kasb tanlash va kasbiy shakllanishining psixologik jihati

DOC 14 pages 144.0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 144.0 KB

File type DOC

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

kasbiy psixologiyaning metodologiyasi va printsiplari kasb tanlash va kasbiy shakllanishining psixologik jihati reja: 1. kasbiy psixologiyaning metodologiyasi 2. fanning asosiy printsiplari 3. fanning asosiy metodlari. jahon psixologiyasi fanida xulq-atvor, muomala va faoliyat mu-vaffaqiyatini ta'minlovchi omillarning eng muhimi tariqasida insonning emotsional hayoti yotishi aksariyat nazariyotchi psixolog-lar tomonidan ta'kidlab o`tiladi. bu talqinning haqqoniyligiga hech qanday e'tirozlar bo`lishi mumkin emas. chunki mazkur omil eks-perimental psixologiyaning mustaqil soha sifatida vujudga keli-shidan e'tiboran ustuvor, dalil taqozo qilmaydigan atribut singa ri tadqiqot predmeti mohiyatiga singib ketgan. shuni alohida ta'-kidlab o`tish lozimki, inson muomalasining, xulq-atvorining kechi-shi, faoliyatining muvaffaqiyatli, sermahsul yakunlanishi ko`p ji-hatdan shaxsning emotsional holatlariga «emotsional ton, kayfiyat, stress, affekt va hokazo», izohlanishi murakkab bo`lgan ruhiy ke-chinmalarga, yuksak his-tuyg`ularga bog`liq. o`yin, mehnat, o`qish, muomala va boshqa faoliyat turlarining mu-vaffaqiyatli kechishi, shaxslararo munosabatlarda xulq-atvorning namoyon bo`lishi ijobiy psixologik holat sifatida baholansa, emo-tsiya va hissiyotning barqaror, maqsadga yo`nalgan tarzda hukm surishi ehtimoli e'tirof etiladi. his-tuyg`ularning mustahkamligi, barqarorligi, mukammalligi sifatlarining …

2 / 14

k, faollik va sust-lik kabi birinchisi ijobiy (pozitiv), ikkinchisi esa salbiy (nega-tiv) ruhiy hodisa kelib chiqadi. faoliyat va xulqning amaliyotida bir tekis kechishini ta'minlovchi emotsional holat barqarorligi-ning buzilishi unga qiyos qilingan muvaffaqiyatning birlamchi omili to`g`risidagi ilmiy ma'lumotlarni shubha ostida qoldiradi. binobarin, jamiki narsaningboshlang`ich asosi, manbai emotsiya degan g`oyani, uning qiymatini umumiy fonda birmuncha qadrsizlantiradi, lekin ikkinchi, ustuvor va etakchi, umumiy va xususiy ob'ektiv va sub'ek-tiv, muhim va nomuhim mezonlar, alomatlar, o`lchamlar yordami bilan baholanishi ushbu psixologik masala mohiyatini oqilona talqin qilish zaruriyatini vujudga keltiradi. holbuki shunday ekan, ularning mohiyatini, keltirib chiqaruvchi sabablarni, harakatlantiruv-chi kuchlarini muayyan dalillarga asoslanib tahlil qilish muammosi maydonga keladi. inson faoliyati va xulqining muayyan qonuniyatlarga asoslangan holda amalga oshishi ham ob'ektiv, ham sub'ektiv shart-sharoitlarga bog`liq. tabiiy omillarni keltirib chiqaruvchi ob'ektiv (tashqi) shart-sharoitlar, ya'ni mikro va makro muhit, moddiy borliq, yordamchi vositalarning mavjudligi, ularning yuksak talablarga javob bera olish imkoniyati, tashqi qo`zg`atuvchilarning bezararligi, vaqt va fa-zoviy o`lchovlarning muvofiqligi, …

3 / 14

i. shuni ta'kidlab o`tish joizki, tabiiy muhitning tar-kibiy qismi bo`lmish geografik muhit bu borada muhim rol o`ynay-di, ko`pincha u, birinchidan, biologik shartlangan shaxs sifatlariga ta'sir etib, fenotiplarni genotiplarga aylantiradi (hududiy mu-hit, relef, stixiya kutilishi: zilzila, qor ko`chkisi, dovul, suv tosh-qini, oyoq etmas qirli tog`lar va hokazo). ikkinchidan, ontogenezda shaxs xarakterologik xususiyatlarining tabiiy ravishda shakllani-shiga ta'sir o`tkazadi, shuning bilan birga mikro muhit bilan gen-lar, irsiy belgilar, alomatlar o`rtasida uyg`unlikni ta'minlab tu-ruvchi mexanizm vazifasini bajaradi. ob'ektiv (tabiiy) shart-sharoitlardan tashqari, inson omili bilan uzviy bog`liqligi sub'ektiv (shaxsga oid, uning qiyofasiga bog`-liq) shart-sharoitlar muomalaning, faoliyatning, xulqning ijti-moiy turmushda samarali amalga oshishini uzluksiz ravishda ta'-minlab turadi. sub'ektiv shart-sharoitlarning qatoriga shaxsning barqarorligi, xarakterning mustahkamligi, ehtiyoj, motiv, maslak, salohiyatining puxtaligi, o`zini o`zi boshqarish uslubining qat'iy ravishda shakllanganligi, biologik shartlangan xislatlar esa o`zaro uyg`unlashganligi kabilar kiradi. odatda, ob'ektiv (tabiiy) va sub'ektiv (shaxsga oid) shart-sharo-itlardagi o`zgarishlar tufayli ijobiy (pozitiv) yoki salbiy (nega-tiv) xususiyatli psixologik holatlar, hodisalar, xislatlar, kechin-malar ustuvorligi …

