ichki sekretsiya bezlari fiziologiyasi

PDF 11 pages 156.7 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 156.7 KB

File type PDF

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti biologiya yo’nalishi fiziologiya, genetika va biokimyo kafedrasi odam va hayvonlar fiziologiyasi fanidan mavzu: ichki sekretsiya bezlari fiziologiyasi mavzusidagi bajaruvchi: mardonov q tekshiruvchi: ass. d.g`. hayitov samarqand-2015 reja 1. endokrin bezlar faoliyatini o'rganish usullari. 2. gipofiz. 3. epifizning endokrin faoliyati. 4. qalqonsimon bez. 5. timus - ayrisimon bez. 6. buyrak usti bezlari. 7. jinsiy bezlarning ichki sekretsiyasi. 8. me'da osti bezining ichki sekretor faoliyati. endokrin bezlar faoliyatini o'rganish usullari. organizmdagi barcha bezlar sekretsiya xiliga qarab katta ikki guruhga: tashqi sekretsiya bezlari, ya'ni ekzokrin bezlar va ichki sekretsiya bezlari, ya'ni endokrin bezlarga bo'linadi. tashqi sekretsiya bezlari deb mustaqil chiqaruv yo'llari bo'lgan, o'zida hosil bo'ladigan suyuqliklar, shiralarni tana yuziga, ovqat hazm qilish kanali, siydik- tanosil yo'llariga yoki tashqi muhit bilan tutashgan boshqa bo'shliqlarga ajratadigan bezlarga aytiladi. ichki sekretsiya bezlari, ya'ni endokrin bezlar deyilganda esa mustaqil chiqaruv …

2 / 11

ndokrin bezdan tayyorlangan ekstraktlarni organizmga yuborib, kuzatiladigan o'zgarishlarni o'rganish. 4. parabioz - ikki organizm o'rtasida biologik uzviylik hosil qilish. 5. o'rganilayotgan bezga oqib kelayotgan va undan oqib chiqayotgan qonning fizologik faolligini aniqlab, bir-biriga taqqoslab ko'rish yoki angiostamiya usuli. 6. radiofaol izotoplar usuli - bu usul yordamida turli gormonlarning organizmda sintezlanishini, almashishini o'rgansa bo'ladi. gipofiz. odamlarda gipofiz yoki pastki miya ortig'i kalla suyagining turk egari sohasida, miyaning asosida joylashgan va oyoqcha (voronka) yordamida miya bilan tutashgan toq ichki sekretsiya bezidir. gipofizning oldingi qismi - adenogipofiz uch xil: atsidofil, bazofil va xromotob bez hujayralari borligi gistolik tekshirishlarda topilgan. atsidofil va bazofil hujayrlar xromotob hujayralardan hosil bo'ladi. bazofil hujayralar adrenokortikotrop, tireotrop, pankreotrop, paratireotrop va gonadotrop (tuxumdon follikulasini stimullovchi va lyuteinlashtiruvchi) gormonlarni ishlab chiqaradi. atsidofil hujayralardan somatrop yoki o’sish gormoni va prolaktin ishlab chiqadi. gipofizning oraliq qismi donali va donasiz bazofil hujayralardan tashkil topgan bo'lib faqat bitta gormon - melanofor (intermedin) ishlab chiqaradi. bu …

3 / 11

revin ishlab chiqaradi. teozir gipofiz keyingi qismining gormonlari bevosita gipofizning o'zida hosil bo'lmasdan gipotalamusning superooptik va paraventikulyar yadrolarida hosil bo'lib suprooptik gipofizar yo'l orqali gipofizga chiqariladi deb hisoblanadi. vazopressin. buyrak va miya arteriyalarini aytmaganda organizmdagi boshqa hamma qon tomirlarini toraytirib qon bosimini oshiradi. antidiuretin. buyrak kanalchalaridan suvning reabsorbsiyasini kuchaytirib sutkalik siydik miqdori (diurez)ning kamayishiga sabab bo'ladi. oksitotsin - bachadon va sut bezlarining silliq muskul tolalarini qisqartirish xususiyatiga ega. epifizning endokrin faoliyati. bu bez bosh miyada to'rt do'mboqchasining yuqori domboqchalari orasida joylashgan bo'lib, oyoqchasi bilan uchinchi miya norvonchasining dorsal qismiga tutashgandir. barcha umurtqali hayvonlarda mavjud bo'lsa-da, baliqlar, amfibiyalar va reptiliyalarda kamroq, sut emizuvchilarda esa yaxshiroq rivojlangan. bu bezning organizm uchun ahamiyati yaqin vaqtgacha ham noma'lum edi. hozir bu bezdan uch xil gormon: serotonin, melatonin va adrenoglomerulotropin ishlanib chiqishi isbotlagan. serotonin yoki s - oksitriptamin epifizdan tashqari bosh miya, ichaklarning devorida va taloqda sintezlanadi. ammo u bu organlardan ko'ra epifizda ko'proq ishlanadi. …

