og'zaki nutqning turlari va xususiyatlari

PPTX 21 pages 81.6 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 81.6 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

powerpoint presentation nutq haqida tushuncha lola turniyozova 1. nutqning ijtimoiy-madaniy ahamiyati 2. nutq tushunchasi 3. nutqning turlari va xususiyatlari reja: og'zaki nutq og'zaki nutqning 70% dan ortig'i intonatsiya va paraverbal omillar, masalan, pauza va ohang orqali uzatiladi, bu esa so'zlarning leksik ma'nosini o'zgartirishi mumkin. og'zaki nutq kommunikativ jarayonning 2 asosiy komponenti – transmitter va retseptorning birgalikdagi ishtirokini talab qiladi, bu darhol aloqa o'rnatishni ta'minlaydi. og'zaki nutqda, yozma nutqdan farqli o'laroq, fikrlarni darhol, 3-7 sekund ichida ifodalash kerak, bu esa reaktsiya tezligiga yuqori talab qo'yadi. nutqning tarkibiy qismlari sintaktik birlik – gap bo'lib, u kamida bitta kesim va predmetdan iborat bo'lib, mustaqil fikrni ifodalaydi va har xil tuzilishga ega bo'lishi mumkin. nutqning tarkibiy qismlaridan biri fonema bo'lib, u minimal farqlovchi tovush birligidir va taxminan 40-45 ta fonemadan iborat. morfema – so'zning ma'no jihatdan eng kichik bo'linmas birligi hisoblanib, yagona ma'noni ifodalaydi va uning o'rtacha soni so'z tuzilishiga bog'liq. sintaksis va grammatika …

2 / 21

dorligini oshirish uchun stilistika va retorika 7 ta kommunikativ printsiplarni (aniqlik, ravonlik, to'liqlik va h.k.) qo'llashni tavsiya etadi. yozuvli nutq o'zbek tilidagi yozuvli nutqda davrlar va mayllarning 12 tadan ortiq turlari mavjud bo'lib, bular gapning vaqt va holatga nisbatan aniqligini belgilaydi. yozuvli nutqda ma'noni aniqlashda 5 tadan ortiq leksik birlik (sinonimlar, antonimlar)ning qo'llanilishi matnning ta'sirchanligini oshirishda muhim omil hisoblanadi. yozuvli nutqda grammatikaviy tuzilmalarning 30% dan ortig'i fe'llar va otlarning o'zaro bog'liqligiga asoslangan bo'lib, bu til tuzilishini tahlil qilishda muhim ahamiyatga ega. nutqning turlari nutqning yozma va ogʻzaki turlarining samaradorligi turli omillarga, jumladan, auditoriyaning xususiyatlari va maqsadga qarab, 20% dan 80% gacha farq qilishi mumkin. ogʻzaki nutq 5 ta asosiy elementdan iborat: fonetika, leksika, grammatika, stilistika va pragmatika. ularning oʻzaro uygʻunligi muvaffaqiyatli aloqani taʼminlaydi. nutqning asosiy 3 turi – bayon, tavsif va hikoya qilish boʻlib, ularning har biri oʻziga xos til vositalari va tuzilishiga ega. masalan, bayon faktlarni ifodalashda aniqlikka, tavsif …

3 / 21

atadi. fonetika so'zlarning tovush tomonlarini, masalan, 44 ta fonema mavjud bo'lgan ingliz tilidagi tovushlarni o'rganadi, fonologiya esa bu tovushlarning tizimini va ularning ma'nolarni farqlashdagi rolini o'rganadi. fonetik transkripsiya xalqaro fonetik alifbo (ipa) yordamida amalga oshiriladi va u 107 dan ortiq tovush belgilarini o'z ichiga oladi, fonologiya esa abstrakt fonemalar bilan ishlaydi, ular alohida tillarda farqlanadi. leksika va semantika semantika sinonimlar, antonimlar kabi leksik birliklararo munosabatlarni, shuningdek, polisomiya (ko'p ma'nolilik) hodisasini 3 ta asosiy turga ajratadi. leksik va semantik tahlil matnni chuqurroq tushunishga yordam beradi, masalan, 100 so'zdan iborat matnda kamida 20 ta turli leksik birliklarni aniqlash mumkin. leksika so'z boyligi 50 000 dan ortiq so'zlarni o'z ichiga oladi va ularning ma'no munosabatlarini o'rganish semantikaning asosiy vazifasidir. nutqning funksiyalari nutq ijtimoiy aloqani taʼminlashda muhim rol oʻynaydi, bu jarayon orqali individual va guruh aʼzolari orasida kamida 3 ta turdagi axborot almashinuvi amalga oshadi. nutqning asosiy funksiyalaridan biri – fikrlarni ifoda etish boʻlib, …

4 / 21

qin tovushlarni ajratib tura oladigan, akustik signallar orqali ma'lumot uzatuvchi, kompleks va noyob biolingvistik tizim hisoblanadi. nutq – bu fikrlarni, his-tuyg'ularni va ma'lumotlarni og'zaki ifodalashning murakkab jarayoni bo'lib, 40 dan ortiq mushaklarning ishtirokini talab qiladi va fonetika, leksika va grammatika qonunlariga bo'ysunadi. nutqning asosiy komponentlari - fonema (tovush birligi), morfema (ma'no birligi) va sintaktik tuzilmalar bo'lib, ularning birlashuvi ma'noli gaplarni hosil qiladi. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot

5 / 21

og'zaki nutqning turlari va xususiyatlari - Page 5

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "og'zaki nutqning turlari va xususiyatlari"

powerpoint presentation nutq haqida tushuncha lola turniyozova 1. nutqning ijtimoiy-madaniy ahamiyati 2. nutq tushunchasi 3. nutqning turlari va xususiyatlari reja: og'zaki nutq og'zaki nutqning 70% dan ortig'i intonatsiya va paraverbal omillar, masalan, pauza va ohang orqali uzatiladi, bu esa so'zlarning leksik ma'nosini o'zgartirishi mumkin. og'zaki nutq kommunikativ jarayonning 2 asosiy komponenti – transmitter va retseptorning birgalikdagi ishtirokini talab qiladi, bu darhol aloqa o'rnatishni ta'minlaydi. og'zaki nutqda, yozma nutqdan farqli o'laroq, fikrlarni darhol, 3-7 sekund ichida ifodalash kerak, bu esa reaktsiya tezligiga yuqori talab qo'yadi. nutqning tarkibiy qismlari sintaktik birlik – gap bo'lib, u kamida bitta kesim va predmetdan iborat bo'lib, mustaqil fikrni ifodalaydi va...

This file contains 21 pages in PPTX format (81.6 KB). To download "og'zaki nutqning turlari va xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: og'zaki nutqning turlari va xus… PPTX 21 pages Free download Telegram