antekologiya faniga kirish. gullash jarayoni

PPTX 21 pages 4.1 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

gulli o'simliklarda qo'sh urug'lanish mavzu: antekologiya faniga kirish. gullash jarayoni. o'zbekiston respublikasi oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tabiiy fanlar fakulteti botanika kafedrasi tayyorladi: biologiya fanlari nomzodi, dotsent a. begmatov termiz-2023 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: asosiy adabiyotlar. 1. demyanova e. i.antekologiya (uchebnoe posobie dlya studentov i magistrantov biologicheskogo fakulteta,obuchayushixsya po napravleniyam «biologiya» i «ekologiya i prirodopolzovanie). perm, 2010. 2. mustafaev s. m. botanika: (anatomiya, morfologiya, sistematika): oliy o`quv yurtlarining talabalari uchun darslik.—t. o`zbekiston, 2002.-472 b. 3. djumayev antekologiya toshkent-2020 -192 b 4.g.s. tursinbayeva, g.m. duschanova, j.s. sadinov (anatomiya, morfologiya, sistematika): «tafakkur bo‘stoni» nashriyoti -2018 354 b qo`shimcha adabiyotlar: 1. pratov u.p., odilov t.o. o`zbekiston yuksak o`simliklari oilalarining zamonaviy tizimi va o`zbekcha nomlari. – toshkent, 1995. -396 b. 2. pratov u.p., jumaev q. yuksak o`simliklar sistematikasi. –tashkent. 2003.144 b. axborot manbaalari internet saytlari: 1. www. pedagog.uz 2. www. nauka.an.ru. 3. www. maik.ru 4. www. rusplant; 5. www. maik.ru 6.http://unilibraru.uz 7.http://lib.tersu.uz 2 gullash …

2 / 21

a ma'lumotlar yig'ila boshlandi. kamerarius o'zining “o'simliklar jinslari haqidagi xat” asarida (camerarius, 1694) o'simliklar jinsli mavjudotlar bo'lib, ularning urug' hosil qilishlari uchun albatta ikkala jinslarning ishtirok etishini, guldagi erkaklik jinsini changchilar, urg'ochilik jinsini esa urug'chilar belgilashini aytib o'tgan. u tajribalar yordamida guldagi changchilarni olib tashlanganda gullarda urug'lar hosil bo'lmasligini isbotlab bergan. kamerarius gullarning changlanishi shamol sababli amalga oshadi deb fikr bildirgan. rudolf kamerarius (1665–1721) k. linney (1707-1778) ham o'zining “botanika asoslari” asarida (linnaei, “systema naturae”, 1735) antekologiyaga doir ko'pgina ma'lumotlar yozib qoldirgan. nemis olimi iosif gotlib kelreyter (1733–1806) turli xil o'simlik gullaridagi chang donachalarining shakllari va ularni qabul qiluvchi urug'chi tumshuqchalarining yuza sathlarini o'rgandi. bundan tashqari u gullarning o'zidan va chetdan changlanish jarayonlarida shamol va ,ayniqsa, hasharotlarning ahamiyati katta ekanligini, tabiatda chetdan changlanish asosiy usul ekanligini ko'rsatib o'tadi. lekin kelreyter jinsiy jarayonning mohiyatini to'liq tushunmagan, u jinsiy jarayon o'simliklar uchun faqat urug' va meva hosil qilish uchungina zarur deb tushungan. …

3 / 21

lar olamida chetdan va o'z-o'zidan changlanishning ta'siri” kabi asarlarida chetdan changlanishning biologik o'rni ochib berildi. ch. darvin fasol, boqla, qashqarbeda, sebarga va boshqa o'simliklarda o'tkazgan tajribalari asosida o'simliklar gullarida turli moslamalar bo'lishini va bu asosan chetdan changlanishga moslashganligini ko'rsatuvchi belgilar ekanligini e'tirof qiladi. ch. darvin tadqiqotlari o'simliklar gullash jarayonini o'rganishga kuchli turtki bo'lib xizmat qildi. charlz robert darvin 1809-1882 o'tgan asrning boshida nemis olimi p. knut (1898-1905) shu sohadagi qilingan ishlarni qamrab oluvchi iv tomlik ilmiy ishlar to'plamini e'lon qildi. shu tariqa o'simliklar gullashi va changlanishini o'rganuvchi klassik yo'nalish yuzaga keldi. klassik yo'nalishda asosan “gul mexanizmi” ni, ya'ni uning qanday tipda changlanishga moslashganligini o'rganishga ko'proq e'tibor qilinadi. shuningdek, bu tadqiqotlarda “changlanish ekologiyasi” ham o'rganildi. x. robertson o'zining 1904 yilda e'lon qilingan “dastlabki yopiq urug'lilar gullarining tuzilishi va ularda changlanish jarayonini amalga oshirish yo'llari” nomli maqolasida “gullash va changlanish jarayoni” bilan bog'liq tomonlarni “antekologiya” atamasi bilan nomlashni taklif qiladi. bu atama …

