ichki sekretsiya bezlari ayrish azolari tizimi siydik tanosili

DOCX 13 стр. 17,4 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 17,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: ichki sekretsiya bezlari ayrish azolari tizimi siydik tanosili tayyorladi: hayitbayev sanatbek kirish 1. endokrin bezlar 2. chiqarish tizimi 3. urogenital tizim xulosa foydalanilgan adabiyotlar endokrin bezlar: kirish endokrin bezlar organizmning gormonlar ishlab chiqaradigan va qonga bevosita chiqaradigan maxsus tuzilmalari bo'lib, metabolizm va o'sishni tartibga soladi. gormonlar, masalan insulin (oshqozon osti bezi) yoki tiroksin (qalqonsimon bez), maqsadli hujayralarga ta'sir etib, fiziologik jarayonlarni o'zgartiradi. ularning ta'siri juda muhimdir. endokrin sistema nerv sistemasi bilan birgalikda ishlaydi, lekin nerv sistemasi tez ta'sir qilsa, endokrin sistema sekinroq, lekin uzoq muddatli ta'sir ko'rsatadi. gipofiz bezi va uning gormonlari gipofizning oldingi bo'lagi (adenogipofiz) o'sish gormoni (somatotropin)ni ishlab chiqaradi, bu mushaklarning o'sishi va suyak zichligini tartibga solishda muhim rol o'ynaydi. gipofiz orqa bo'lagi (neyrogipofiz) antidiuretik gormon (adh)ni saqlaydi va chiqaradi, bu buyraklar tomonidan suvning so'rilishini nazorat qilib, qon bosimini barqarorlashtirishga yordam beradi. gipofiz gonadotrop gormonlarni (fsh va …

2 / 13

izol, stress gormoni sifatida tanilgan, qon shakarini oshiradi va immunitet tizimini bostiradi, shuningdek, yog‘, oqsil va uglevod almashinuvida muhim rol o‘ynaydi. adrenalin, 'jang yoki qochish' javobini qo'zg'atadi, yurak urishini tezlashtiradi, qon bosimini oshiradi va mushaklarga energiya berish uchun glyukozani chiqaradi. buyrak usti bezlari kortizolni gipotalamus-gipofiz-adrenal (hpa) o'qi orqali tartibga soladi, adrenalin esa simpatik asab tizimi tomonidan tez vaqt ichida chiqariladi. oshqozon osti bezi va insulin oshqozon osti bezi langergans orolchalari deb ataladigan endokrin hujayralar klasterini o'z ichiga oladi, ular alfa hujayralari (glyukagon ishlab chiqaradi) va beta hujayralari (insulin ishlab chiqaradi) kabi turlarga bo'linadi. insulin - bu oshqozon osti bezining beta hujayralari tomonidan ishlab chiqariladigan peptid gormoni bo'lib, u qondagi glyukoza darajasini kamaytiradi va hujayralar tomonidan glyukozani o'zlashtirishni rag'batlantiradi. insulin molekulasida a va b zanjirlari mavjud bo'lib, ular disulfid bog'lari orqali bog'langan. u glyukozani tashishni osonlashtiradigan glut4 transport oqsilining hujayra membranalariga translyatsiyasini kuchaytiradi. jinsiy bezlar: testosteron va estrogen testosteron, asosan erkaklarda …

3 / 13

i, masalan, suv-tuz muvozanatini, tana haroratini va ph darajasini 7.35-7.45 oralig'ida ushlab turishda muhim rol o'ynaydi. siydik hosil bo'lishi 3 bosqichdan iborat: glomerulyar filtratsiya, proksimal kanalchalarda reabsorbsiya (80% suv va glyukoza) va distal kanalchalarda sekretsiya jarayonlari bo'ladi. buyraklar kuniga taxminan 180 litr birlamchi siydik hosil qiladi, undan 1-1.5 litri ikkilamchi siydikka aylanadi, bu esa ortiqcha suv va metabolik chiqindilarni o'z ichiga oladi. buyraklar: tuzilishi va funktsiyalari buyraklar har birida taxminan 1 million nefron mavjud bo'lib, ular qonni filtrlaydi va kerakli moddalarni qaytaradi, keraksizlarini esa siydik bilan chiqarib yuboradi. buyraklarning asosiy vazifasi qonni tozalash, elektrolitlar (masalan, natriy, kaliy) muvozanatini saqlash va qon bosimini renin gormoni orqali tartibga solishdir. buyraklar d vitaminini faol shaklga aylantiradi (kalsitriol), bu esa kaltsiy so'rilishini va suyak salomatligini ta'minlaydi, shuningdek, eritropoetin gormonini ishlab chiqaradi. nefron: filtratsiya va reabsorbsiya filtrlash glomerula kapillyarlarida sodir bo'lib, unda 180 litrga yaqin birlamchi siydik hosil bo'ladi, qon hujayralari va oqsillar ushlab qolinadi. …

