organik kimyo asoslari

PPT 38 pages 2.6 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.6 MB

File type PPT

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

organik reaktsiya turlari toshkent tibbiyot akademiyasi tibbiy va biologik kimyo kafedrasi i kurs organik kimyo organik kimyo asoslari 6-ma’ruza ma’ruzachi: dotsent tadjiyeva x.s. ma’ruzaning maqsadlari organik kimyo fanining vazifalari bilan tanishtirish, organik birikmalarning klassifikatsiyasi, nomenklaturasini ko’rib chiqish. izomeriya va stereoizomeirya bilan tanishish. organik molekulalar fazoviy tuzilishining biologic faolligi bilan bog’liqligini ko’rish. organik molekulalardagi atomlarning o’zaro ta’sirlanishi. ta’sirlanish hodisasi va aromatiklik organic birikmalarning reaksion qobiliyatini belgilovchi omil sifatida korishni o’rgatish ko’riladigan masalalar 1.organik kimyoga kirish 2. organik birikmalarning organizm faoliyatidagi o’rni 3.izomeriya va stereoizomeriya 4.organik molekulalar fazoviy tuzilishining biologik faolligi bilan bog’liqligi. 5. organik molekulalardagi atomlarning o’zaro ta’sirlanishi. 6. ta’sirlanish hodisasi va aromatiklik organic birikmalarning reaksion qobiliyatini belgilovchi omil sifatida. organik kimyo asoslari organik kimyo uglerod birikmalarini o‘rganadi. uglerod bunda asosiy vazifani bajaradi, uglerod atomlari o‘zaro bir-biri bilan bog‘lanib, ko‘plab turdagi birikmalarni hosil qiladi. organik birikmalar asosan uglerod va vodoroddan, ba’zan boshqa metallmaslardan, masalan, kislorod, azot, fosfor yoki gallogenlardan iborat bo‘ladi. …

2 / 38

ch2¬ch2¬ch3 9 non nonan c9h20 ch3¬ch2¬ch2¬ch2¬ch2¬ch2¬ch2¬ch2¬ch3 10 dec dekan c10h22 ch3¬ch2¬ch2¬ch2¬ch2¬ch2¬ch2¬ch2¬ch2¬ch3 alkanlar ishlatilishi alkanlarning birinchi to’rttasi yoqilg’i sifatida ishlatiladi. molekular massasi yuqori bo’lganlari meva va sabzavatlarni uzoq vaqt saqlash uchun ishlatiladi. alkanlar ishlatilishi gallogenalkanlar qutbsiz birikmalar sifatida, qutbsiz nerv membranalarida eriydi va nerv to‘qimalarning og‘riqni sezuvchanligini kamaytiradi. trixlormetan (chcl3) xloroform deyilib, ilgari anesteziyada qo’llanilib kelingan, ammo u toksik, kanserogen xossa namoyon qilishi mumkin. etilxlorid yoki xloretan ch3¬ch2¬cl mahalliy anestetik sifatida kichik jarrohlikda ishlatiladi. xloretan terini sovutib tez bug‘lanadi va sezuvchanlikni yo‘qatadi. alken va alkinlar eten – valent burchagi = 120o etin – valent burchagi = 180o arenlar benzol fenol hosilalari muskat yog’i, timyan, chinnigul va vanilda topilgan. uglevodorodlarning kislorod va boshqa geteroatomli hosilalari spirtlar, tiollar, oddiy efirlar nomlanishi metanol fenol etantiol dimetil efir funksional guruhi. spirt ¬oh fenol ¬oh tiol ¬sh efir ¬o¬ spirtlar metanol (metil spirti) eng oddiy spirt bo’lib, ko’pgina erituvchilar tarkibiga kiradi. organizmga tushganda, mentol formaldegidgacha oksidlanadi …

3 / 38

arkotik dori hisoblanadi. etanol organizmga tushganda tinchlantiruvchi vosta bo’lishiga qaramay, organizmda eyforiya holatini chaqirishi mumkin. jigarda alkogoldegidrogenaza kabi fermentlar etanolni atsetaldegidgacha oksidlashi mumkin. u esa o’z navbatida aqliy faoliyatni va jismoniy muvozanat buzilishiga olib keladi. qondagi spirt konsentratsiyasini 0,4% dan oshishi, ko’ma va olimni chaqiradi. fenollar fenollar o’simliklarning hid yoki ta’m ishlab chiqaradigan efir moylarida topilgan. evgenol chinnigulda, vanilin vanil qirindisida, isoeugenol muskat yog’ida, timol ham timyan, ham yalpizda uchraydi. timol yoqimli yalpiz ta’mga ega bo’lib og’iz bo’shlig’ini va tishlarni chayishda dezinfektsiyalovchi vosita sifatida stomatologiyada ishlatiladi. bisfenol bisfenol po’likarbonat ishlab chiqarishda ishlatiladi. po’likarbonat shaffof shisha bo’lib, ichimlik uchun shisha idishlar shuningdek, bolalar uchun shisha idishlar ishlab chiqarishda foydalaniladi. sterillantirishda yuqori haroratda ba’zi yuvish vositalari po’likorbanatli butilkalardagi polimerni yemirilishiga olib keladi. natijada bisfenol butilkadan ishqorlanib ajralib hiqadi. bisfenol estrogen kabi ta’sirga ega bo’lgani uchun, uning oz miqdori ham salbiy ta’sir ko’rsatishi ehtimoli bor. 2008 yildan kanadada yorliqlarda "bisfenolsiz" degan yozuvi bo’lmagan …