4 / 21

tadqiqotlarning qo'llanishi va yo'nalishlari haqida” (1970) nomli ishlari shu kunda ham o'z dolzarbligini yo'qotgani yo'q. n.v.pervuxina (1971) ishlari gulning rangi, nektar ajratishi va hid chiqarishi hasharotlarni jalb etishdagi rolini aniqlashga qaratildi. v.f.shamurin (1960,1966) ning tundra mintaqasida, e.i.vereshagina (1966) ning qarag'ayli tayga o'rmonlarida olib borgan tadqiqotlari natijasida antekologiya fani yangi ma'lumotlar bilan boyidi. n.n.blagoveshenskaya (1969)ning ishlari o'simlik va arilar orasidagi munosabatlarni evolyutsion rolini o'rganishga qaratildi. r.e.levina o'zining “urug'li o'simliklar reproduktiv biologiyasi” nomli mashhur asarida (1981) o'simlik turlarining gullash maromlari irsiy jihatdan turg'un belgi ekanligini ta'kidlaydi. o'zbekistonda antekologik tadqiqotlar o'tgan asrning etmishinchi yillarda boshlandi. j.yu.tursunov tomonidan sovuno'tda, e.s. aleksandrovskiy baliqko'zda, o.a.ashurmetov qovun va handalaklarda o'tkazgan tadqiqotlari bu yo'nalishga keng yo'l ochib berdi. 1975-1980 yillardan boshlab respublikamiz florasining qimmatli em-hashak va xom ashyo beruvchi o'simlik turlari tadqiq etila boshlandi. jumladan, chinniguldoshlarning ayrim turlari (t.e.matyunina), burchoqdoshlar oilasining espartset turkumi (r.u.qodirova, b.normatov), shirinmiya va yantoq turkumlari (o.a.ashurmetov, h.q.qarshiboev), qandim turkumi (a.t.abdullaeva) vakillarining gullash biologiyasi o'rganildi. …

5 / 21

bitaceae juss.” (2002) nomli monografiyalari e'lon qilindi. ularda respublikamizda keng tarqalgan poliz, xom ashyo beruvchi va em-hashak hisoblanuvchi qator o'simliklarning gullash va changlanish jarayoniga oid qimmatli ma'lumotlar berilgan. 2008 yil h.q.qarshiboevning antekologiyaga bag'ishlangan “antekologiya” maxsus kursidan o'quv metodik majmua (o'quv qo'llanma) si esa oliy o'quv yurtlari talabalari va o'qituvchilari hamda ilmiy izlanuvchilar uchun mayoq bo'lib xizmat qilmoqda. antekologiya fanining predmeti gullash va changlanish jarayoni ekologiyasi (yun. antos — gul va οἶκος — uy-joy, uy, mulk, ya'ni o'simliklarning gullash va changlanish ekologiyasi). antekologiya gulli o'simliklar generativ bosqichining alohida davri - gullash davrida amalga oshadigan changlanish jarayonini, uning tiplari va vositalarini, shu o'simlik o'sayotgan muhitda qanday amalga oshirilishini tadqiq qiladi. a.n.ponomaryov (1970) ta'biri bilan aytganda “antekologiya bu gullash va changlanish jarayoni ekologiyasi bo'lib, changlanish jarayoniga ekologik omillarning ta'sirini o'rganadi”. chunki changlanish jarayoni faqat o'simlikning gullashiga emas, balki qator biotik (changlatuvchi hasharotlar) va abiotik (harorat, namlik, shamol, yomg'ir) omillarga ham uzviy bog'liq bo'ladi. …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "antekologiya faniga kirish. gullash jarayoni"

gulli o'simliklarda qo'sh urug'lanish mavzu: antekologiya faniga kirish. gullash jarayoni. o'zbekiston respublikasi oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tabiiy fanlar fakulteti botanika kafedrasi tayyorladi: biologiya fanlari nomzodi, dotsent a. begmatov termiz-2023 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: asosiy adabiyotlar. 1. demyanova e. i.antekologiya (uchebnoe posobie dlya studentov i magistrantov biologicheskogo fakulteta,obuchayushixsya po napravleniyam «biologiya» i «ekologiya i prirodopolzovanie). perm, 2010. 2. mustafaev s. m. botanika: (anatomiya, morfologiya, sistematika): oliy o`quv yurtlarining talabalari uchun darslik.—t. o`zbekiston, 2002.-472 b. 3. djumayev antekologiya toshkent-2020 -192 b 4.g.s. tursinbayeva, g.m. duschanova, j.s. sadinov (anatomiya, morfologiya, sis...

This file contains 21 pages in PPTX format (4.1 MB). To download "antekologiya faniga kirish. gullash jarayoni", click the Telegram button on the left.

Tags: antekologiya faniga kirish. gul… PPTX 21 pages Free download Telegram

antekologiya faniga kirish. gullash jarayoni

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "antekologiya faniga kirish. gullash jarayoni"

Similar files