4 / 11

gormon bezda quyidagicha sintezlanadi: organizmga o'zi bilan kiradigan yodning asosiy qismi qonga so'rilgandan keyin qalqonsimon bezga keltiriladi. bez hujayralari uni ushlab qoladi. bu yerda anorganik yo'd sitoxromoksidaza va peroksidaza fermentlarining ishtirokida molekulalar yodgacha oksidlanadi. so'ngra taxminan ikki soat davomida yod tirozin aminokislotasi bilan birikadi. oqibatda monoyodtirozin va diyodtirozin molekulalari hosil buladi. tetrayodtirozin tiroksin gormoninig o'zidir. hozir aytilgan yodli birikmalar bezning follikulalarida oqsillar bilan birikib, tireoglobulin degan kompleks birikma molekulalarini hosil qiladi. tireoglobulin murrakkab glyukoproteiddir. uning molekulasida 10 ta polipeptid zanjiri bor. qalqonsimon bez gormonlari organizmning o'sishi, rivojlanishida, unda oqsillar, yog'lar, uglevodlar, suv va tuzlar almashinuvida katta ahamiyatga ega. bu gormonlar energiya almashinuviga, nerv tizimi, yurak va jinsiy bezlar faoliyatiga ta'sir ko'rsatadi. qalqosimon bezda hosil bo'ladigan tiroksin, triyodtironin va triyodteroatsetat kislota va boshqa ba'zi yodli birikmalar oksidlanish jarayonini, oqsillar almashinuvini tezlashtiradi. ayniqsa hujayralarning mitoxondriyasidagi oksidlanish jarayonini faollashtirib, energiya almashinuvini kuchaytiradi. bu gormonlar hujayra fermentlarining desilfed guruhlarini sulbigidril guruhlarga aylantirib, ularni faollashtiradi. …

5 / 11

yosh bola va hayvonlarda kattaroq bo'ladi, organizmlar jinsiy etilishi bilan bu bez rivojlanishdan to'xtaydi, atrofiyaga uchrab kichrayadi. bu bezning ajratadigan moddasi hayvonning o'sishida, organizmda mineral moddalar almashinuvida katta ahamiyatga ega bo'lsa kerak. keyingi paytlarda bu bez, ayniqsa, spetsifik immunitet hosil bo'lishida, ba'zi allergik reaksiyalarning yuzaga chiqishida katta ahamiyatga ega deb hisoblanmoqda. gap shundaki, allergik reaksiyada, ya'ni oqsil va oqsilmas tabiatli yot moddalarga (allergenlarga) organizm sezuvchaligini kuchayishida ikki xil limfotsitlarning roli aniqlandi. bu limfotsitlardan bir xilining ("b" limfotsitlarning) tovuqlar fabritsiy xaltasidagi limfoid to'qimada, shuningdek, odamlarning bachadon bezlarida, ichaklardagi limfoid to'qimalarda hosil bo'lishi aniqlandi. ikkinchi xil limfotsitlar timusda hosil bo'ladi. bu limfotsitlar "t" limfotsitlar deb yuritiladi ("t"-timus so'zidan kelib chiqib, "t" limfotsitlar uch xil farqlanadi. "tk" killerlar fagotsitoz vazifasini bajaradi. "tx"- xilperlar-killerlarga yordam beruvchilar va "ts" - supressorlar - killerlarga qarshilik ko’rashuvchlar). "b" - limfotsitlar alergen bilan uchrashganida o'zidan antitanalar ajratadi va o'ta tez avj oladigan allergik reaksiyalarning yuzaga chiqishida hal qiluvchi …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ichki sekretsiya bezlari fiziologiyasi"

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti biologiya yo’nalishi fiziologiya, genetika va biokimyo kafedrasi odam va hayvonlar fiziologiyasi fanidan mavzu: ichki sekretsiya bezlari fiziologiyasi mavzusidagi bajaruvchi: mardonov q tekshiruvchi: ass. d.g`. hayitov samarqand-2015 reja 1. endokrin bezlar faoliyatini o'rganish usullari. 2. gipofiz. 3. epifizning endokrin faoliyati. 4. qalqonsimon bez. 5. timus - ayrisimon bez. 6. buyrak usti bezlari. 7. jinsiy bezlarning ichki sekretsiyasi. 8. me'da osti bezining ichki sekretor faoliyati. endokrin bezlar faoliyatini o'rganish usullari. organizmdagi barcha bezlar sekretsiya xiliga qarab katta ikki guruhga: tashqi sekretsiya bezlari, ya'ni ekzokrin be...

This file contains 11 pages in PDF format (156.7 KB). To download "ichki sekretsiya bezlari fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ichki sekretsiya bezlari fiziol… PDF 11 pages Free download Telegram