o`smirlik davrida ijtimoiy ro`l va identitetlikni shakllanishi

DOCX 17 pages 37.6 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 37.6 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

o`smirlik davrida ijtimoiy ro`l va identitetlikni shakllanishi annotatsiya: mazkur maqolada o‘smirlik davrida ijtimoiy rol va identitetlikning shakllanish jarayoni psixologik hamda ijtimoiy omillar bilan bog‘liq holda tahlil qilinadi. o‘smirlik — shaxs rivojlanishida muhim burilish davri bo‘lib, bu davrda inson o‘z “men”ini anglay boshlaydi, jamiyatdagi o‘rnini topishga intiladi. maqolada shaxsning ijtimoiy tajribasi, oila va maktab muhitining ta’siri, tengdoshlar bilan munosabatlar, shuningdek, eriksonning psixososial rivojlanish nazariyasi asosida o‘smirlikdagi identitet inqirozi yoritilgan. shuningdek, o‘smirlik davrida ijtimoiy rolni to‘g‘ri shakllantirish orqali ijobiy identitetni rivojlantirish yo‘llari haqida ilmiy tavsiyalar keltirilgan. kalit so‘zlar: o‘smirlik, identitet, ijtimoiy rol, shaxs rivojlanishi, o‘zlikni anglash, psixologik inqiroz. formirovanie sotsialnoy roli i identichnosti v podrostkovom vozraste annotatsiya: v dannoy state analiziruetsya protsess formirovaniya sotsialnix roley i identichnosti v podrostkovom vozraste v svyazi s psixologicheskimi i sotsialnimi faktorami. podrostkoviy period — eto vajniy perelomniy etap v razvitii lichnosti, kogda chelovek nachinaet osoznavat svoyo «ya» i stremitsya nayti svoyo mesto v obshestve. v state …

2 / 17

s. adolescence is a crucial turning point in personality development, during which a person begins to understand their “self” and strives to find their place in society. the article discusses the influence of social experience, family and school environments, peer relationships, and highlights the identity crisis in adolescence based on erikson’s psychosocial development theory. it also provides scientific recommendations on how to develop a positive identity through the proper formation of social roles during adolescence. keywords: adolescence, identity, social role, personality development, self-awareness, psychological crisis. o‘smirlik davri — inson hayotidagi eng murakkab, shu bilan birga eng muhim davrlardan biridir. bu davrda shaxs jismoniy, emotsional va ijtimoiy jihatdan sezilarli o‘zgarishlarga duch keladi. aynan shu jarayon davomida inson o‘zini kim sifatida anglaydi, o‘zining hayotdagi maqsadlarini shakllantiradi va jamiyatda tutgan o‘rnini topishga intiladi. psixologik tadqiqotlar ko‘rsatadiki, o‘smirlik davri identitet shakllanishi uchun hal qiluvchi bosqichdir. erikson (1968) bu jarayonni “identitet inqirozi” deb ataydi va …

3 / 17

tadi. ushbu maqola psixologlar, pedagoglar hamda o‘smirlar bilan ishlovchi mutaxassislar uchun amaliy ahamiyatga ega bo‘lib, o‘smirlikdagi shaxs rivojlanishini chuqurroq anglash imkonini beradi. o’zbekiston respublikasi prezidenti shavkat mirziyoyev 2024 yil 14-noyabr kuni uzoq kutilgan “bolalarni barcha turdagi zo‘ravonlikdan himoya qilish to‘g‘risida”gi qonunni imzoladilar. qonunning asosiy maqsadi zo‘ravonlikning oldini olish, undan jabr ko‘rgan bolalar bilan ishlash va oilalarda farovonlikni ta’minlash tizimini yaratishdan iborat. o‘smirlik davrining psixologik xususiyatlari o‘smirlik davri shaxs rivojlanishidagi eng murakkab, qarama-qarshiliklarga boy bosqichlardan biridir. bu davr odatda 11–16 yosh oralig‘ini o‘z ichiga oladi. o‘smirlik — bola hayotidagi bolalikdan kattalikka o‘tish, ya’ni o‘zligini topish jarayoni bilan bog‘liq bo‘lgan psixologik o‘sish bosqichidir. 1. o‘smirlik davrining umumiy tavsifi bu davrda insonda jismoniy o‘sish bilan bir qatorda psixik jarayonlar — tafakkur, idrok, emotsiya, xotira va irodaviy faoliyat ham jadal rivojlanadi. o‘smir o‘z fikrini mustaqil ifoda etishni, mustaqil qaror qabul qilishni, atrofdagilar fikrini tahlil qilishni o‘rganadi. shu bois bu davrni ba’zan “men kimman?” degan …

