mikrobiologiyava virusologiya

PPT 34 pages 4.5 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.5 MB

File type PPT

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

slayd 1 o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi termiz davlat universiteti fanning nomi: mikrobiologiya va virusologiya 1-ma'ruza mavzusi: mikrobiologiya fani, paydo bo'lishi, rivojlanish tarixi va tadqiqot metodlari ma'ruza mavzusi rejasi: - mikrobiologiya fanining maqsad va vazifalari; - mikrobiologiya fanining rivojlanish evolyutsiyasi; - mikrobiologiya sohasining ba'zi bir tarmoqlari dunyo iqtisodiyotidagi tutgan o'rni; - mikroorganizmlarni tadqiq etish usullari 1-ma'ruza mavzusi: mikrobiologiya fani, paydo bo'lishi, rivojlanish tarixi va tadqiqot metodlari mikrobiologiya......??? ......mikroorganizmlar haqidagi fandir. ...lug'aviy ma'nosi grekcha so'zdan iborat bo'lib: micros – mayda (kichik), bios – hayot, logos – fan ma'nosini anglatadi. .....juda mayda, oddiy ko'z bilan ko'rib bo'lmaydigan, faqatgina maxsus asboblar bilan (yorug'lik yoki elektron mikroskop) ko'rish mumkin bo'lgan mikroblar yoki mikroorganizmlarni o'rganadigan fandir. ......mikroorganizmlar  mikroskopik zamburug'lar, suvo'tlari, bakteriyalar, rikkettsiyalar, mikoplazmalar, viruslar, viroid va prionlarning morfologiyasi, fiziologiyasi, biokimyosi, genetikasi, ekologiyasi va sistematikasini o'rganadigan fandir. mikroorganizmlarning o'lchami mikroorganizmlar - mikroskopik (ko'z ilg'amas) organizmlar bo'lganliklari uchun ham, ularni o'lchami mikrometrlarda (1mkm=106m) …

2 / 34

a'lum: candida tropicalis, candida lipolytica va x.k. buni qisqartirib c.tropicalis, yoki c.lipolytica deb yozilishi mumkin. ba'zida krillcha ham yozishga ruxsat etilgan, masalan, kandida tropikalis, kandida lipolitika. mikroorganizmlar klassifikatsiyasidagi pastki taksonomik birlik tur hisoblanadi. turlar to'planib avlodlarni, avlodlar  oilani, oilalar  qatorni, qatorlar esa  sinflarni tashkil etadi. tur - bu umumiy genotipga ega, morfologiyasi, fiziologiyasi va boshqa xususiyatlari o'xshash bo'lgan, ma'lum sharoitda bir xil jarayonlarni amalga oshiruvchi mikroorganizmlarni o'z ichiga oladi. shtamm - turga nisbatan qisqa ma'noga ega bo'lib, bir turga mansub, ammo ba'zi-bir xususiyatlari bilan farq qiluvchi mikroorganizmlarga nisbatan ishlatiladi. ammo, shtammlarni asosiy xususiyatlari turlar doirasidan tashqariga chiqmaydi. mikrobiologiyada keng ishlatiladigan “shtamm” tushunchasi toksonomik kategoriya hisoblanmaydi. mikrobiologiya faninig rivojlanish evolyutsiyasi osiyo xalqlari esa chechak, lepra (moxov) va boshqa kasalliklar to'g'risida ma'lumotlarga ega edi. abu ali ibn sino (980-1037 ) bu kasalliklarning sababchilari tirik mavjudotlar ekanligini, ular suv va havo orqali tarqalishini aytgan edi. i. evristik davr (eramizdan avvalgi …

3 / 34

r edi. mikroorganizmlarning ochilishi birinchi mikroskopni kashf etilishi bilan bog'liqdir. birinchilar qatori gans va zaxariy yansen, so'ngra g.galiley va k. drebbel tomonidan eng sodda mikroskoplar yaratildi va yanada takomillashtirildi. ii. morfologik davr. «morfologik» davrini boshlab bergan gollandiyalik antoni van levenguk hisoblanadi. levenguk shishadan ziynat buyumlar yasaydigan korxonada ishlar edi. u shisha linzalar yasab, ulardan mayda narsalarni kattalashtirib ko'radigan asbob – sodda mikroskop yasaydi. u o'z mikroskopida ko'lmak suv tomchilarini, tish kiridan tayyorlangan preparatlarni, turli xil organik moddali suvlar (qaynatmalar) ni tekshirib, ular ichida har tomonga qarab harakatlanuvchi tirik mavjudotlarni kuzatadi va ularning rasmlarini chizadi. u shu ko'rgan mavjudotlariga “tirik hayvonchalar” – «animalkulaviva» deb nom beradi. mikroorganizmlarning birinchi sistematikasi daniyalik myullerga (1786) taalluqlidir. u suv va tuproqdagi «animalkullar» ni sistemaga soladi va ularning «infuzoriyalar» deb atadi. shved olimi k. linney (1707-1778) hamma tirik mavjudotlarni bir sistemaga solgan bo'lsa ham, mikroorganizmlarni bir «xaos» (tartibsiz, tartibga solib bo'lmaydigan) guruhga kiritadi. «fiziologiya davri» - …