4 / 38

tabiatli radikal bilan oddiy bog’lar orqali bog’langan kislorod atomini (-o-) saqlaydi. efirlar suv va spirtlar kabi burchakli strukturaga ega bo’lib, suvdagi ikki vodorod atomlari uglreod gruppalari bilan almashingan. efirlar tibbiyotda anestetik moddalar sifatida ishlatiladi dimetil efir aldegidlar va ketonlar tarkibida karbonil guruhini tutuvhi moddalar aldegidlar va ketonlar deb nomlanadi aldegid keton farmaldegid formaldegid bug’lari ko’z, burun va yuqori nafas olish yollariga qozg’atuvchi ta’sir ko’rsatib, toshma, bosh og’rig’i, bosh aylanishi va umuiy holsizlik keltirib chiqadi. formaldegid, rangsiz, o’tkir qo’lansa hidli oddiy aldegiddir. uning 40%li eritmasi formalin deb ataladi. formalin eritmasi tibbiyotda bakteristid vosita sifatida va biologik preparatlarni saqlashda ishlatiladi.. * atseton atseton lak-bo’yoq sanoatida erituvchi sifatida ishlatiladi va organizmda patologik holatlarda hosil bo’ladi atseton juda tez yonadi, shuning uchun undan foydalanayotganda ehtiyot bo’lish kerak. organizmda atseton nazoratsiz diabetda, ochlikda, oqsil miqdori ko’p bo’lgan ovqatlar istemol qilinganda, katta miqdordagi yog’lar energiya ishlab chiqarganda hosil bo’ladi. bioorganik kimyoning vazifalari : biologik faol moddalarning …

5 / 38

tuzilish, shu jumladan optik, sis- trans- izomeriya, ko'p jixatdan ularning biologik faolligini belgilab beradi. bir stereoizomeri biologik faollikka ega bo'lsa, ikkinchisining faolligi bo'lmaydi. * alkanlar konformatsiyasi kengaytirilgan tuzilish formulasi ihchamlashtirilgan tuzilish formulasi ochiq zanjirli uv ning konformatsiyasi skelet tuzilish formulasi sis-trans izomeriya sikloalkanlarda sis-trans izomeriya optik izomerlar qutblangan nur tekisligini burish burchagi bilan farq qilib, bir biridan biologik faolligi bilan farq qiluvchi d- va l-izomerlarni xosil qiladi. ular qatoriga d- glyukoza, l- α-aminokislotalar va boshqalar kiradi. optik izomeriya soon soon   n — *s — on no —*s —n   sn3 sn3 d- izomer l- izomer sut kislota hiral molekula moddalarning stereoizomeriyasi va biologik faolligining bog’liqligi organik moddalar sintezlanganda bir nechta stereoizomerlar aralashmasi sifatida hosil bo’ladi. shularning ichida biri biologik faollikka ega bo’lsa, boshqa turi ega bo’lmaydi. masalan, organizmda olma kislota l-izomer shaklida sintezlansa, sut kislota d-izomer shaklida hosil bo’ladi. monosaxaridlarni tabiatda faqat d-izomeri mavjud bo’lsa, aminokislotalar oqsil …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "organik kimyo asoslari"

organik reaktsiya turlari toshkent tibbiyot akademiyasi tibbiy va biologik kimyo kafedrasi i kurs organik kimyo organik kimyo asoslari 6-ma’ruza ma’ruzachi: dotsent tadjiyeva x.s. ma’ruzaning maqsadlari organik kimyo fanining vazifalari bilan tanishtirish, organik birikmalarning klassifikatsiyasi, nomenklaturasini ko’rib chiqish. izomeriya va stereoizomeirya bilan tanishish. organik molekulalar fazoviy tuzilishining biologic faolligi bilan bog’liqligini ko’rish. organik molekulalardagi atomlarning o’zaro ta’sirlanishi. ta’sirlanish hodisasi va aromatiklik organic birikmalarning reaksion qobiliyatini belgilovchi omil sifatida korishni o’rgatish ko’riladigan masalalar 1.organik kimyoga kirish 2. organik birikmalarning organizm faoliyatidagi o’rni 3.izomeriya va stereoizomeriya 4.organik mole...

This file contains 38 pages in PPT format (2.6 MB). To download "organik kimyo asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: organik kimyo asoslari PPT 38 pages Free download Telegram