organik kimyoning nazariy asoslari. alkanlar va sikloalkanlar

DOCX 884,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1669400786.docx organik kimyoning nazariy asoslari. alkanlar va sikloalkanlar arxiv.uz organik kimyoning nazariy asoslari. alkanlar va sikloalkanlar reja: 1. organik birikmalarning tuzilish nazariyasi va uning ahamiyati 2. uglevodorodlarning sinflanishi. nomlanishi 3. alkanlar va sikloalkanlar manbalari 4. alkanlar va sikloalkanlarning fizikaviy xossalari 5. alkanlarning kimyoviy xossalari 1. organik birikmalarning tuzilish nazariyasi va uning ahamiyati organik birikmalarning tuzilish nazariyasi e. frankland, sh.f. jerar, f. kekule va boshqa olimlar bilan boјliq. rus olimi a.m. butlerov (18281886) bu nazariyaning to’la ma'noda asoschisi hisoblanadi. u organik moddalar tuzilish nazariyasining asosiy qoidalarini 1861 yilda bayon qildi: 1. molekulasida atomlar bir-biri bilan valentliklariga muvofiq ma'lum izchillikda birikadi. atomlarning bunday boјlanish tartibi kimyoviy tuzilish deyiladi. 2. moddalarning xossalari molekulaning tarkibi va ularning tuzilishiga boјliq. moddalarning tarkibi va molekulyar massasi bir hil, lekin tuzilishi, hamda xossalari turlicha bo’lgan moddalar izomerlar deyiladi. 3. moddalarning xossalariga ko’ra uning tuzilishini aniqlash, modda molekulasining tuzilishi asosida ularning xossalarini oldindan aytish mumkin. 4. modda molekulasidagi …

(a. kuper, 1858). a. m. butlerovning kimyoviy tuzilish nazariyasi organik kimyo nazariy asosining poydevori hisoblanadi. ahamiyati jihatidan uni d.i. mendeleevning elementlar davriy qonuni bilan bir qatorga qo’yish mumkin. davriy qonun yangi elementlar borligini oldindan aytishga imkon bergan bo’lsa, bu nazariya orqali hali topilmagan yangi moddalarning borligi va ularning tuzilishini aniqlashga imkon yaratdi va bir nechtasini a.m. butlerovning o’zi sintez qilishga muyassar bo’ldi. tuzilish nazariyasining kashf etilganiga 150 yildan ortiq vaqt o’tgan bo’lsa ham, u o’z ahamiyatini yo’qotgan emas. fanning yangi yutuqlari bu nazariyani yangi dalillar bilan boyitmoqda va uning asosiy ma'nosini to’g’ri ekanligini isbotlamoqda. agar biz 10 milliondan ko’proq organik moddalarning fizikaviy va kimyoviy xossalarini alohida ko’rib chiqqanimizda xatto quvvati yuqori kompyuterning xajmi bunga bardosh bera olmaydi. kimki organik kimyoni o’rganayotgan bo’lsa, moddaning tuzilishiga shunchaki qarab qo’ysin va uning xossalariga, shu bilan birga kimyoviy reaksiyada o’zini tutishiga oqilona hamda ishonchli mulohaza qilsin. alkanlar: metan, etan va propan. alkanlar umumiy molekulyar …

laniladi. tabiiy gaz metan, etan va propan kabi rangsiz va hidsizdir. metan etan va propandan keyin eng past qaynaydigan alkandir. ch4 ch3ch3 ch3ch2ch3 qaynash harorati: metan-160ºc etan-89ºc proran-42ºc boshqa alkanlarga qaraganimizda uglerod soni ortib borishi bilan qaynash harorati ham ko’tarilib borishini ko’ramiz. uglerod soni 4 ga teng yoki undan kichik barcha alkanlar xona haroratida va atmosfera bosimida gaz holatida bo’ladi. propan yuqori qaynash haroratiga ega bo’lib, uni siqish osondir. bizga “propan idishlar” deb yozilgan yozuv hammamizga tanishdir. bu po’lat konteynerlar bo’lib, undagi uglevodorod “suyuq neft gazi” (sng) deb yozilgan bo’lib, uni yoqish qulay bo’lish uchun yuqori bosimda ushlab turiladi. metan, etan va propanning umumiy tuzilish ko’rinishi ilgari keltirilgan. barcha uglerod atomlari sp3 gibridlangan, barcha bog’lar σ bog’lanishdan iborat va ugleroddagi bog’ burchagi tetraedrik burchakka yaqindir. metan yagona molekulyar formulasi ch4 bo’lgan alkandir, etan molekulyar formulasi c2h6, va propan molekulyar formulasi c3h8 dir. biroq c4h10 dan boshlab konstitutsion (normal) izomerlar ehtimoli …

