bug'doy- ahamiyati, biologiyasi va etishtirish texnologiyasi

PPT 23 pages 9.0 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.0 MB

File type PPT

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

slayd 1 3 - mavzu. bug'doy - ahamiyati, biologiyasi va etishtirish texnologiyasi. “o'simlikshunoslik va paxtachilik” fani toshkent - 2010 reja 1.bug'doy - ahamiyati, kelib chiqishi, tarqalishi. 2. bug'doy biologiyasi va davlat reestriga kiritilgan navlari. 3. bug'doy etishtirish texnologiyasi. 1. bug'doyning xalq xo'jaligidagi ahamiyati. bug'doy eng ko'p tarqalgan asosiy donli ekinlaridan biri hisoblanadi. butun dunyo xalqlarining yar-midan ko'prog'i oziq-ovqat sifatida bug'doy nonidan foydalanadi. bug'doy nonning tarkibida oqsil va kraxmal ko'p, oqsil moldalar asosan kleykovina tarkibida bo'lganligi uchun uning unidan sifatli non tayyorlanadi. bug'doy noni o'zining ta'mi, to'yimliligi va hazm bo'lishi bilan yuqori baholanadi. bug'doy donining tarkibida uning naviga, ekish shapoitira qarab 11,0 % dan 18-19 % gacha oqsil moddasi bo'ladi. bug'doy nonidagi oqsilni hazm bo'lishi 95 % ni tashkil qiladi.bundan tashqari, bug'doy donidan yorma tayyorlanadi, uning uni makaron va konditer sanoatida ishlatiladi. bug'doyning somoni va poxoli em-xashak sifatida chorva mollariga beriladi, yanchishdan chiqqan chiqindilari yukori sifatli ozuqa hisoblanadi. texnikada bug'doy donidan …

2 / 23

ning ekin maydoni bo'yicha boshqa ekinlar orasida birinchi o'rinda turadi, u ekin maydonining 216 mln. gektarini tashkil qiladi. bug'doyni ko'p ekadigan mamlakatlarga rossiya, xitoy, amerika qo'shma shtatlari, hindiston, kanada, argentina, frantsiya va boshqa bir qator mamlakatlar kiradp. hozirgi vaqtda o'zbekistonda bug'doy asosiy ekinlardan biri hi-soblanib, uning ekin maydoni 1,3 mln gektarni tashknl qiladi. bug'doyning kelib chiqishi va tarqalishi sistematikasi bug'doy qo'ngirboshlilar oilasiga (roaseae), triticum l avlodiga mansub . bu avlod 1976 yilda rasxnil akademik d.d. bregidov ma'lumoti bo'yicha 27 ta madaniy va yovvoyi turlariga ega. bug'doyning xamma turlari shaxsiy xo'jayradagi xromosomalar soniga qarab 4 ta genetik guruhlarga bo'linadi. bug'doyning turlari yuqorida keltirilgan gentik guruxlardan tashqari morfologik va xo'jalik belgilariga qarab xamma madaniy turlar ikki guruxga bo'linadi. 1. xaqiqiy yoki yolong'och donli bug'doy. 2. polbosimon yoki urug'i qobig'li bug'doy. butun er yuzida bug'doyni ko'p ekadigan mamlakatlarda yumshoq va qattiq bug'doy turlari ko'p tarqalgan. o'zbekistonda xam asosan yumshoq bugdoy turiga mansub navlar …

3 / 23

aydi va hosil bermaydi. bug'doy kuzda ekilganda, uning biologik kuzgi navlari ishlatilishi kerak. biologik bahorgi navlarni ham kuzda ekib bo'lmaydi, chunki ular ko'proq issir haroratga talabchan bo'lganligi uchun qishgi sovuqlar natijasida nobud bo'ladi. umuman, o'zbekistonning barcha viloyatlarida bug'doy kuzda ekilishi kerak. chunki ular kuzgi - qishgi, bahorgi yog'ingarchiliklardan to'la foydalanadi. bahorda erta o'sa boshlaydi, bahorgi ekinlarga nisbatan 10-12 kun erta pishadi, shuning uchun kuzgi bug'doyning gullash davri yozgi issiq garmsel shamollarga duch kelmaydi va ular bahorgiga nisbatan yuqori (25-30%) va muttasil hosil beradi. davlat reestriga kiritilgan bug'doy navlari “durdona”, “shodlik”, “kuma”, “pamyat”, “moskvich", “hosildor”, “andijon - 8", “turkiston", “shodlik", "skifyanka", "yuna", "spartanka" kuzgi navlari, "sete-tserros" bahorgi navlari ekilmoqda. bulardan tashqari qattiq bug'doy turiga kiradiagn ko'pchilik navlar ham respublika nav sinash maydonchalarida sinovdan o'tmoqda va ular qisman bo'lsa ham ekila boshladi. kuzgi bug'doyni etishtirish texnologiyasi almashlab ekishdagi o'rni. kuzgi bug'doy tuprokning unumdorligiga. begona o'tlardan toza va nam bilan yaxshi ta'minlangan tuproqlarga …

