xix asrda pedagogika fanining rivojlanish tarixi

DOCX 20 pages 47,7 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 47,7 KB

Fayl turi DOCX

Pages 20

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

3-mavzu. eng qadimgi davrlardan xix asrning birinchi yarmida jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi. ya.a.komenskiyning pedagogik nazariyasi. xix asrning 2-yarmi - xx asrda jahon pedagogika fanining rivoji. k.d.ushinskiyning pedagogik merosi. hozirgi davrda jahon mamlakatlari ta’lim tizimi va pedagogika fani rivoji. 1. qadimgi sharq, qadimgi yunoniston, qadimgi rim davlatlarida maktab va tarbiya. 2. qadimgi yunoniston faylasuflari tarbiya to‘g‘risida. 3. xii asrda rossiyada pedagogik adabiyotlarning nashr etilishi. rus pedagog-olimlarining pedagogik g‘oyalari. g‘arbiy yevropada maktab va pedagogik fikrlar. 4. iogann genrix pestalotsiyning didaktika va boshlang‘ich ta’lim metodikasiga qo‘shgan hissasi. adolf distervergning rivojlantiruvchi ta’lim nazariyasi. 5. ya.a.komenskiyning pedagogik nazariyasi. 6. iqtisodiy rivojlangan davlatlar ta’lim tizimi. 7. k.d.ushinskiyning didaktik qarashlari va pedagogik merosi. tayanch tushunchalar.maktab, tarbiya, axloqiy tarbiya, «efeb» maktabi, onglik va faollik, ko’rsatmalilik, izchilik va tizimlilik. reformatorlik, didaktika, “harakatlar pedagogikasi”, kelajak makttabi–mehnat maktabi”, izchillik, ko’rsatmalilik. 1.qadimgi sharq, qadimgi yunoniston, qadimgi rim davlatlarida maktab va tarbiya. qadimgi misr murakkab davlat tizimiga va keng miqyosli xo’jalikka ega …

2 / 20

a husnixat bilan shug’ullanib, ular har kuni 3 sahifa yozishlari kerak bo’lgan. misrdagi o’rta va oliy maktablarning ko’pchiligi mirzolar tayyorlab chiqarganlar. uni «mirzolar maktabi» ham deyishgan. misr fir’avnlarining markaziy mahkamasi qoshida podsho xazinasi uchun maxsus amaldor mirzolar tayyorlaydigan maktablar ham bo’lgan. bu maktablar katta tajribaga ega bo’lgan bilimli ustoz-o’qituvchilar bilan ta’minlangan bo’lgan. maktablarda matematika, geometriya, astronomiya, tarix, tibbiyot, adabiyot kabi dunyoviy va diniy bilimlar o’qitilgan. misr maktablarida intizom juda qattiq bo’lib, u tan jazosi bilan mustahkamlangan. o’sha vaqtda yozilgan «nasihatlar»da: «ey mirza, dangasalik qilma, yo’qsa jazoga duchor bo’lasan. qo’lingda kitob bo’lsin, ovoz chiqarib o’qigin va o’zingdan ko’p biladiganlar bilan maslahat qilib ish tut. bir kun ham yalqovlik qilma yo’qsa kaltak eysan. axir bolaning qulog’i yelkasida bo’ladi-da, qachon ursang, shunda uning qulog’iga gap kiradi»,-deb yozilgan. mesopotamiyaliklar maorif ishlariga alohida e’tibor berganlar. maktablarda ko’proq podsho, badavlat kishilar, amaldorlar va o’ziga to’q kishilarning farzandlari o’qishgan. ammo maktabda erkin jamoadan bo’lgan oddiy kishilar ham …

3 / 20

maxsus nazoratchi bo’lgan. o’qituvchilar o’quvchilarni qunt bilan o’qishga undaganlar. yunoniston unchalik katta bo’lmagan quldorlik davlatlaridan iborat bo’lgan. uning katta shaxarlaridan biri lakoniya (poytaxti sparta) va attika (poytaxti afina) bo’lib, bu shaxarlar madaniyat markazi hisoblangan. bu ikki shaxarda tarbiyaning o’ziga xos tizimi vujudga keldiki, natijada bu tarbiya tizimi «sparta» va «afina» usulidagi tarbiya deb yuritiladigan bo’ldi. lekin bu ikki shaxarning iqtisodiy, siyosiy taraqqiyoti, madaniyat darajasi turlicha edi. shuning uchun ular bir-biridan tubdan farq qilar edi. ammo ikkala davlatda ham quldorlik tuzumi xukmronlik qilar edi. shuning uchun ham bu davlatlarda ijtimoiy tarbiya tizimi quldorlarning bolalarini manfaatini ko’zlar edi. yunonistonda qullarni «gapiradigan ish quroli» deb hisoblar edilar. qullar oddiy insoniy huquqlardan ham mahrum edilar. spartada dexqonchilik yaxshi rivojlangan bo’lib, bu qullar mexnati evaziga asoslangan edi. spartada qullar shafqatsiz ta’qib ostiga olinar edi. shu sababli ular tez-tez qo’zg’olon ko’tarib turar edilar. tarbiya ishlari davlat ixtiyorida bo’lib, asosiy maqsad bolalarni baquvvat, jismonan sog’lom, bardoshli, chiniqqan …

