ko‘ruv a’zosi

PPTX 13 pages 1.2 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

ko‘ruv a’zosi klinik anatomiyasi va funksiyasi ko‘ruv a’zosi reja: 1. kirish 2. ko‘ruv a’zosining umumiy tuzilishi 3. ko‘z olmasining anatomiyasi • a) tashqi qavat (fibroz qobiq) • b) o‘rta qavat (tomirli qobiq) • c) ichki qavat (to‘r pardasi) 4. ko‘zni yordamchi organlari statistik ma’lumotlarga ko‘ra, inson atrof-muhitdan oladigan axborotning 85–90% gacha qismini aynan ko‘z orqali qabul qiladi. quloq, burun, teri va til kabi boshqa sezgi organlari faqat 10–15% axborotni yetkazib bera oladi, xolos. shuning uchun ham ko‘rish tizimi nafaqat fiziologik, balki ijtimoiy va ruhiy hayotimiz uchun ham beqiyos ahamiyatga ega. ko‘z — yorug‘lik fotonlarini sezuvchi, ularni asab impulslari ko‘rinishida miyaga uzatib, “tasvirni” hosil qiluvchi biologik optik tizimdir. bir soniya ichida u taxminan 10 milliongacha axborotni qayta ishlay oladi. miya esa bu signalni talqin qilib, atrofdagi dunyoni — rang, shakl, masofa va harakat jihatidan tahlil qiladi. ko‘rish qobiliyati insonning kundalik faoliyati, o‘qish, ish, muloqot va hatto his-tuyg‘ularini ifoda etish jarayonida bevosita …

2 / 13

yo‘llari (viae opticae) — to‘r pardada hosil bo‘lgan asab impulslarini bosh miya po‘stlog‘igacha yetkazuvchi asab tolalar tizimi. ko‘z olmasi suyak kosachasi — orbita ichida joylashgan bo‘lib, u mushaklar, qon tomirlari va asablar bilan o‘ralgan. orbita ko‘zni mexanik zarbalardan himoya qiladi va harakatlanishiga qulay sharoit yaratadi. ko‘ruv a’zosining umumiy tuzilishi ko‘z olmasi (bulbus oculi) — inson ko‘rish a’zosining markaziy qismi bo‘lib, yorug‘lik nurlarini qabul qilish, ularni to‘r pardada (retina) tasvirga aylantirish va ko‘rish nervi orqali miya po‘stlog‘iga uzatish vazifasini bajaradi. bu jarayon natijasida inson atrof-muhitni ko‘ra oladi. ko‘z olmasining shakli va o‘lchamlari ko‘z olmasi shaklan yumaloq sfera ko‘rinishida, lekin orqa tomondan biroz yassilangan. o‘rtacha o‘lchamlari quyidagicha: • old-orqa diametri: 24 mm • ko‘ndalang diametri: 23,5 mm • tik (vertikal) diametri: 23 mm • og‘irligi: 7–8 g ko‘z olmasining orqa tomoni ko‘rish nervi (nervus opticus) chiqadigan joy bilan tugaydi. ko‘z olmasining oldingi qismi esa shox parda (cornea) orqali tashqi muhit bilan bevosita …

3 / 13

da (chorioidea) • sklera ostida joylashgan. • juda ko‘p qon tomirlariga ega bo‘lib, to‘r pardani oziqlantiradi. • yorug‘likning ichki qatlamlarda sochilmasligi uchun pigmentlarga boy. 2. kiprikli tana (corpus ciliare) • tomir pardaning oldingi davomi hisoblanadi. • tarkibida kiprikli mushak (m. ciliaris) mavjud bo‘lib, u akkomodatsiya — ya’ni ko‘zni yaqin va uzoq masofaga moslashtirishda ishtirok etadi. • kiprikli tana **ko‘z suyuqligi (aqueous humor)**ni ishlab chiqaradi. bu suyuqlik ko‘zning ichki bosimini saqlaydi va old kamerani oziqlantiradi. 3. qovuq (iris) • tomirli qobiqning eng oldingi qismi. • o‘rtasida ko‘z qorachig‘i (pupilla) joylashgan. • rangi pigment miqdoriga bog‘liq (masalan, ko‘k, yashil, qora). • unda ikki xil mushak mavjud: • sfinkter pupillae — qorachiqni toraytiradi (yorug‘likda). • dilator pupillae — qorachiqni kengaytiradi (qorong‘ida). • shu tarzda iris ko‘zga tushadigan yorug‘lik miqdorini tartibga soladi. ichki qavat — to‘r parda (retina) to‘r parda — ko‘zning eng murakkab nerv qavati bo‘lib, yorug‘likni asab impulslari shakliga aylantiruvchi reseptor apparatdir. …

