mikrobiologiyava virusologiya

PPT 11 pages 812.0 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 812.0 KB

File type PPT

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

slayd 1 o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi termiz davlat universiteti fanning nomi: mikrobiologiya va virusologiya 3-ma'ruza mavzusi: mikroorganizmlarda moddalar almashinuvi va ularga tashqi muhit omillarining ta'siri * mikroorganizmlarda moddalar almashinuvi yoki metabolizi anabolizm biosintez jarayoni metabolizm ikkita muhim guruhga bo'linadi: mikroorganizm hujayrasi ichiga tushadigan ozuqa mahsulotlari turli xil kimyoviy reaktsiyalarda ishtirok etadi. mikroorganizmlar hujayrasi ichida amalga oshadigan kimyoviy o'zgarishlar umumiy nomlanishi metabolizm jarayoni yoki moddalar almashinuvi deb nomlanadi. katabolizm energetik almashinuv jarayoni katabolizm - bu ozuqa mahsulotlari, jumladan yog'lar, uglevodlar, va oqsillarning oksidlanish reaktsiyalari hisobiga parchalanishi va energiya hosil qilish jarayonlarini qamrab oluvchi kompleks jarayonlardir. anaerob - bijg'ish jarayonida organik mahsulotlarning to'liq bo'lmagan parchalanishi amalga oshib, ko'p bo'lmagan miqdorda energiya hosil bo'ladi hamda energetik quvvat beradigan mahsulotlar, jumladan etil spirti, sut, moy va boshqa xil kislotalar hosil bo'ladi. aerob nafas olish jarayonida organik kislotalar to'liq oksidlanish asosida parchalanib, katta miqdorda energiya va hosil bo'ladi hamda juda kam …

2 / 11

nizmlarning o'sishi uchun suv juda zarur. chunki oziqa moddalari suvda erigan holda bo'lib, ularni bakteriyalar olib, o'z hujayralarini tiklaydi va energiya oladi. oziqa muhitlarida, mikroorganizm hujayrasini qurishi uchun kerak bo'lgan hamma elementlar, mikroorganizm o'zlashtiradigan holatda bo'lishi kerak. suvda erigan oziqa moddalari bakteriya hujayrasiga har xil usullar yordamida kiradi. hujayraga ularning o'tishida hujayra devori bar'erlik vazifasini bajarsa, tsitoplazmatik membrana aktiv tanlovchi rolini o'ynaydi. moddalar hujayraga passiv diffuziya orqali, kontsentratsiyalar farqi (noelektrik moddalar bo'lsa) yoki elektr potentsiallari farqi bo'yicha (tsitoplazmatik membrananing ikki tomonida elektr potentsiallari farqi) mavjud bo'lsa o'tadi. moddalar transporti osonlashgan diffuziya orqali, kontsentratsiya farqi mavjud sharoitda energiya sarflanmay ham yuz berishi mumkin. yana boshqa tipi aktiv transport, moddalar hujayra ichiga kontsentratsiya gradientiga qarshi yo'nalishda ham kiradi. unga atf sarflanadi. bu mexanizm moddalarning muhitdagi kontsentratsiyasi kam bo'lganda ham ishlatiladi. bakteriya hujayrasida permeaza molekulalari bo'lib, ular hujayraga moddalarni olib kirishda xizmat qiladi. birgina e.coli hujayrasida laktozani o'tkazadigan 8000 tacha permeaza molekulasi mavjud. …

3 / 11

xususiyati keskin o'zgaradi. * mikroorganizmlar oziqlanishiga qarab bir necha guruhlarga bo'linadi. energiya manbaiga qarab barcha organizmlar fototroflar - yorug'lik energiyasini ishlatishga qodir organizmlar va energiyaning kimyoviy manbalariga muhtoj organizmlarga bo'linadi. uglerod manbaiga qarab esa organizmlar - geterotroflarga (asosan uglerod manbasi sifatida uglerod ikki oksidi- co2 ishlatadigan organizmlar) va geterotroflarga (uglerodning organik birikmalariga muhtoj organizmlarga) bo'linadi. * shunday qilib, yuqoridagilarga asoslangan holda butun mikroorganizmlar to'rtta katta guruhga bo'linadilar: fotoavtotroflar - energiya manbai sifatida yorug'lik va uglerod manbai sifatida co2 ni ishlatadilar. bu kategoriyaga fotosintez qiluvchi bakteriyalar kiradilar. fotogeterotroflar - energiya manbai sifatida yorug'lik va oziqa sifatida organik moddalarni ishlatadigan mikroorganizmlar. bularga yashil va to'q qizil rangli bakteriyalar kiradilar. xemoavtotroflar - kimyoviy energiya manbai va uglerod sifatida co2 ni ishlatadilar. xemogeterotroflar - kimyoviy energiya manbai va asosiy uglerod manbai sifatida organik moddalarni iste'mol qiladilar. shuni ham aytib o'tish lozimki, bu kategoriyaga kiruvchi mikroorganizmlar uchun birgina organik modda ham energiya, ham uglerod manbai …

4 / 11

omillar namlik; osmotik bosim; gidrostatik bosim; harorat: psixrofillar; mezofillar; termofillar yorug'lik. kimyoviy omillar muhit reaktsiyasi; kislorod: obligat aeroblar; haqiqiy anaeroblar; fakultativ anaeroblar; mikroaerofillar. biologik omillar antogonizm; sinergizm. neytralizm konkurentsiya sintrofiya simbioz: kommensalizm; parazitizm; mutualizm; yirtqichlik. * fiziologik faol moddalar sintez qiluvchi mikroorganizmlarga qo'yiladigan talablar: zararsizlik (iste'molchi va ishlab chiqaruvchiga ham); biosintezning faolligi (o'sish tezligi, mahsulotning to'planish tezligi, qo'shimcha biologik faol moddalar sintez qilishi va x.k.); iste'mol qiladigan uglerod manbai (manbani bahosi, topilishi, ishlatilish darajasi va x.k); iste'mol qiladigan azot manbai; o'stirish sharoitlariga sezgirligi (aeratsiya, harorat, ph, o'stirish omillariga talabchanligi va x.k); fagga chidamliligi va mo''tadilligi va h.k.

5 / 11

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikrobiologiyava virusologiya"

slayd 1 o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi termiz davlat universiteti fanning nomi: mikrobiologiya va virusologiya 3-ma'ruza mavzusi: mikroorganizmlarda moddalar almashinuvi va ularga tashqi muhit omillarining ta'siri * mikroorganizmlarda moddalar almashinuvi yoki metabolizi anabolizm biosintez jarayoni metabolizm ikkita muhim guruhga bo'linadi: mikroorganizm hujayrasi ichiga tushadigan ozuqa mahsulotlari turli xil kimyoviy reaktsiyalarda ishtirok etadi. mikroorganizmlar hujayrasi ichida amalga oshadigan kimyoviy o'zgarishlar umumiy nomlanishi metabolizm jarayoni yoki moddalar almashinuvi deb nomlanadi. katabolizm energetik almashinuv jarayoni katabolizm - bu ozuqa mahsulotlari, jumladan yog'lar, uglevodlar, va oqsillarning oksidlanish reaktsiyalari hisobiga par...

This file contains 11 pages in PPT format (812.0 KB). To download "mikrobiologiyava virusologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: mikrobiologiyava virusologiya PPT 11 pages Free download Telegram