sul’fat kislotaning fizik-kimyoviy xususiyatlari va o’zbekiston respublikasidagi ishlab chiqarish korxonalari

DOCX 22.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1639679291.docx sul’fat kislotaning fizik-kimyoviy xususiyatlari va o’zbekiston respublikasidagi ishlab chiqarish korxonalari reja: 1. sul’fat kislota ishlab chiqarish usullari xaqida 2. mdx davlatlari olimlarining sul’fat kislota ishlab chiqarishni rivojlanishiga qo’shgan xissalari sul’fat kislotasi birinchi bo’lib, 9 asr boshlarida arab alximigi jabr ibn xayyan (ruschasiga geber) tomonidan temir kuporosini qizdirib, undan chiqqan gazlarni suvda yutdirish natijasida olingandir. shuning uchun ham, shu vaqtga qadar sul’fat kislotasining quyuq eritmasini texnikada kuporos moyi deb ataladi. bu 93-95%lik sul’fat kislotasidir. 1742 yili ulug’ rus kimyogari m.v. lomonosov bu suyuqlikka sul’fat kislotasi deb nom beradi. sul’fat kislotasi tannarxi bo’yicha arzon, kuchliligi jixatidan eng kuchli kislotalardan biridir; shuning uchun ham sul’fat kislotasi xalq xo’jaligida eng ko’p qo’llaniladigan maxsulotlardan biridir; u meditsinada, tekstil sanoatida, kimyo sanoatidagi nam gazlarni quritishda, mudofaada, neftni qayta ishlash sanoatida, ammiakli chiqindi gazlar aralashmasidan ammiakni ushlab, kuyidagi reaktsiya bo’yicha ammoniy sul’fati kabi mineral o’g’it ishlab chiqarishda ham ko’p ishlatiladi: 2nh3 + h2so4 = (nh4)2so4 +q …

’fat kislotasi kuchli kislota sifatida kuchsiz kislotalarni ularning tuzlaridan siqib chiqaradi: masalan dala shpati saf2 dan vodorod ftorid kislotasini: caf2 + h2so4 = 2hf + caso4 + q7 (7.) chili selitrasidan nirat kislotasini: 2nano3 + h2so4 = 2hno3 + na2so4 + q8 (8.) osh tuzidan vodorod xloridi kislotasini: 2naci + h2so4 = 2hci + na2so4 + q9 (9.) xozirgi vaqtda nsi kislotasi to’g’ridan to’g’ri sintez qilib olinmoqda: h2 + ci2 = 2hci + q (10.) bu yerda hosil bo’lgan natriy sul’fat tuzlar sun’iy achchiq toshlar ishlab chiqarishda, litopon va xokazolar ishlab chiqarishda ishlatiladi. yuqoridagilardan ko’rinib turibdiki, sul’fat kislotasi xalq xo’jaligida juda ham keng qo’llanar ekan. shuni ta’kidlash mumkinki, bundan 10-15 yillar muqaddam butun dunyoda 1400 dan ortiq sul’fat kislota qurilmalari ishlab turgan bo’lib, ular yiliga 150 million tonnadan ko’proq sul’fat kislota ishlab chiqargan. dunyoda sul’fat kislotasi ishlab chiqarishda bo’yicha aksh 1-o’rinda bo’lib, u yerda yiliga 37-39 million tonna sul’fat kislota …

an birini egallab turganligining isbotidir. respublikamizda ishlab chiqariladigan sul’fat kislotaning ko’p qismini nafaqat markaziy osiyo davlatlariga, balki rossiya davlatining janubiy ulkalaridagi barcha rayonlar, sibir rayonlari va boshqa bir kator davlatlar ham o’zbekistondan olib ketadilar. sul’fat kislota ishlab chiqarish usullari xaqida xozirgi vaqtda dunyo bo’yicha sul’fat kislotasi ishlab chiqarishning 2 xil usuli mavjuddir: 1.nitroza usuli; 2. kontakt usuli. nitroza usuli 2 xil turga: a) kamerali tur; b) minorali turga bo’linadi. nitroza va kontakt usullarining bir-biridan asosiy farqi asosan so2 gazini so3 gaziga qanday oksidlashga bogliqdir. nitroza usulida o’choq gazi tarkibidagi so2 yuqori bo’lmagan xaroratda suyuq fazadan iborat nitrozada absorbtsiyalanib, shu vaktning o’zida u, ya’ni so2 oksidlanib, suyuk fazada maxsuliy sul’fat kislotasi hosil qiladi. bu jarayonni sxematik tarzda qisqacha quyidagi reaktsiyalar bilan ifoda etish mumkin: so2 + h2o + no2 = h2so4 + no + q11 (2.13.) so2 + h2o + n2o3 = h2so4 + 2no+ q12 (2.14.) 2n2 + o2 = …

i 65% sul’fat kislotadan iborat, ammo tarkibida juda ko’p iflos birikmalar, ya’ni azot oksidlari, mish’yak, ftor birikmalari, sul’fat qoldiqlari, qum va xokazolardan iborat bo’lgan sul’fat kislota olishga erishilgan. xviii asr boshlarida angliyada bunday qurilmalarni unumdorligini oshirish maqsadida kameralar o’rniga rashig xalqlari solingan minoralar ishlatila boshlandi; ularning unumdorligi kameralariga qaraganda bir necha o’n marotaba katta edi. shunday qilib, minorali usul yaratilgandir. rossiyada birinchi sul’fat kislota qurilmalari 1803 yilga to’g’ri keladi. minorali usulda 75% gacha quyuqlikga ega bo’lgan sul’fat kislota olingan. nitroza usuli bilan bundan yuqori kontsentratsiyaga ega bo’lgan sul’fat kislota ishlab chiqarish mumkin emas, ya’ni oleum ishlab chiqarib bo’lmaydi. bunday quyuq va toza sul’fat kislota eritmasini faqat kontakt usuli bilan ishlab chiqarish mumkin. kontakt usulida so2 ni so3 ga oksidlash to’g’ridan-to’g’ri qattiq katalizator ishtirokida yuqori xaroratda (450o s) gaz xolatdagi quyidagi gomogen reaktsiya bo’yicha amalga oshiriladi: so2(g) + 0,5o3(i) = so3(i) + q16 (2.18.) bu yerda hosil bo’lgan so3 (g)ni suv …

“qaynar qatlamli” temir kolchedanini yoqish o’choqlari yaratildi. ularning unumdorligi kuniga 450 tonna kolchedanni tashkil etadi. mdx olimlari tomonidan quvvati kuniga 1000-1500 tonna va undan yuqori sul’fat kislotasi ishlab chiqaradigan kontakt apparatlari yaratildi. bu olimlar tomonidan sul’fat kislotasi ishlab chiqaradigan kontakt apparatlari yaratiladi. bu olimlar tomonidan sul’fat kislota olishning yangicha usullaridan biri-ya’ni “kuruk tozalash-1”, “kuruq tozalash-2”, tsiklik tizim va xokazo usullar bo’yicha sul’fat kislota olishdek yangiliklar yaratilgandir. tayanch so’zlar: 1.sul’fat kislotasi struktura formulasi. 2.jabr ibn xayyan. 3.kuporos moyi. 4.ammofos. 5.sul’fat kislota fizik xususiyatlari. 6.sul’fat kislotasi kimyoviy xususiyatlari. 7.sul’fat kislota korxonalari. 8.sul’fat kislota ishlab chiqarish ko’lami. 9.nitroza usuli. 10.kontakt usuli. adabiyotlar 1. технический анализ и контроль производства неорганических веществ. 2издание под ред. торочешкникова м. м., высшая школа 1976 г. с. 241 – 248, 256 – 258. 2. горошев а.п. технический анализ, стр. 362-371, госхимиздат,1953. 3. шрайбан с.с контроль производства хлора и каустика, стр. 57-66, онти,1934. 4. ismatov a.a. va boshqalar. noorganik materiallar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sul’fat kislotaning fizik-kimyoviy xususiyatlari va o’zbekiston respublikasidagi ishlab chiqarish korxonalari"

1639679291.docx sul’fat kislotaning fizik-kimyoviy xususiyatlari va o’zbekiston respublikasidagi ishlab chiqarish korxonalari reja: 1. sul’fat kislota ishlab chiqarish usullari xaqida 2. mdx davlatlari olimlarining sul’fat kislota ishlab chiqarishni rivojlanishiga qo’shgan xissalari sul’fat kislotasi birinchi bo’lib, 9 asr boshlarida arab alximigi jabr ibn xayyan (ruschasiga geber) tomonidan temir kuporosini qizdirib, undan chiqqan gazlarni suvda yutdirish natijasida olingandir. shuning uchun ham, shu vaqtga qadar sul’fat kislotasining quyuq eritmasini texnikada kuporos moyi deb ataladi. bu 93-95%lik sul’fat kislotasidir. 1742 yili ulug’ rus kimyogari m.v. lomonosov bu suyuqlikka sul’fat kislotasi deb nom beradi. sul’fat kislotasi tannarxi bo’yicha arzon, kuchliligi jixatidan eng kuchli ki...

DOCX format, 22.6 KB. To download "sul’fat kislotaning fizik-kimyoviy xususiyatlari va o’zbekiston respublikasidagi ishlab chiqarish korxonalari", click the Telegram button on the left.

Tags: sul’fat kislotaning fizik-kimyo… DOCX Free download Telegram

sul’fat kislotaning fizik-kimyoviy xususiyatlari va o’zbekiston respublikasidagi ishlab chiqarish korxonalari

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "sul’fat kislotaning fizik-kimyoviy xususiyatlari va o’zbekiston respublikasidagi ishlab chiqarish korxonalari"

Similar files