4 / 17

shakllanishidir. o‘smir o‘zini boshqalardan ajratishga, o‘z mustaqil “men”ini ko‘rsatishga intiladi. bu esa ba’zan kattalarga qarshi chiqish, norozilik, mustaqil qarorlar qabul qilishga urinish tarzida namoyon bo‘ladi. 3. ijtimoiy munosabatlar tizimida o‘zgarishlar o‘smirlik davrida ijtimoiy aloqalar kengayadi: oila, maktab, tengdoshlar va o‘qituvchilar bilan munosabatlar shaxs rivojiga kuchli ta’sir ko‘rsatadi. ayniqsa, tengdoshlar guruhi o‘smir uchun muhim ijtimoiy muhitga aylanadi. u o‘zini shu guruhda sinaydi, qabul qilinishni istaydi, bu esa uning o‘zini baholashiga bevosita ta’sir qiladi. tengdoshlar bilan aloqa o‘smirlikda ijtimoiy moslashuv ko‘rsatkichlaridan biri sifatida qaraladi. agar o‘smir ijobiy munosabatlar tizimida bo‘lsa, u o‘ziga ishonchli, faol, ochiq shaxsga aylanadi. aksincha, salbiy guruh ta’siri ostida bo‘lsa, unda deviant xulq shakllari yuzaga kelishi mumkin. 4. o‘smirlik davrining psixologik muammolari o‘smirlikdagi psixologik inqirozlar — identitet izlanishlari, kelajakdagi kasb tanlovi, ijtimoiy moslashuv qiyinchiliklari bilan bog‘liq bo‘ladi. erikson bu bosqichni “identitetga qarshi rol chalkashuvi” davri deb ataydi. agar o‘smir o‘z o‘rnini topa olmasa, u o‘zini yo‘qotgan, maqsadsiz his qiladi. …

5 / 17

y rolni birinchi bo‘lib ilmiy jihatdan amerikalik sotsiolog j. mid, keyinchalik esa r. linton va t. parsonslar chuqur tahlil qilgan. ularning ta’kidlashicha, har bir rol jamiyat tomonidan belgilanadi va unga muayyan kutishlar (expectations) yuklanadi. shaxsning bularni bajarish darajasi esa uning ijtimoiy moslashuvini belgilaydi. 2. o‘smirlik davrida ijtimoiy rollarning ahamiyati o‘smirlik davrida inson o‘zining jamiyatdagi o‘rnini izlaydi. shu bois, ijtimoiy rolni to‘g‘ri anglash va uni muvaffaqiyatli bajarish identitet shakllanishining asosiy omillaridan biridir. o‘smir o‘zini o‘qituvchi, ota-ona yoki mashhur insonlar rolida tasavvur qilib ko‘rishga moyildir — bu shaxsning o‘zlikni izlash bosqichidir. o‘smirlikda shaxs ijtimoiy tajribani o‘zlashtirish jarayonida quyidagi asosiy rollarni bajaradi: o‘quvchi roli — bilim olish, mas’uliyatni his qilish, muvaffaqiyat uchun harakat qilish; do‘st roli — sadoqat, hamjihatlik, o‘zaro hurmatni o‘rganish; farzand roli — oila qadriyatlarini tushunish, ota-ona bilan sog‘lom munosabatni shakllantirish; jamiyat a’zosi roli — mehnatga, vatanga, insoniyatga bo‘lgan ijobiy munosabatni shakllantirish. agar o‘smir bu rollarni muvaffaqiyatli bajarsa, u jamiyatda o‘z …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o`smirlik davrida ijtimoiy ro`l va identitetlikni shakllanishi"

o`smirlik davrida ijtimoiy ro`l va identitetlikni shakllanishi annotatsiya: mazkur maqolada o‘smirlik davrida ijtimoiy rol va identitetlikning shakllanish jarayoni psixologik hamda ijtimoiy omillar bilan bog‘liq holda tahlil qilinadi. o‘smirlik — shaxs rivojlanishida muhim burilish davri bo‘lib, bu davrda inson o‘z “men”ini anglay boshlaydi, jamiyatdagi o‘rnini topishga intiladi. maqolada shaxsning ijtimoiy tajribasi, oila va maktab muhitining ta’siri, tengdoshlar bilan munosabatlar, shuningdek, eriksonning psixososial rivojlanish nazariyasi asosida o‘smirlikdagi identitet inqirozi yoritilgan. shuningdek, o‘smirlik davrida ijtimoiy rolni to‘g‘ri shakllantirish orqali ijobiy identitetni rivojlantirish yo‘llari haqida ilmiy tavsiyalar keltirilgan. kalit so‘zlar: o‘smirlik, identitet, ijtimoi...

This file contains 17 pages in DOCX format (37.6 KB). To download "o`smirlik davrida ijtimoiy ro`l va identitetlikni shakllanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o`smirlik davrida ijtimoiy ro`l… DOCX 17 pages Free download Telegram