4 / 13

inkter orqali siydikni chiqarishga olib keladi. urogenital tizim: aloqadorlik urogenital tizim embrional rivojlanishda umumiy kelib chiqishga ega, chunki ikkala tizim ham mezodermadan hosil bo'ladi, ayniqsa, oraliq mezodermadan rivojlanadi. erkaklarda urogenital tizim prostata bezi orqali bog'langan, u siydik pufagining pastki qismida joylashgan va urug' suyuqligining bir qismini ishlab chiqaradi, bu esa reproduktiv funktsiyani qo'llab-quvvatlaydi. ayollarda urogenital tizim siydik yo'li va qinning yaqinligi orqali bog'langan, bu siydik chiqarish yo'llari infektsiyasining yuqori darajada tarqalishiga olib kelishi mumkin; taxminan 50-60% ayollar hayoti davomida uti bilan kasallanadilar. erkak jinsiy a'zolari erkak moyaklari sperma ishlab chiqaradi va testosteron gormonini sintez qiladi, bu jinsiy xususiyatlar rivojlanishi va jinsiy funksiyani tartibga solish uchun zarur. prostata bezi siydik yo'lini o'rab turadi va urug' suyuqligining tarkibiy qismini ishlab chiqaradi, bu sperma harakatlanishi va omon qolishi uchun muhimdir, taxminan 20-30% hajmini tashkil etadi. urug' pufakchalari fructoza va boshqa moddalarni o'z ichiga olgan suyuqlikni chiqaradi, bu spermani oziqlantiradi va energiya bilan ta'minlaydi, …

5 / 13

arni (fsh) chiqaradi, ular reproduktiv funktsiyalarni tartibga soladi. buyrak usti bezlari androgenlar (masalan, dhea) ishlab chiqaradi, ular jinsiy rivojlanishga ta'sir qiladi. haddan tashqari androgen ishlab chiqarish ayollarda virilizatsiyaga olib kelishi mumkin. insulin kabi metabolik gormonlar reproduktiv funktsiyaga ta'sir qilishi mumkin. masalan, insulinning ko'payishi pcos da kuzatilishi mumkin, bu ovulyatsiya va bepushtlikni keltirib chiqaradi. xulosa endokrin bezlar, chiqaruv tizimi va urogenital tizim birgalikda gormonlar, chiqindilar va reproduktiv funktsiyalarni muvofiqlashtirib, ichki muvozanatni saqlashda muhim rol o'ynaydi. foydalanilgan adabiyotlar 1. axmedov, n. q. (2015). endokrin tizim fiziologiyasi. toshkent: ibn sino nashriyoti. 2. alimov, u. k. (2018). urogenital tizim kasalliklari. toshkent: tibbiyot nashriyoti. 3. qodirov, r. r. (2010). ekskretor tizim anatomiyasi va fiziologiyasi. samarqand: samdu nashriyoti. 4. xamidov, a. x 2

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ichki sekretsiya bezlari ayrish azolari tizimi siydik tanosili"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: ichki sekretsiya bezlari ayrish azolari tizimi siydik tanosili tayyorladi: hayitbayev sanatbek kirish 1. endokrin bezlar 2. chiqarish tizimi 3. urogenital tizim xulosa foydalanilgan adabiyotlar endokrin bezlar: kirish endokrin bezlar organizmning gormonlar ishlab chiqaradigan va qonga bevosita chiqaradigan maxsus tuzilmalari bo'lib, metabolizm va o'sishni tartibga soladi. gormonlar, masalan insulin (oshqozon osti bezi) yoki tiroksin (qalqonsimon bez), maqsadli hujayralarga ta'sir etib, fiziologik jarayonlarni o'zgartiradi. ularning ta'siri juda muhimdir. endokrin sistema nerv sistemasi bilan birgalikda ishlaydi, lekin nerv sistemasi tez ta'sir qilsa, endokrin sistema sekinroq, lekin uzoq muddatli ta's...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (17,4 КБ). Чтобы скачать "ichki sekretsiya bezlari ayrish azolari tizimi siydik tanosili", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ichki sekretsiya bezlari ayrish… DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram