kasb tanlash va kasbiy shakllanishining psixologik jihati

DOC 14 стр. 144,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 14
kasbiy psixologiyaning metodologiyasi va printsiplari kasb tanlash va kasbiy shakllanishining psixologik jihati reja: 1. kasbiy psixologiyaning metodologiyasi 2. fanning asosiy printsiplari 3. fanning asosiy metodlari. jahon psixologiyasi fanida xulq-atvor, muomala va faoliyat mu-vaffaqiyatini ta'minlovchi omillarning eng muhimi tariqasida insonning emotsional hayoti yotishi aksariyat nazariyotchi psixolog-lar tomonidan ta'kidlab o`tiladi. bu talqinning haqqoniyligiga hech qanday e'tirozlar bo`lishi mumkin emas. chunki mazkur omil eks-perimental psixologiyaning mustaqil soha sifatida vujudga keli-shidan e'tiboran ustuvor, dalil taqozo qilmaydigan atribut singa ri tadqiqot predmeti mohiyatiga singib ketgan. shuni alohida ta'-kidlab o`tish lozimki, inson muomalasining, xulq-atvorining kechi-shi, faoliyatining muvaffaqiyatli, sermahsul yakunlanishi ko`p ji-hatdan shaxsning emotsional holatlariga «emotsional ton, kayfiyat, stress, affekt va hokazo», izohlanishi murakkab bo`lgan ruhiy ke-chinmalarga, yuksak his-tuyg`ularga bog`liq. o`yin, mehnat, o`qish, muomala va boshqa faoliyat turlarining mu-vaffaqiyatli kechishi, shaxslararo munosabatlarda xulq-atvorning namoyon bo`lishi ijobiy psixologik holat sifatida baholansa, emo-tsiya va hissiyotning barqaror, maqsadga yo`nalgan tarzda hukm surishi ehtimoli e'tirof etiladi. his-tuyg`ularning mustahkamligi, barqarorligi, mukammalligi sifatlarining …
2 / 14
k, faollik va sust-lik kabi birinchisi ijobiy (pozitiv), ikkinchisi esa salbiy (nega-tiv) ruhiy hodisa kelib chiqadi. faoliyat va xulqning amaliyotida bir tekis kechishini ta'minlovchi emotsional holat barqarorligi-ning buzilishi unga qiyos qilingan muvaffaqiyatning birlamchi omili to`g`risidagi ilmiy ma'lumotlarni shubha ostida qoldiradi. binobarin, jamiki narsaningboshlang`ich asosi, manbai emotsiya degan g`oyani, uning qiymatini umumiy fonda birmuncha qadrsizlantiradi, lekin ikkinchi, ustuvor va etakchi, umumiy va xususiy ob'ektiv va sub'ek-tiv, muhim va nomuhim mezonlar, alomatlar, o`lchamlar yordami bilan baholanishi ushbu psixologik masala mohiyatini oqilona talqin qilish zaruriyatini vujudga keltiradi. holbuki shunday ekan, ularning mohiyatini, keltirib chiqaruvchi sabablarni, harakatlantiruv-chi kuchlarini muayyan dalillarga asoslanib tahlil qilish muammosi maydonga keladi. inson faoliyati va xulqining muayyan qonuniyatlarga asoslangan holda amalga oshishi ham ob'ektiv, ham sub'ektiv shart-sharoitlarga bog`liq. tabiiy omillarni keltirib chiqaruvchi ob'ektiv (tashqi) shart-sharoitlar, ya'ni mikro va makro muhit, moddiy borliq, yordamchi vositalarning mavjudligi, ularning yuksak talablarga javob bera olish imkoniyati, tashqi qo`zg`atuvchilarning bezararligi, vaqt va fa-zoviy o`lchovlarning muvofiqligi, …
3 / 14
i. shuni ta'kidlab o`tish joizki, tabiiy muhitning tar-kibiy qismi bo`lmish geografik muhit bu borada muhim rol o`ynay-di, ko`pincha u, birinchidan, biologik shartlangan shaxs sifatlariga ta'sir etib, fenotiplarni genotiplarga aylantiradi (hududiy mu-hit, relef, stixiya kutilishi: zilzila, qor ko`chkisi, dovul, suv tosh-qini, oyoq etmas qirli tog`lar va hokazo). ikkinchidan, ontogenezda shaxs xarakterologik xususiyatlarining tabiiy ravishda shakllani-shiga ta'sir o`tkazadi, shuning bilan birga mikro muhit bilan gen-lar, irsiy belgilar, alomatlar o`rtasida uyg`unlikni ta'minlab tu-ruvchi mexanizm vazifasini bajaradi. ob'ektiv (tabiiy) shart-sharoitlardan tashqari, inson omili bilan uzviy bog`liqligi sub'ektiv (shaxsga oid, uning qiyofasiga bog`-liq) shart-sharoitlar muomalaning, faoliyatning, xulqning ijti-moiy turmushda samarali amalga oshishini uzluksiz ravishda ta'-minlab turadi. sub'ektiv shart-sharoitlarning qatoriga shaxsning barqarorligi, xarakterning mustahkamligi, ehtiyoj, motiv, maslak, salohiyatining puxtaligi, o`zini o`zi boshqarish uslubining qat'iy ravishda shakllanganligi, biologik shartlangan xislatlar esa o`zaro uyg`unlashganligi kabilar kiradi. odatda, ob'ektiv (tabiiy) va sub'ektiv (shaxsga oid) shart-sharo-itlardagi o`zgarishlar tufayli ijobiy (pozitiv) yoki salbiy (nega-tiv) xususiyatli psixologik holatlar, hodisalar, xislatlar, kechin-malar ustuvorligi …