4 / 13

h jarayoni normal davom etadi. ko‘zni yordamchi organlariga quyidagilar kiradi: 1. ko‘z qovoqlari (palpebrae) 2. ko‘z yoshi apparati (apparatus lacrimalis) 3. ko‘z mushaklari (musculi bulbi oculi) ko‘zni yordamchi organlari ko‘z qovoqlari (palpebrae) ko‘z qovoqlari — bu harakatlanuvchi teri burmalari bo‘lib, ko‘z olmasining old qismini himoya qilish va ko‘z yuzasini doimiy namlab turish vazifasini bajaradi. tuzilishi: ko‘z qovoqlari to‘rtta asosiy qavatdan iborat: 1. teri qavati — juda yupqa, harakatchan, yog‘ bezlariga boy. 2. mushak qavati — ko‘z halqasimon mushagi (m. orbicularis oculi) joylashgan; u qovoqlarni yopishda ishtirok etadi. 3. tarso yoki qattiq qavat (tarsus) — zich biriktiruvchi to‘qimadan iborat, qovoqqa shakl beradi. 4. ichki shilliq qavat (kon’yunktiva) — ko‘z olmasi bilan qoplashgan shaffof parda bo‘lib, sirpanish va himoya vazifasini bajaradi. qovoqlar orasidagi ochiq teshik: ko‘z qovoqlari orasida palpebral yoriq (rima palpebrarum) joylashgan. u orqali yorug‘lik nurlari ko‘z ichiga kiradi. funksiyasi: • mexanik himoya (chang, shamol, zarba, hasharotlar ta’siridan). • namlikni ta’minlaydi …

5 / 13

i, ko‘z yoshi naychalari (canaliculi lacrimales) orqali ko‘z yoshi xaltasiga (saccus lacrimalis) o‘tadi, so‘ng burun-ko‘z yoshi yo‘li (ductus nasolacrimalis) orqali burun bo‘shlig‘iga oqib chiqadi. shuning uchun inson yig‘laganda ko‘z yoshining bir qismi burun orqali oqadi — ya’ni “burun ham ho‘llanadi”. funksiyasi: ko‘z yuzasini namlab turadi, chang va mikroorganizmlarni yuvib tashlaydi, infeksiyalarga qarshi himoya qiladi, ko‘z harakatini silliqlashtiradi. ko‘z mushaklari (musculi oculi) ko‘z olmasi 6 ta harakatlantiruvchi mushak yordamida turli yo‘nalishlarda harakat qiladi. ularning barchasi orbita devoridan boshlanib, ko‘z olmasiga birikadi. mushak turlari: 1. to‘g‘ri mushaklar (musculi recti): • m. rectus superior — ko‘zni yuqoriga ko‘taradi, • m. rectus inferior — ko‘zni pastga tushiradi, • m. rectus medialis — ko‘zni ichkariga buradi, • m. rectus lateralis — ko‘zni tashqariga buradi. 2. qiyshiq mushaklar (musculi obliqui): • m. obliquus superior — ko‘zni pastga va tashqariga buradi, • m. obliquus inferior — ko‘zni yuqoriga va tashqariga buradi. mushaklarni boshqaruvchi asablar: • iii juft …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ko‘ruv a’zosi"

ko‘ruv a’zosi klinik anatomiyasi va funksiyasi ko‘ruv a’zosi reja: 1. kirish 2. ko‘ruv a’zosining umumiy tuzilishi 3. ko‘z olmasining anatomiyasi • a) tashqi qavat (fibroz qobiq) • b) o‘rta qavat (tomirli qobiq) • c) ichki qavat (to‘r pardasi) 4. ko‘zni yordamchi organlari statistik ma’lumotlarga ko‘ra, inson atrof-muhitdan oladigan axborotning 85–90% gacha qismini aynan ko‘z orqali qabul qiladi. quloq, burun, teri va til kabi boshqa sezgi organlari faqat 10–15% axborotni yetkazib bera oladi, xolos. shuning uchun ham ko‘rish tizimi nafaqat fiziologik, balki ijtimoiy va ruhiy hayotimiz uchun ham beqiyos ahamiyatga ega. ko‘z — yorug‘lik fotonlarini sezuvchi, ularni asab impulslari ko‘rinishida miyaga uzatib, “tasvirni” hosil qiluvchi biologik optik tizimdir. bir soniya ichida u taxminan 10 m...

This file contains 13 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "ko‘ruv a’zosi", click the Telegram button on the left.

Tags: ko‘ruv a’zosi PPTX 13 pages Free download Telegram