ichki sekretsiya bezlari

PPTX 18 pages 5.5 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.5 MB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

ichki sekretsiya bezlari ichki sekretsiya bezlari stranitsa 1 1 reja: stranitsa 2 2 ichki sekretsiya bezlari tizimi va ularning tuzilishi gormonlarning funksiyasi va ta’sir mexanizmi ichki sekretsiya bezlari faoliyatining buzilishi va sog‘lomlashtirish yo‘llari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish stranitsa 3 inson organizmi murakkab tizim bo‘lib, undagi barcha a’zolar bir-biri bilan muvofiq holda ishlaydi. bu muvofiqlikni ta’minlovchi eng muhim tizimlardan biri — ichki sekretsiya bezlari tizimi, ya’ni endokrin tizimdir.ichki sekretsiya bezlari maxsus hujayralardan tashkil topgan bo‘lib, ular gormon deb ataluvchi biologik faol moddalarning ishlab chiqilishini ta’minlaydi. gormonlar qon oqimi orqali butun organizmga tarqaladi va turli a’zolar faoliyatini boshqaradi.endokrin tizimning asosiy vazifasi — moddalar almashinuvini, o‘sishni, rivojlanishni, ruhiy holatni va jinsiy faoliyatni tartibga solishdir. shu sababli ichki sekretsiya bezlari faoliyatidagi har qanday o‘zgarish inson salomatligiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi.zamonaviy biologiya va tibbiyotda ichki sekretsiya bezlarini chuqur o‘rganish orqali qandli diabet, bazedov kasalligi, gigantizm, nanizm kabi ko‘plab endokrin kasalliklarning sabablari aniqlanmoqda va ularni davolash usullari …

2 / 18

ladigan moddalar – gormonlar – to'g'ridan-to'g'ri qon oqimiga chiqariladi. bu jarayon "ichki sekretsiya" deb ataladi, chunki sekretsiyalar tashqi muhitga emas, balki ichki muhitga, ya'ni qonga uzatiladi. endokrin tizimning asosiy vazifasi – organizmning gomeostazini saqlash, ya'ni ichki muvozanatni ta'minlashdir. gormonlar orqali u metabolizm, o'sish, rivojlanish, reproduktiv funksiyalar, stressga javob berish va hatto kayfiyatni boshqaradi.endokrin bezlarning tuzilishi odatda epiteliy to'qimalaridan iborat bo'lib, ularning hujayralari gormonlarni sintez qilish va chiqarish uchun maxsus organellalarga ega. 4 endokrin tizimning markaziy boshqaruv organlari: gipotalamus va gipofiz perviy navik vtoroy navik tretiy navik zaklyuchenie stranitsa 5 5 gipotalamusning funksiyalari ko’p qirrali: u neyro-gormonlar sintez qiladi, masalan, oksitotsin va vazopressin (antidiuretik gormon), ular gipofiz orqali chiqariladi. vazopressin buyraklarni boshqarib, suvni qayta qaytarishni ta’minlaydi, oksitotsin esa tug’ilish va sut chiqarishda ishtirok etadi. gipotalamus stressga javob berib, kortikotropin-chiqaruvchi gormon (crh) orqali adrenal bezlarni faollashtiradi. gipotalamus va gipofizning o’zaro bog’lanishi salbiy fikr-mulohaza orqali ishlaydi: masalan, tiroksin miqdori ortganda, tsh chiqarilishi kamayadi.bu …

3 / 18

i o’ziga xos tuzilish va funksiyaga ega bo’lib, ular markaziy boshqaruv ostida ishlaydi. qalqonsimon bezi bo’yin oldida, traxeya atrofida joylashgan kapalak shaklidagi organ bo’lib, ikki bo’lakdan iborat. uning tuzilishi follikulalardan iborat: follikula epiteliy hujayralari kolloid modda (tiroglobulin) ichida tiroksin (t4) va triiodtiroksin (t3) ni sintez qiladi. perviy navik vtoroy navik tretiy navik zaklyuchenie stranitsa 6 6 qalqonsimon osti bezlari bu to’rtta kichik bez bo’lib, qalqonsimon bezning orqa tomonida joylashgan. har birining tuzilishi bosh hujayralar (paratireotsitlar) dan iborat bo’lib, ular paratireoid gormonini (pth) chiqaradi. pth kaltsiy va fosfor fosfat almashinuvini boshqaradi: suyaklardan kaltsiy chiqarishni oshiradi, buyraklarda qayta qaytarishni kuchaytiradi va d vitaminini faollashtiradi.bezarlar qon bilan boyitilgan, massasi 0,1 gramm. buzilish: hiperparatiroidizm (suyak zaiflashishi), hipoparatiroidizm (kaltsiy yetishmovchiligi, tetaniya). ular qalqonsimon bez bilan yaqin bog’liq, lekin mustaqil ishlaydi. buyrak usti bezlari buyrak usti bezlari (adrenal bezlar) buyraklar ustida joylashgan piramida shaklidagi organlar bo’lib, ikki qismdan iborat: qobiq va orqa miya. qobiq qismi (zona …