n deyiladi. c5h12 ning uchta izomerini molekulyar modelini yozing. alkan izomerlarini mumkin bo’lgan sonini ular tutgan uglerod atomlari sonining funksiyasi sifatida ko’rsatilgan. ko’rinib turganidek, uglerod atomlari ortishi bilan izomerlar soni ham tez ortib boradi va ikkita muhim savol paydo bo’ladi. 1.qanday qilib siz molekulyar formulaga to’g’ri keladigan izomerlarni yozishingiz mumkin? 2.qanday qilib siz har biri o’zining maxsus nomiga ega alkanlarni nomlashingiz mumkin? cnh2n+2 izomerlarining soni 1 dan 400 gacha bo’lgan qiymatlar uchun hisoblanadi va c167h336 izomerining soni ma’lum. bu kuzatishlar va izomer hisobining tarixiy kelib chiqishi ‘kimyo ta’limi’ jurnalining 1989 yil aprel soninini 278-281 betlarida (journal of chemical education) yozilgan. uglerod zanjirining bog’lanish ehtimoli muhim masaladir. masalan, quyidagi tuzilish formulaning guruhi har hil birikmalar bilan ifoda etilmagan. ular faqat ko’p usullar ulushi bo’lib, biz izopentan uchun yozgan edik. har biri metil guruhli to’rtta uglerod atomining uzluksiz zanjiriga ega bo’lib, zanjirning tugallangan qismidagi bitta uglerodga joylashgan. shunisi aniqki, barcha tuzilish formulalarni …

ri mavjud. ular o’zidan oldingi uglevodorodlardan −ch2 atomlar guruhi bilan farq qiladi. masalan, c2h6; c3h8; c4h10; c5h12 va xakozo. tegishli alkanlardan bitta atom vodorod ajratilsa, qolgan atomlar guruhi radikallar deb ataladi. misol: metil ch3 −, etil c2h5− yoki ch3 – ch2 −, propil ch3–ch2– ch2−, izopropil ch3 – ch − ch3 organik moddalarning xossalarini o’rganish uchun ularning tuzilish formulalarini (tuzilishini) bilish zarur. organik birikmalarda uglerod doimo to’rt valentli bo’lib, ular chiziqchalar bilan ko’rsatiladi. ch4, c2h6, c3h8 larda uglerod bir hil tartibda bog’langan: lekin butanda uglerod atomlari o’zaro ikki hil, pentanda esa uch hil tartibda bog’lanishi mumkin: c4h10 ch3 – ch2 – ch2 – ch3 ch3 – ch – ch3 ch3 n-butan izobutan agar uglerod atomi o’zidan boshqa faqat bitta uglerod atomi bilan bog’langan bo’lsa birlamchi, ikkita uglerod atomi bilan bog’langan bo’lsa ikkilamchi, uchtasi bilan bog’lansa uchlamchi va nihoyat to’rtta uglerod atomi bilan bog’lansa to’rtlamchi uglerod atomi deyiladi. umumiy formulasi bir …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "organik kimyoning nazariy asoslari. alkanlar va sikloalkanlar"

1669400786.docx organik kimyoning nazariy asoslari. alkanlar va sikloalkanlar arxiv.uz organik kimyoning nazariy asoslari. alkanlar va sikloalkanlar reja: 1. organik birikmalarning tuzilish nazariyasi va uning ahamiyati 2. uglevodorodlarning sinflanishi. nomlanishi 3. alkanlar va sikloalkanlar manbalari 4. alkanlar va sikloalkanlarning fizikaviy xossalari 5. alkanlarning kimyoviy xossalari 1. organik birikmalarning tuzilish nazariyasi va uning ahamiyati organik birikmalarning tuzilish nazariyasi e. frankland, sh.f. jerar, f. kekule va boshqa olimlar bilan boјliq. rus olimi a.m. butlerov (18281886) bu nazariyaning to’la ma'noda asoschisi hisoblanadi. u organik moddalar tuzilish nazariyasining asosiy qoidalarini 1861 yilda bayon qildi: 1. molekulasida atomlar bir-biri bilan valentliklariga m...

Формат DOCX, 884,0 КБ. Чтобы скачать "organik kimyoning nazariy asoslari. alkanlar va sikloalkanlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: organik kimyoning nazariy asosl… DOCX Бесплатная загрузка Telegram