4 / 20

olani nafaqat jismoniy chiniqtirish, balki ma’naviy tomondan ham barkamol bo’lishi nazarda tutilgan. bolalarga musiqa, ashula va diniy raqslar ham o’rgatilgan. bu mashg’ulotlarning mazmuni jangovar hamda harbiy tusda bo’lgan. spartada olib boriladigan ta’lim-tarbiyaning yana muhim tomonlaridan biri yoshlarni qullarga nisbatan shafqatsiz, mensimaydigan qilib tarbiyalashdan iborat bo’lgan. shu maqsadda yoshlar «kreptiyalar»da ya’ni kechalari qullarni tutish mashqlarida qatnashtirilar edi. ular shubhali bo’lib ko’ringan qullarni o’ldirar edilar. yoshlarga axloqiy tarbiya berishda davlat rahbarlari maxsus suhbatlar o’tkazib, shu yo’l bilan ularga axloqiy va siyosiy tarbiya berar edilar. masalan: vatan dushmanlari bilan kurashda ota-bobolar ko’rsatgan mardligi va jasurligi, qaxramonlar xaqida suxbatlar uyushtirishar, shuningdek bolalarni savol-javob jarayonida aniq, qisqa va lo’nda qilib javob berishga o’rgatib borilar edi. spartada 18-20 yoshga yetgandan keyin maxsus «efeblar» (efeblar qadimgi yunonistonda balog’atga yetgan o’spirinlar) guruhiga o’kazilgan. bu guruhda bolalarga harbiy ta’lim berilgan va ular harbiy xizmatni o’taganlar. spartada qizlar tarbiyasiga ham alohida e’tibor qaratilgan. o’g’il bolalar bilan qizlar birga qo’shib o’qitilgan. …

5 / 20

tarbiya birga qo’shib olib borilgan. lekin bu tarbiyalarni mukammal egallash faqat feodallarning farzandlariga nasib etgan xolos. afinada tarbiya va maorif masalasi spartaga nisbatan tubdan farq qilar edi. bu yerda grammatist, polestra, gimnasiy, efeb, demos kabi maktab turlari mavjud edi. bolalar 7 yoshgacha oilada tarbiyalanganlar. 7 yoshdan o’g’il bolalar maktabga borishgan. qizlar esa oilada ona ko’magida uy — ro’zg’or ishlariga o’rgatilgan. xotin-qizlar faqat uyda bo’lishgan. afinada bolalar dastlab 7 yoshdan 13-14 yoshgacha «grammatist», (savod o’qitish ma’nosida), «kifarist» (grekcha musiqa o’qituvchisi ma’nosida) maktablarda tahsil olganlar. bu maktablar xususiy bo’lib, xaq to’lanar edi, shuning uchun fuqarolarning bolalari bu maktablarda ta’lim ololmas edilar. bu maktablarda «didaskal» deb atalgan o’qituvchilar mashg’ulot olib borar edilar (men o’qitaman degan ma’nodagi «didasko» so’zidan, keyinroq «didaktika» ta’lim nazariyasi kelib chiqqan). o’g’il bolalarni maktabga qullar yetaklab borishgan. bunday qullar «pedagog» deb atalgan. afinadagi grammatist maktabida o’qish, yozish va hisoblash o’rgatilgan. o’qishda xarflarni hijjalab o’qitish usuli, so’ng qo’shib o’qish usulidan foydalanganlar. …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "xix asrda pedagogika fanining rivojlanish tarixi"

3-mavzu. eng qadimgi davrlardan xix asrning birinchi yarmida jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi. ya.a.komenskiyning pedagogik nazariyasi. xix asrning 2-yarmi - xx asrda jahon pedagogika fanining rivoji. k.d.ushinskiyning pedagogik merosi. hozirgi davrda jahon mamlakatlari ta’lim tizimi va pedagogika fani rivoji. 1. qadimgi sharq, qadimgi yunoniston, qadimgi rim davlatlarida maktab va tarbiya. 2. qadimgi yunoniston faylasuflari tarbiya to‘g‘risida. 3. xii asrda rossiyada pedagogik adabiyotlarning nashr etilishi. rus pedagog-olimlarining pedagogik g‘oyalari. g‘arbiy yevropada maktab va pedagogik fikrlar. 4. iogann genrix pestalotsiyning didaktika va boshlang‘ich ta’lim metodikasiga qo‘shgan hissasi. adolf distervergning rivojlantiruvchi ta’lim nazariyasi. 5. ya.a.komenskiyning peda...

This file contains 20 pages in DOCX format (47,7 KB). To download "xix asrda pedagogika fanining rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: xix asrda pedagogika fanining r… DOCX 20 pages Free download Telegram