4 / 34

ahamiyatga molikdir. u qutirgan itlar so'lagini mikroskop ostida tadqiq qilganda undagi mikroorganizmlarni ko'rishga muyassar bo'la olmadi. ammo u kasallikni yuzaga keltiruvchi qutirishni «sababi» - hayvonning bosh va orqa miyasida joylashishini aniqladi. kasallangan quyon miyasini sekin - asta quritib, «kuchsizlantirilgan kasal qo'zgatuvchini» oldi va u bilan hayvonlarni emlab sog'lom hayvonlarni kasallikdan saqlab qolish yo'llarini topdi. bunday emlashlar, antirabik - qutirishga qarshi emlashlar deyilib, juda keng ko'lamda tarqaldi. bu ishlar yangi fan - immunologiyaning paydo bo'lishiga asos soldi. i.i.mechnikov (1845 - 1916) fagotsitoz va uning immunitetdagi ahamiyati haqida to'liq ta'limot yaratdi, chirituvchi va sut kislota hosil qiluvchi bakteriyalarning antagonizmini aniqladi va vabo kasalligini o'rganishga o'z hissasini qo'shdi. rossiyada birinchi bakteriologik stantsiya tashkil etdi. mikrobiologiyaning hozirgi davri molekulyar genetik davridir. fred griffits pnevmokokklarning kasallik qo'zg'atmaydigan turi hujayralarni ularning kasallik qo'zg'atadigan, lekin qaynatish yo'li bilan o'ldirilgan, ya'ni kasallik qo'zg'atish qobiliyatini yo'qotgan hujayralari bilan qo'shib kalamush tanasiga kirgizilsa, kasallik paydo bo'lishini kuzatdi. bu tajriba bakteriyaning …

5 / 34

acha shaklli mikroblar viruslar bakteriyalar tsianobakteriyalar arxebakteriyalar mikroskopik zamburug'lar mikroskopik suvo'tlari (algologiya) sodda jonivorlar (protozoologiya) rnk-saqlovchi dnk-saqlovchi hujayra tuzilishiga ko'ra mikroorganizmlar ikki tipga bo'linadi eukariot agar mikroorganizm haqiqiy (chin) yadroga ega bo'lsa, unday hujayralarga eukariot hujayrali organizmlar (grekcha eu - chin, kario –yadro) deyiladi. prokariot yadro apparati sodda (diffuz holda) bo'lgan mikroorganizmlar prokariotlar deyiladi. eukariotlar hujayrasida yadro va unda 1 - 2 yadrocha, xromasomalar, mitoxondriy, ribosomalar, fotosintez jarayonini olib boruvchi organizmlarda esa xloroplastlar, goldji apparatlari, dnk, rnk va oqsillar mavjud. ribosomalari esa 80s ni (svedberg koeffitsenti) tashkil qiladi. prokariot hujayralarda yadro bilan tsitoplazma orasida aniq chegara yo'q, yadro membranasi bo'lmaydi. ularda dnk maxsus strukturaga ega emas. shuning uchun prokariotlarda mitoz va meyoz jarayonlari amalga oshmaydi. ribosomalari esa 70s ni tashkil qiladi. mitoxondriya va xloroplastlarga ega emas. mitoxondriy vazifasini mezosomalar (tsitoplazmatik membranadan hosil bo'lgan struktura) bajaradi. arxebakteriyalar crenarchaeota ekstremal - termofil bakteriyalar kirib, ko'pchilik vakillarida oltingugurt metobolizm-da ishtirok etadi, ba'zi birlari …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikrobiologiyava virusologiya"

slayd 1 o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi termiz davlat universiteti fanning nomi: mikrobiologiya va virusologiya 1-ma'ruza mavzusi: mikrobiologiya fani, paydo bo'lishi, rivojlanish tarixi va tadqiqot metodlari ma'ruza mavzusi rejasi: - mikrobiologiya fanining maqsad va vazifalari; - mikrobiologiya fanining rivojlanish evolyutsiyasi; - mikrobiologiya sohasining ba'zi bir tarmoqlari dunyo iqtisodiyotidagi tutgan o'rni; - mikroorganizmlarni tadqiq etish usullari 1-ma'ruza mavzusi: mikrobiologiya fani, paydo bo'lishi, rivojlanish tarixi va tadqiqot metodlari mikrobiologiya......??? ......mikroorganizmlar haqidagi fandir. ...lug'aviy ma'nosi grekcha so'zdan iborat bo'lib: micros – mayda (kichik), bios – hayot, logos – fan ma'nosini anglatadi. .....juda mayda, oddiy...

This file contains 34 pages in PPT format (4.5 MB). To download "mikrobiologiyava virusologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: mikrobiologiyava virusologiya PPT 34 pages Free download Telegram