ovqathazmqilish

PPTX 39 pages 3.5 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.5 MB

File type PPTX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

ovqat hazm qilish sistemasi ovqat hazm qilish bezlari to`rayeva dilshoda reja: 1.ovqat hazm qilish a`zolarining tuzilishi 2.og’iz bo’shlig’ining tuzilishi. 3.halqum va qizilo’ngachning tuzilishi. 4.me'daning tuzilishi. 5.ingichka ichaklarning tuzilishi. 6.yo’g’on ichakning tuzilishi. tayanch iboralar:, vorsinkalar, kardial, pilorik, koronka, dentin, emal, serroz, shilliq, shilliq osti bezlari, lyuberkyun bezlari, varaqsimon, tarnovsimon, zamburug'simon. ovqat hazm qilish - avvalo fizik o’zgarishdan (ovqat moddasi maydalanib, aralashib eriydi) boshlanadi. hazm yo’lida joylashgan bez shiralari ovqat moddalarining parchalanishida o’z kimyoviy ta’sirini ko’rsatadi. oqsil, yog’, uglevodlar bez shiralarining tarkibidagi fermentlar ta’sirida oddiy kimyoviy birikmalarga aylanadi. oqsillar aminokislotalarga, uglevodlar monosaxarid larga, yog’lar glitserin bilan yog’ kislotalarga parchalangandan so’ng ichak so’rg’ichlari orqali qon va limfaga shimilib hujayralar, to’qimalarga tarqaladi. odam hazm organlar sistemasida ovqat moddalarining parchalanib shimilishi uchun bir kecha kunduzda o’rtacha 10 l gacha (taxminan 1,5 l so’lak, 2,5 l me’da shirasi, 1 l me’da osti bezi shirasi , 1,2 l jigar o’ti , 2,5 l ichak shiralari va 1,5-2 …

2 / 39

niy bo‘lib, uning tarkibiga epiteliy hujayralari, shilliq, o‘t, hamda homila yotgan amnion suyuqligi tarkibidagi moddalar bo‘ladi. homila davrining so‘ngida hazm tizimi yangi tug‘ilgan bolaning hayotiy vazifalarini bajarish qobiliyatiga ega bo‘ladi. ovqat hazm qilish kanali pushtda birlamchi ichak nayi shaklida bo‘lib, homilada u og‘iz bo‘shlig‘i, halqum, qizilo‘ngach, me’da va ichaklarga bo‘linadi. hazm tizimi homila hayotining 4-oyidan faoliyat ko‘rsata boshlaydi. bu davrda homila ichagida bargrang mekoniy bo‘lib, uning tarkibiga epiteliy hujayralari, shilliq, o‘t, hamda homila yutgan amnion suyuqligi tarkibidagi moddalar bo‘ladi. homila davrining so‘ngida hazm tizimi yangi tug‘ilgan bolaning hayotiy vazifalarini bajarish qobiliyatiga ega bo‘ladi. birlamchi ichak nayining boshlang‘ich qismidan rivojlanuvchi a’zolar hazm tizimining oldingi uchi ektodermadan taraqqiy etadi. bosh miyaning oldingi qismi tez o‘sishi natijasida peshona bo‘rtig‘i, uning ostida esa botiqlik-og‘iz ko‘rfazi hosil bo‘ladi. og‘iz ko’rfazi chuqurlashib entodermadan hosil bo‘lgan birlamchi ichak nayini oldingi uchiga yaqinlashadi va uni qoplagan ektoderma birlamchi ichak entodermasi bilan qo‘shilib epitelial halqum pardasini (membrana pharyngea) hosil …

3 / 39

shlig‘i bilan qo‘shiladi. og‘iz ko‘rfazi yon va past tomondan i visseral ravoq hosilalari bilan chegaralangan. bu ravoqning yuqori jag‘ o‘simtasidan: yuqori jag‘, tanglay, yuqori labning tashqi qismi, lunj, burun bo‘shlig‘ining yon devori hosil bo‘ladi. juft pastki jag‘ o‘simtasining birikishidan esa pastki jag‘, pastki lab, og‘iz bo‘shlig‘ining tubi hosil bo‘ladi. og‘iz bo‘shlig‘i hazm a’zolari tizimining boshlang’ich qismi. og’iz bo’shlig’i pastdan og’iz diafragmasi yuqoridan qattiq va yumshoq tanglay, yon tomondan lunjlar, old tomondan lablar bilan chegaralansa, orqada tomoq teshigi vositasida halqum bilan qo’shiladi. tishlar va jag’larning alveolyar o’simtalari og’iz bo’shlig’ini ikki: og’iz dahlizi va xususiy og’iz bo’shlig’iga ajratadi. og’iz dahlizi tashqi tomondan lablar va lunj bilan, ichki tomondan esa tishlar va milk bilan chegaralanadi. og’iz dahliziga kirish og’iz tirqishi lablar bilan chegaralanadi. tishlar (dentes) ovqat hazm qilishda ishtirok etib qolmay, odamda so’z bo’g’inlarini hosil qilishda ham qatnashadi. ular yuqori va pastki jag’ning tish katakchalarida milklarning yuqorigi chekkasida joylashadi. tishlar kimyoviy tarkibi va …

