xtalib o’tamiz. suqrot. (eramizdan avvalgi 469—399 yillar) o’zining demokratik ijtimoiy kelib chiqishiga qaramay (u kambag’al xunarmand, ya’ni xaykaltarosh o’g’li) konservativ zamindor aristokratlarning ideologi edi. bu albatta uning falsafiy va pedagogik qarashlarida o’z aksini topdi. suqrot dunyoning tuzilishini, buyumlarning fizik xolatini bilib bo’lmaydi, odamlar faqat o’zlarinigina bilishi, axloqni kamol toptirishi lozim deb xisoblar edi. suqrot faylasuf bo’lishi bilan birga ajoyib notiq xam edi. u keng maydonlarda so’zga chiqib, axloqa doir masalalar yuzasidan suxbatlar o’tkazar, …

3 / 10

terinariya kabi aniq fanlar bilan bir qatorda diniy fanlar ham o’qitilgan. maktablar saroy va ibodatxonalar qoshida bo’lib, uni ruhoniylar boshqarganlar. mari va boshqa shaharlardagi qazishlar vaqtida o’quvchilarga mos o’rindiqlar qo’yilgan maktab binosining qoldig’i topilgan. maktablar davlat uchun xo’jalik, savdo va harbiy ishlarni boshqaruvchi xodimlar tayyorlaganlar. maktablarda misrdagi kabi mirzolar tayyorlashga katta ahamiyat berilgan. maktablarda intizom va nazorat juda qattiq bo’lgan. etarli qobiliyatli va tirishqoq bo’lmagan o’quvchilar jazolangan. maktab qoshida «xivich bilan savalovchi» maxsus nazoratchi bo’lgan. o’qituvchilar o’quvchilarni qunt bilan o’qishga undaganlar. suqrot — falsafiy dialektikaning asoschilaridan biri. u baxs orqali, ya’ni muayyan masalalarni o’rtaga qo’yish va ularga javob topish yo’li bilan xaqiqatni aniqlash mumkin deb tushungan. aristotel fikricha suqrot mavjud xaqiqatdan umumiy tushunchalarga o’tish xaqidagi induktiv ta’limotni xamda xar bir narsaning moxiyatini bilishning birinchi imkoniyatini beradigan tushunchalarni aniqlash xaqidagi ta’limotni yaratgan. uning etika soxasidagi asosiy tezisi shundan iborat: ezgulik bilimdir; donishmandlik, ya’ni yaxshilikni biluvchi yaxshilik qiladi; yomonlik qiluvchi esa yaxshilikni …

4 / 10

ya, plutokratiya va demokratiyani tanqid qilgan. platon eramizdan ilgari (424—347 yillarda) yashagan. qadimgi yunonistonning mashxur – idealist faylasufi, suqrotning shogirdi, ob’ektiv idealizm nazariyasining asosichisi edi. u «g’oyalar dunyosi»ni birlamchi, xis qiluvchi narsalar dunyosini ikkilamchi deb xisobladi. platon olamni xodisalar dunyosi va g’oyalar dunyosi deb ikkiga bo’ldi. uning fikricha g’oyalar abadiy va o’zgarmasdir. uning nazarida, narsalar g’oyalar olamining soyasidir, xolos. afina aristokratiyasining namoyandasi bo’lgan platon, aristokratiyaning abadiy xukmronligi xaqidagi nazariyani ilgari surdi. uning fikricha ideal aristokratik davlat uch xil ijtimoiy gurux: faylasuflar, jangchilar, xunarmandlar va dexqonlar guruxidan iborat bo’lishi lozim. faylasuflar davlatni boshqaradilar, jangchilar uni xar qanday dushmandan ximoya qiladilar, uchinchi gurux esa mexnat qilib, mo’l xosil yetishtirib, faylasuflar va jangchilarni boqadilar, degan fikrni olg’a suradi. shuningdek, u qullarni xam saqlanib qolishini aytib, uning tasavvuridagi ideal davlatda qullar xam, xunarmandlar xam xuquqsizdirlar, pastkashlik xamda qanoat va itoatkorlik fazilatlarigina xunarmand kosiblarga va dexqonlarga xos deb ta’kidlaydi. platonning fikricha, u olg’a surgan g’oya, …

5 / 10

ateriallarni sinchiklab tanlash kerakligini xam uqtirib o’tadi. u bolalarga eng yoshlik chog’idanoq ijtimoiy tarbiya berish tarafdori edi. bolalar 7 yoshdan 12 yoshgacha davlat maktablariga qatnaydilar va bunday maktablarda o’qish, yozish, xisob, musiqa va ashula o’rgatiladi bolalar 12 yoshdan 16 yoshgacha odatdagi badantarbiya mashqlari o’rganiladigan palestrada, ya’ni jismoniy tarbiya maktabida o’qiydilar. palestrani tamomlagan o’spirinlar 18 yoshgacha xisob, geometriya va astronomiyani o’rganadilar, bunda ko’proq amaliy maqsadlar (ularni jangchilar qilib tayyorlash) ko’zda tutilgan. 18 yoshdan 20 yoshgacha yigitlar «efebiya»da tarbiyalanadilar, ya’ni xarbiy gimnastika tayyorgarligini o’taydilar. aqliy mashg’ulotga mayli bo’lmagan yigitlar 20 yoshdan boshlab, jangchilar qatoriga o’tadilar. abstrakt tafakkurga qobiliyati borligi ochiq ko’ringan yoshlar, ya’ni yigitlarning ozroq qismi 30 yoshga qadar falsafa, shuningdek, xisob, geometriya, astronomiya va musiqa nazariyasini o’rganish bilan shug’ullanib, shu tariqa ilm olishning uchinchi, oliy bosqichini o’taydilar, ammo bunda amaliy maqsad ko’zda tutilmasdan, balki falsafa—nazariyani mukammal o’rganish ko’zda tutiladi. shu tariqa ular davlat mansablarida ishlashga tayyorlanadilar. iste’dodi g’oyat o’tkir ekanligi ma’lum …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xix asrning birinchi yarmida jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi"

termiz davlat pedogogika instituti tabiiy va aniq anlar fakulteti matematika va informatika yonalishi 202 - gurux talabasi chorshanbiyeva baxrinisoning umumiy pedogogika fanidan tayyorlagan taqdimotitermiz mavzu:eng qadimgi davrlardan xix asrning birinchi yarmida jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi. y.a.komenskiyning pedagogik nazariyasi reja: 1.qadimgi yunoniston va qadimgi rim davlatlarida maktab va tarbiya 2. qadimgi yunon faylasuflari tarbiya to’g’risida 3. qadimgi rimda pedagogik g’oyalar rivoji. mark fabiy kvintilianning pedagogik g’oyalari misr fir’avnlarining markaziy mahkamasi qoshida podsho xazinasi uchun maxsus amaldor mirzolar tayyorlaydigan maktablar ham bo’lgan. bu maktablar katta tajribaga ega bo’lgan bilimli ustoz-o’qituvchilar bilan ta’minlangan bo’lgan. maktablar...

This file contains 10 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "xix asrning birinchi yarmida jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: xix asrning birinchi yarmida ja… PPTX 10 pages Free download Telegram