4 / 23

dan qay darajada tozaligiga qarab ishlanadi. bug'doyni optimal muddatda ekish va erni yaxshi ishlash uchun oldin ekindan bo'shagan maydonlar sug'oriladi. tynpoq; etilgandan so'ng "g'alla" ilmiy ishlab chiqarish birlashmasi tomonidan o'zbekiston “falla" ilmny ishlab chiqarish birlashmasining tajribalariga binoan 4 va 5 korpusli ag'darma pluglar yordamida 25-30 sm chuqurlikda haydash kerak, so'ngra boronalanadi va mola bostiriladi. erlar notekis bo'lsa tekislanadi va ymuman shudgor og'ir boronalar yoki zichlagichlar (katoklar) bilan zichlanishi kerak, aks holda kuzgi-qishgi sharoitlarda zichlannsh natijasida bug'doy maycalapi va o'simliklari siyraklanadi va nobud bo'ladi. sho'rlangan erlarga kuzgi bug'doy ekishdan oldin tuproq sho'ri yuviladi. kuzgi bug'doy erning unumdorligiga talabchan bo'ladi. rejalashtirilgan hosilni olish uchun erga solinadigan o'g'itlar me'yori agrokimyoviy kartogramma ma'lumotlariga asosan erlardan hosil bilan chiqib ketadigan-oziq moddalar, ekin o'zlashtiradigan oziq elementlar va erga solingan o'g'it miqdoriga qarab aniqlanadi. kuzgi bug'doy azotga juda talabchan bo'ladi. u nay o'rash va boshoqlanish davrida azotni o'sishnig dastlabki 1-5-xaftasida, fosforni va o'suv davrining boshidan gullagunga qadar, …

5 / 23

adigan erlarda ekishdan oldin 30 kg/ga azot, 90 kg/ga fosfor va 60 kg/ga kaliy beriladi. shu bilan bir vaqtda gektariga 10-12 t/ ga go'ng solinadi. o'g'itlash. ekish muddati. kuzgi bug'doyni maqbul muddatlarda ekish katta ahamiyatga zga. kuzgi bug'doyni sug'oriladigan erlarda lalmi erlarga nisbatan ertagi muddatlarda ekish kerak. chunki bunday erlar suv bilan ta'minlangan bo'lib; ypyg' ekilgandan so'ng, sug'orish natija-sida maysalarni undirib olish mumkin. ertagi muddatlarda ekilgan bug'doy kuzda maysa hosil qiladi, sovuq tushgunga qadar o'simliklar tuplanib ulguradi. bunday o'simliklar sovuqqa chidamli bo'ladi. shuning uchun kuzda bug'doyning oktyabr oyida maysalanishi va oktyabr, noyabr oylarining oxirigacha guplanish va shu rivojlanish davrida qishlashi ko'zda tutilishi kerak. shuni hisobga olgan holda kuzgi bug'doning zkish uchun qulay muddatlari shimoliy viloyatlar (qoraqalpog'iston respublikasi, xorazm viloyati) uchun sentyabr oyining birinchi va ikkinchi o'n kunligi, markaziy viloyatlar uchun sentyabrning co'ngi o'n kuni oktyabr oyining boshlari va janubiy viloyatlir uchun esa oktyabrning ikkin-chi o'n kunligi hisoblanadi. lalmikor erlarda kuzgi …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bug'doy- ahamiyati, biologiyasi va etishtirish texnologiyasi"

slayd 1 3 - mavzu. bug'doy - ahamiyati, biologiyasi va etishtirish texnologiyasi. “o'simlikshunoslik va paxtachilik” fani toshkent - 2010 reja 1.bug'doy - ahamiyati, kelib chiqishi, tarqalishi. 2. bug'doy biologiyasi va davlat reestriga kiritilgan navlari. 3. bug'doy etishtirish texnologiyasi. 1. bug'doyning xalq xo'jaligidagi ahamiyati. bug'doy eng ko'p tarqalgan asosiy donli ekinlaridan biri hisoblanadi. butun dunyo xalqlarining yar-midan ko'prog'i oziq-ovqat sifatida bug'doy nonidan foydalanadi. bug'doy nonning tarkibida oqsil va kraxmal ko'p, oqsil moldalar asosan kleykovina tarkibida bo'lganligi uchun uning unidan sifatli non tayyorlanadi. bug'doy noni o'zining ta'mi, to'yimliligi va hazm bo'lishi bilan yuqori baholanadi. bug'doy donining tarkibida uning naviga, ekish shapoitira qarab...

This file contains 23 pages in PPT format (9.0 MB). To download "bug'doy- ahamiyati, biologiyasi va etishtirish texnologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bug'doy- ahamiyati, biologiyasi… PPT 23 pages Free download Telegram