4 / 39

ezlar kabi bo‘lakchalardan tuzilgan. ularning naylari alohida yoki o‘zaro qo‘shilib, bitta nay hosil qiladi. quloq oldi bezi yuz terisi ostida, tashqi quloq pastida va orqa tomondagi pastki jag‘ suyagi chuqurchasigacha boradi. bez alohida-alohida bo‘lakchalardan iborat bo‘lib, ularning naychalari markaziy nayga qo‘shiladi. bezning og‘irligi 25–30 g, fibroz parda bilan o‘ralgan. bez naychasi chaynov muskulidan ko‘ndalang o‘tib, lunj muskuli orqali og‘iz bo‘shlig‘ining dahliziga, yuqori jag‘ning ikkinchi oziq tishlar sohasiga ochiladi. quloq oldi bezi oqsilga boy tiniq so‘lak ajratadi. pastki jag‘ osti bezi 15 g bo‘lib, pastki jag‘ suyagi osti chuqurligida joylashgan. bu bez yaxshi taraqqiy etgan parda bilan o‘ralgan. uning chiqaruv nayi – ductus submandibularis til ostidagi so‘rg‘ichlarga ochiladi. jag‘ osti bezi oqsil aralashgan shilliq suyuqlik ajratadi. ovqat moddalari dastlab og’iz bo’shlig’ida mexanik va ximik o’zgarishlarga duchor bo’ladi. ovqatning tami, sifati uning organizmi uchun zararsizligi og’iz bo’shlig’ida joylashgan sezuvchi nerv oxirlari (retseptorlar) orqali aniqlanadi. organizmga zararli sifatsiz ovqat darxol chiqarib tashlanadi i. …

5 / 39

r kuchsiz ishqoriy muhitda faoliyat ko'rsatuvchi amilaza va maltazalardir. amilaza polisaxaridlarni (kraxmal, glikogen) disaxarid maltozagacha parchalaydi. maltaza maltozani glyukozagacha parchalaydi. so‘lakning tarkibida oz miqdorda uchraydigan boshqa fermentlar ham bor: gidrolazalar, oksireduktazalar, transferezalar, proteazalar, kislotali va ishqoriy fosfatazalar. so‘lak tarkibida bakteriotsid ta’sirga ega biogan oqsil tabiatli modda lizotsim (muromidaza) mavjud. so`lakning vazifalari hazmga oid vazifalari – oziq moddalarni namlaydi, shilimshiq (mutsin) moddalar qismlarini biriktirib ovqat luqmasini hosil qiladi, yutilishini osonlashtiradi, tarkibidagi fermentlar ta’sirida oziq moddalar gidrolizi boshlanadi. ekskretor vazifasi – modda almashinuvida hosil bo’lgan ba’zi metabolitlar so‘lak tarkibida chiqariladi, bo’larga siydik kislotasi, mochevinalar kiradi. shuningdek, ayrim dorivor moddalar (xinin, strixnin) va organizmga tashqaridan tushgan moddalarning ayrimlari (simob tuzlari, alkogol) so‘lak tarkibida ajraladi. himoya vazifasi – so‘lak tarkibida lizotsim saqlanganligi tufayli bakteriotsid xossasiga ega. mutsin kislota va ishqorlarni neytrallash xossasiga ega. so‘lak tarkibida ko‘p miqdorda immunoglobulinlar bo’lib, ular patogen mikroorganizmlardan himoya qiladi. so‘lak tarkibida qon ivishi tizimiga oid moddalar aniqlangan, bularga mahalliy …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ovqathazmqilish"

ovqat hazm qilish sistemasi ovqat hazm qilish bezlari to`rayeva dilshoda reja: 1.ovqat hazm qilish a`zolarining tuzilishi 2.og’iz bo’shlig’ining tuzilishi. 3.halqum va qizilo’ngachning tuzilishi. 4.me'daning tuzilishi. 5.ingichka ichaklarning tuzilishi. 6.yo’g’on ichakning tuzilishi. tayanch iboralar:, vorsinkalar, kardial, pilorik, koronka, dentin, emal, serroz, shilliq, shilliq osti bezlari, lyuberkyun bezlari, varaqsimon, tarnovsimon, zamburug'simon. ovqat hazm qilish - avvalo fizik o’zgarishdan (ovqat moddasi maydalanib, aralashib eriydi) boshlanadi. hazm yo’lida joylashgan bez shiralari ovqat moddalarining parchalanishida o’z kimyoviy ta’sirini ko’rsatadi. oqsil, yog’, uglevodlar bez shiralarining tarkibidagi fermentlar ta’sirida oddiy kimyoviy birikmalarga aylanadi. oqsillar aminokis...

This file contains 39 pages in PPTX format (3.5 MB). To download "ovqathazmqilish", click the Telegram button on the left.

Tags: ovqathazmqilish PPTX 39 pages Free download Telegram