4 / 14

ijada ushalmagan ezgu niyatlar armon ta-riqasida yuksak his-tuyg`ular sifatida davriy hukm surishda davom etaveradi. insoning tabiatga va jamiyatga nisbatan munosabati tasodif-larsiz, favquloddagi vaziyatlarsiz amalga oshishi mumkin emas, chunki ehtimollar darajasidagi kutilmaning yo`kdigi rejasiz vaziyatlarni shaxsining idrok maydonida keltirib chiqaradi. hayot va faoliyat strategiyasi va taktikasining ekstremal tarzida o`zgarishi indivi-dual va ijtimoiy xususiyatli vaziyatlarning paydo bo`lishiga olib keladi. vaziyatlar stixiyali, xaotik (betartib, tasodif) xatti-hara-katlarni vujudga keltirib, tekis, odatiy, davriy, barqaror xususi-yatlar ritmikasini izdan chiqaradi, natijada insonda motivatsion, emotsional, kognitiv, regulyativ, xulqiy, irodaviy tuzilish tarkib-larining funktsiyasi buziladi. shaxs tuzilishga favquloddagi vazi-yatlarning ichki larzasi faoliyat, xulq va muomalaning onglilik hola-tidan ongsizlikka o`tishini taqozo etadi, binobarin, muvaffaqiyat-sizlik realiyaga aylanadi. xo`sh, nima uchun shaxs tasodiflarning oldini olishga tayyor emas yoki ko`pincha u bu borada kuchsizlik, ojizlik qiladi? ushbu muammo echimini juda sodda tarzda hal qilish ham mumkin: 1) shaxs ongli zot, yaratuvchilik qudratiga ega bo`lishidan qat'i nazar, u tabiatning tarkibiy qismi, instinktlar, shartsiz reflek-slar ta'siriga …

5 / 14

juda kuchsiz aksil ta'sir ko`rsatish imkoniyatiga ega. ma'-lumki, jismoniy, axloqiy va aqliy barkamollik tub ma'nodagi ko-mil inson to`g`risida mulohaza yuritishga imkon beradi va tarkib-larning to`la munosibligi, uyg`unlashganligi, o`zaro taqozo etuvchan ligi asosiy mezon vazifasini bajaradi, komillik darajasi sub'ekt-ning ma'naviy dunyosiga aylanmas ekan, u taqdirda hech kim tasodif-lar, favquloddagi vaziyatlar shaxs tomonidan odatiy hodisa sifati-da osoyishta qabul qilinmaydi. muvaffaqiyat garovi (kafolati) funktsiyasini bajaruvchi omil-larning genezisi to`g`risidagi fikr yuritilganda, eng avvalo, ularning birlamchiligi, asosiy manba ekanligini nazarda tutish naza-riy hamda metodologik muammolar echimini oqilona topishga puxta negiz hozirlaydi, boshlang`ich harakat nuqtasini belgilab berishga xizmat qiladi. nazariy mulohazalarga binoan, faoliyat, xulq va mu-omalaning bir tekis, samarali kechishi genetik nuqtai nazardan quyidagilarga bogliq: ob'ektiv (tabiiy) va sub'ektiv (shaxsga oid) shart-sharoitlar mavjudligiga. ob'ektiv va sub'ektiv shart-sharoitlar hukm surishini o`zgar-tiruvchi tasodifiy va favquloddagi vaziyatlar ta'sirchanligiga, us-tuvorligiga. emotsiya va hissiyotning ijobiy (pozitiv), salbiy (negativ) xususiyat kasb etishiga. insonni shaxslilik va xarakterologik xususiyatlarining bar-qarorligiga. 5. shaxsning komillik darajasiga …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kasb tanlash va kasbiy shakllanishining psixologik jihati"

kasbiy psixologiyaning metodologiyasi va printsiplari kasb tanlash va kasbiy shakllanishining psixologik jihati reja: 1. kasbiy psixologiyaning metodologiyasi 2. fanning asosiy printsiplari 3. fanning asosiy metodlari. jahon psixologiyasi fanida xulq-atvor, muomala va faoliyat mu-vaffaqiyatini ta'minlovchi omillarning eng muhimi tariqasida insonning emotsional hayoti yotishi aksariyat nazariyotchi psixolog-lar tomonidan ta'kidlab o`tiladi. bu talqinning haqqoniyligiga hech qanday e'tirozlar bo`lishi mumkin emas. chunki mazkur omil eks-perimental psixologiyaning mustaqil soha sifatida vujudga keli-shidan e'tiboran ustuvor, dalil taqozo qilmaydigan atribut singa ri tadqiqot predmeti mohiyatiga singib ketgan. shuni alohida ta'-kidlab o`tish lozimki, inson muomalasining, xulq-atvorining kechi-...

This file contains 14 pages in DOC format (144.0 KB). To download "kasb tanlash va kasbiy shakllanishining psixologik jihati", click the Telegram button on the left.

Tags: kasb tanlash va kasbiy shakllan… DOC 14 pages Free download Telegram