4 / 18

a gipofiz orqali boshqariladi. buzilish: 1-turi diabet (insulin yetishmovchiligi), 2-turi (rezistentlik). bu bez energiya metabolizmini markazlashtiradi. stranitsa 8 gormonlarning funksiyasi va ta’sir mexanizmi gormonlar inson va hayvonlar organizmidagi ichki sekretsiya bezlari tomonidan ishlab chiqariladigan va qon oqimi orqali butun tana bo’ylab tarqalib, turli organ va to’qimalarga ta’sir etuvchi moddalardir. ularning asosiy funksiyasi organizmdagi muvozanatni saqlash, o’sish, rivojlanish, metabolizm, stressga javob berish va ko’plab fiziologik jarayonlarni boshqarishdan iborat. gormonlarning ta’sir mexanizmi murakkab bo’lib, u ularning kimyoviy tuzilishi, sintezi, transporti va nishon hujayralaridagi reseptorlar bilan bog’liq. bu jarayonlarning har biri organizmdagi gomeostazni ta’minlashda muhim rol o’ynaydi va ularning buzilishi kasalliklarga olib kelishi mumkin. gormonlarning kimyoviy tabiati juda xilma-xil bo’lib, ularning tuzilishi va sintez mexanizmi ularning ta’sir usuliga bevosita ta’sir etadi. asosan, gormonlarni uchta asosiy guruhga bo’lish mumkin: steroid gormonlar, peptid va oqsillar gormonlari hamda aminokislotalardan hosil bo’lgan gormonlar. har bir guruhning o’ziga xos kimyoviy xususiyatlari va sintez yo’llari mavjud bo’lib, ular ichki …

5 / 18

sekretsiya bezlarining asab tizimi bilan o’zaro aloqasi ichki sekretsiya bezlari va asab tizimi o’rtasidagi aloqa neyroendokrin tizim orqali amalga oshiriladi, bu ikki tizimning integratsiyasini ta’minlaydi. markaziy rol girofag bezida joylashgan gipotalamus va gipofiz bezlariga tegishli: gipotalamus neyronlaridan neyrogormonlar (masalan, crh, trh) sekretsiya qilinib, gipofizga ta’sir etadi, gipofiz esa tropik gormonlar (acth, tsh) chiqaradi.masalan, stress holatida gipotalamus crh sekretsiya qiladi, bu acth ni rag’batlantirib, kortizol ishlab chiqarishni oshiradi – bu «hpa o’qi» deb ataladi. simpatik asab tizimi adrenal medullaga to’g’ridan-to’g’ri ta’sir etib, adrenalin chiqarishni tezlashtiradi. parasimpatik tizim esa o’simlik beziga ta’sir qilib, insulin sekretsiyasini regulyatsiya qiladi.o’zaro aloqa ikki tomonlama: gormonlar asab faolligiga ta’sir etadi, masalan, kortizol neyronlarni sezgirlashtirib, xotirani yaxshilaydi. stranitsa 11 ichki sekretsiya bezlari faoliyatining buzilishi va sog’lomlashtirish yo’llari ichki sekretsiya bezlari, yoki endokrin tizim, inson tanasining muhim tartibga soluvchi tizimlaridan biri bo’lib, gormonlar orqali modda va energiya almashinuvini, o’sish va rivojlanish jarayonlarini, shuningdek, psixik va jismoniy faoliyatni boshqaradi. ushbu …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ichki sekretsiya bezlari"

ichki sekretsiya bezlari ichki sekretsiya bezlari stranitsa 1 1 reja: stranitsa 2 2 ichki sekretsiya bezlari tizimi va ularning tuzilishi gormonlarning funksiyasi va ta’sir mexanizmi ichki sekretsiya bezlari faoliyatining buzilishi va sog‘lomlashtirish yo‘llari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish stranitsa 3 inson organizmi murakkab tizim bo‘lib, undagi barcha a’zolar bir-biri bilan muvofiq holda ishlaydi. bu muvofiqlikni ta’minlovchi eng muhim tizimlardan biri — ichki sekretsiya bezlari tizimi, ya’ni endokrin tizimdir.ichki sekretsiya bezlari maxsus hujayralardan tashkil topgan bo‘lib, ular gormon deb ataluvchi biologik faol moddalarning ishlab chiqilishini ta’minlaydi. gormonlar qon oqimi orqali butun organizmga tarqaladi va turli a’zolar faoliyatini boshqaradi.endokrin tizimning aso...

This file contains 18 pages in PPTX format (5.5 MB). To download "ichki sekretsiya bezlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ichki sekretsiya bezlari PPTX 18 pages Free download Telegram