4 / 14
ijada ushalmagan ezgu niyatlar armon ta-riqasida yuksak his-tuyg`ular sifatida davriy hukm surishda davom etaveradi. insoning tabiatga va jamiyatga nisbatan munosabati tasodif-larsiz, favquloddagi vaziyatlarsiz amalga oshishi mumkin emas, chunki ehtimollar darajasidagi kutilmaning yo`kdigi rejasiz vaziyatlarni shaxsining idrok maydonida keltirib chiqaradi. hayot va faoliyat strategiyasi va taktikasining ekstremal tarzida o`zgarishi indivi-dual va ijtimoiy xususiyatli vaziyatlarning paydo bo`lishiga olib keladi. vaziyatlar stixiyali, xaotik (betartib, tasodif) xatti-hara-katlarni vujudga keltirib, tekis, odatiy, davriy, barqaror xususi-yatlar ritmikasini izdan chiqaradi, natijada insonda motivatsion, emotsional, kognitiv, regulyativ, xulqiy, irodaviy tuzilish tarkib-larining funktsiyasi buziladi. shaxs tuzilishga favquloddagi vazi-yatlarning ichki larzasi faoliyat, xulq va muomalaning onglilik hola-tidan ongsizlikka o`tishini taqozo etadi, binobarin, muvaffaqiyat-sizlik realiyaga aylanadi. xo`sh, nima uchun shaxs tasodiflarning oldini olishga tayyor emas yoki ko`pincha u bu borada kuchsizlik, ojizlik qiladi? ushbu muammo echimini juda sodda tarzda hal qilish ham mumkin: 1) shaxs ongli zot, yaratuvchilik qudratiga ega bo`lishidan qat'i nazar, u tabiatning tarkibiy qismi, instinktlar, shartsiz reflek-slar ta'siriga …
5 / 14
juda kuchsiz aksil ta'sir ko`rsatish imkoniyatiga ega. ma'-lumki, jismoniy, axloqiy va aqliy barkamollik tub ma'nodagi ko-mil inson to`g`risida mulohaza yuritishga imkon beradi va tarkib-larning to`la munosibligi, uyg`unlashganligi, o`zaro taqozo etuvchan ligi asosiy mezon vazifasini bajaradi, komillik darajasi sub'ekt-ning ma'naviy dunyosiga aylanmas ekan, u taqdirda hech kim tasodif-lar, favquloddagi vaziyatlar shaxs tomonidan odatiy hodisa sifati-da osoyishta qabul qilinmaydi. muvaffaqiyat garovi (kafolati) funktsiyasini bajaruvchi omil-larning genezisi to`g`risidagi fikr yuritilganda, eng avvalo, ularning birlamchiligi, asosiy manba ekanligini nazarda tutish naza-riy hamda metodologik muammolar echimini oqilona topishga puxta negiz hozirlaydi, boshlang`ich harakat nuqtasini belgilab berishga xizmat qiladi. nazariy mulohazalarga binoan, faoliyat, xulq va mu-omalaning bir tekis, samarali kechishi genetik nuqtai nazardan quyidagilarga bogliq: ob'ektiv (tabiiy) va sub'ektiv (shaxsga oid) shart-sharoitlar mavjudligiga. ob'ektiv va sub'ektiv shart-sharoitlar hukm surishini o`zgar-tiruvchi tasodifiy va favquloddagi vaziyatlar ta'sirchanligiga, us-tuvorligiga. emotsiya va hissiyotning ijobiy (pozitiv), salbiy (negativ) xususiyat kasb etishiga. insonni shaxslilik va xarakterologik xususiyatlarining bar-qarorligiga. 5. shaxsning komillik darajasiga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kasb tanlash va kasbiy shakllanishining psixologik jihati"

kasbiy psixologiyaning metodologiyasi va printsiplari kasb tanlash va kasbiy shakllanishining psixologik jihati reja: 1. kasbiy psixologiyaning metodologiyasi 2. fanning asosiy printsiplari 3. fanning asosiy metodlari. jahon psixologiyasi fanida xulq-atvor, muomala va faoliyat mu-vaffaqiyatini ta'minlovchi omillarning eng muhimi tariqasida insonning emotsional hayoti yotishi aksariyat nazariyotchi psixolog-lar tomonidan ta'kidlab o`tiladi. bu talqinning haqqoniyligiga hech qanday e'tirozlar bo`lishi mumkin emas. chunki mazkur omil eks-perimental psixologiyaning mustaqil soha sifatida vujudga keli-shidan e'tiboran ustuvor, dalil taqozo qilmaydigan atribut singa ri tadqiqot predmeti mohiyatiga singib ketgan. shuni alohida ta'-kidlab o`tish lozimki, inson muomalasining, xulq-atvorining kechi-...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOC (144,0 КБ). Чтобы скачать "kasb tanlash va kasbiy shakllanishining psixologik jihati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kasb tanlash va kasbiy shakllan… DOC 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram