tibbiyot rivojiga xissa qo'shgan olimlar

DOCX 13 pages 17.9 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.9 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: tibbiyot rivojiga xissa qo'shgan olimlar. tayyorladi: dildora maxamadjonova kirish 1. tibbiyot rivojiga hissa qo'shgan olimlar 2. kashfiyotlar va yutuqlar 3. merossi va kelajak istiqbollari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kirish so'zi tibbiyot fani rivojiga qo'shgan olimlar haqidagi taqdimot uchun mo'ljallangan. bu taqdimot davomida fanga katta hissa qo'shgan tibbiyot olimlarining hayoti va ilmiy faoliyati haqida ma'lumot beriladi. kirish qismi taqdimotning asosiy mavzusini qisqacha yoritib beradi va tibbiyot tarixida muhim rol o'ynagan shaxslarga e'tibor qaratadi. gippokrat: tibbiyotning otasi hippokratning 'hippokrat qasamyodi' tibbiyot xodimlarining axloqiy me'yorlari majmuasi bo'lib, bemorlarga zarar yetkazmaslik kabi muhim tamoyillarni o'z ichiga oladi. hippokrat kasalliklarni tabiiy sabablarga bog'ladi va 'to'rt suyuqlik nazariyasi'ni ishlab chiqdi, bu nazariyaga ko'ra, organizmda qon, balg'am, sariq va qora o't mavjud. hippokrat kasalliklarni kuzatish va qayd etishda katta e'tibor qaratdi va 'hippokrat to'plami' deb nomlanuvchi 60 dan ortiq tibbiy asarlar yozdi. galen: anatomiya va fiziologiya …

2 / 13

da 760 ga yaqin dori-darmon vositalari ta’rifi berilgan, ularning farmakologik xususiyatlari va qo‘llanilishi batafsil yoritilgan. ibn sino dorilarni tayyorlashda distillash va sublimatsiya kabi usullardan foydalangan. ibn sino kitobi 5 jilddan iborat bo'lib, unda anatomiya, fiziologiya, patologiya, farmakologiya va terapiya kabi tibbiyotning barcha sohalari qamrab olingan; u o'rta asrlarda tibbiyot bo'yicha asosiy qo'llanma bo'lib xizmat qilgan. andreas vesalius: zamonaviy anatomiya asoschisi vezaliyning «inson tanasining tuzilishi haqida» (de humani corporis fabrica) asari 1543-yilda chop etilgan va unda 200 dan ortiq anatomiya illyustratsiyalari mavjud edi. vezaliy o'rta asr anatomiyasida galenning 1400 yillik xatolarini tuzatdi va inson anatomiyasini bevosita kuzatishga asoslangan yangi uslubni taklif qildi. u 300 dan ortiq anatomik dissektsiyalarni shaxsan o'tkazdi, bu esa unga mushaklar, skelet va ichki organlar haqida aniq ma'lumotlarni olishga yordam berdi. william harvey: qon aylanishi uilyam harvey yurakning harakati va qon aylanishini matematik hisob-kitoblar bilan isbotladi. u 1628-yilda 'hayvonlardagi yurak va qon harakati haqida' asarini yozdi. harvey qonning …

3 / 13

tanishtirdi va tibbiyotda inqilob qildi. louis pasteur: germ nazariyasi paster fermentatsiya jarayonida mikroorganizmlarning rolini aniqladi, 1857-yilda bu jarayonning sababi tirik organizmlar ekanligini isbotladi, tibbiyotga katta hissa qo'shdi. u pasterizatsiya usulini ishlab chiqdi, bu suyuqliklarni 60-100 daraja selsiygacha qizdirish orqali zararsizlantirish jarayoni bo'lib, kasalliklarning tarqalishini kamaytirdi. paster 1880-yillarda kuydirgi va quturishga qarshi vaksinalarni yaratdi, bu immunitet tizimini faollashtiruvchi zaiflashtirilgan mikroorganizmlardan foydalanishga asoslangan edi. robert koch: bakteriologiya asoschisi robert koch bakteriyalarni o'stirish uchun qattiq muhitlardan foydalanishni kashf etdi, masalan, 1882-yilda tuberkulyoz bakteriyasini ajratish uchun go'shtli jelatin agardan foydalanish muhim bo'lgan. koch 1883-yilda osiyo vabo qoʻzgʻatuvchisi boʻlgan *vibrio cholerae* bakteriyasini aniqladi va u kasallik suv orqali tarqalishini isbotladi, bu esa 19-asrda global sanitariya choralarini yaxshilashga yordam berdi. koch postulatlari - bu mikroorganizm va kasallik o'rtasidagi sabab-oqibat aloqasini aniqlash uchun qo'llaniladigan to'rtta mezon bo'lib, tibbiy mikrobiologiyaning fundamental asosi hisoblanadi. alexander fleming: penitsillin fleming 1928-yilda penicillium notatum zamburug'i staphylococcus bakteriyasining o'sishini inhibe qilishini tasodifan kashf …

4 / 13

rshi immunitetni rivojlantirishga undadi, ammo kasallik xavfini keltirib chiqarmadi. salk vaktsinasi 1955-yilda keng qo'llanila boshlandi va polio kasalligi darajasini sezilarli darajada kamaytirdi, bu kasallikdan himoya qilishda katta muvaffaqiyat bo'ldi. salk o'z vaktsinasini patentlashdan bosh tortdi, buning o'rniga uni butun dunyoga bepul taqdim etdi, bu esa millionlab odamlarni himoya qilishga yordam berdi. rosalind franklin: dnk tuzilishi rosalind franklin rentgen nurlarining difraksiyasi usulidan foydalanib, dnkning 'b' shaklini aniqlagan mashhur 'foto 51' tasvirini yaratdi. ushbu tasvir dnk tuzilishini tushunishda muhim ahamiyatga ega. franklin dnk molekulasining fosfat guruhlari tashqi tomonda, azotli asoslar esa ichki tomonda joylashgan spiral ekanligini aniqlashga katta hissa qo'shdi. uning ishi uotson va krikning modelini tasdiqladi. franklin shuningdek, dnkning ikki xil shakli mavjudligini aniqladi: nam muhitda 'b' shakli va quruq muhitda 'a' shakli. u 'a' shaklining tuzilishini ham o'rgangan, lekin nashr eta olmagan. maurice hilleman: vaktsinalarning otasi hilleman 40 yil davomida merck kompaniyasida ishladi va u yerda qizamiq, tepki va qizilcha …

5 / 13

1000 ta bemorning klinik sinov natijalari va erishilgan asosiy ilmiy yutuqlar qayd etiladi. xulosa tibbiyot rivojiga hissa qo'shgan olimlar insoniyat salomatligi va uzoq umr ko'rishiga beqiyos ta'sir ko'rsatdi, bu esa fanning muhimligini namoyon etadi. foydalanilgan adabiyotlar 1. ibn sino (avitsenna): "tib qonunlari" (the canon of medicine) - tibbiyot tarixidagi fundamental asar. 2. gippokrat: gippokrat qasamyodi va tibbiyotga oid asarlari, tibbiyot etikasi va amaliyotining asoschisi. 3. galen: rim imperiyasida tibbiyotga qo'shgan hissasi, anatomiya va fiziologiya bo'yicha tadqiqotlari 2

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiyot rivojiga xissa qo'shgan olimlar"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: tibbiyot rivojiga xissa qo'shgan olimlar. tayyorladi: dildora maxamadjonova kirish 1. tibbiyot rivojiga hissa qo'shgan olimlar 2. kashfiyotlar va yutuqlar 3. merossi va kelajak istiqbollari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kirish so'zi tibbiyot fani rivojiga qo'shgan olimlar haqidagi taqdimot uchun mo'ljallangan. bu taqdimot davomida fanga katta hissa qo'shgan tibbiyot olimlarining hayoti va ilmiy faoliyati haqida ma'lumot beriladi. kirish qismi taqdimotning asosiy mavzusini qisqacha yoritib beradi va tibbiyot tarixida muhim rol o'ynagan shaxslarga e'tibor qaratadi. gippokrat: tibbiyotning otasi hippokratning 'hippokrat qasamyodi' tibbiyot xodimlarining axloqiy me'yorlari majmuasi bo'lib, bemor...

This file contains 13 pages in DOCX format (17.9 KB). To download "tibbiyot rivojiga xissa qo'shgan olimlar", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiyot rivojiga xissa qo'shga… DOCX 13 pages Free download Telegram