noravshan mantiqning asosiy formulalari va ularning xossalari

PPTX 16 pages 519.4 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 519.4 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

powerpoint presentation noravshan mantiqning asosiy formulalari va ularning xossalari sultanov dilshodbek 1. amaliy qo‘llanilishi 2. noravshan mantig‘ining asosiy formulalari 3. formulalarning xossalari reja: ekvivalentlik formulalari va xossalari de morgan qonunlari ekvivalentlik formulalarining muhim xususiyatlaridan biri bo'lib, inkor belgilarining tarqalishi va kon'yunksiyaning dis'yunksiyaga, dis'yunksiyaning kon'yunksiyaga aylanishiga asoslangan 2 ta formuladan iborat. implikatsiya va ekvivalentlik formulalarining o'zaro bog'liqligi 2 ta asosiy formula orqali ifodalanadi: a → b ≡ ¬a ∨ b va a ↔ b ≡ (a → b) ∧ (b → a). ekvivalentlik formulalarida 2 ta mantiqiy ifoda o'zaro almashtirilishi mumkin, agar ular bir xil rostlik jadvaliga ega bo'lsa, ya'ni har qanday holatda bir xil natija bersa. erkin va bog'langan o'zgaruvchilar erkin o'zgaruvchilar 1-darajali formulalarda 2 ta yoki undan ortiq qiymatlarga ega bo'lishi mumkin, bog'langan o'zgaruvchilar esa kvantorlar bilan bog'langan va faqat bitta qiymatga ega. "∀x p(x)" formulalarida "x" bog'langan o'zgaruvchi, va bu formula butun domen ustida 3 ta yoki undan …

2 / 16

masalan, 2 ta formulani teng deb topish mumkin. noravshan mantig'ida formulalar tengligi ikki formula o'zgaruvchilarning barcha mumkin bo'lgan qiymatlari uchun bir xil rostlik qiymatini qabul qilganda o'rnatiladi. agar a va b formulalari teng bo'lsa, unda ularning ikkalasining ham kon'yunktsiyasi va diz'yunktsiyasi ham rostlik qiymatini saqlaydi; ya'ni, (a≡b) → ((a∧b)≡(a∨b)) tengligi o'rinli bo'ladi. asosiy formulalar ro'yxati ro'yxatda 2 ta asosiy tautologiya (har doim rost bo'lgan formulalar) va 2 ta asosiy kontradiktsiya (har doim yolg'on bo'lgan formulalar) misollari keltirilgan. formulalarning aksariyati 2-3 ta predikat va ularga tegishli o'zgaruvchilardan (x, y, z) iborat bo'lib, ularning haqiqat qiymatlari to'g'risida xulosa chiqarish imkonini beradi. noravshan mantig'ining asosiy formulalar ro'yxati kamida 5 ta asosiy bog'lovchi (¬, ∧, ∨, →, ↔) va ularning kombinatsiyalari yordamida 10 dan ortiq sodda va murakkab formulalarni o'z ichiga oladi. mantiqiy bog'lovchilar noravshan mantig'ida 2 ta asosiy mantiqiy bog'lovchi mavjud: kon'yunksiya (∧) va diz'yunksiya (∨), ular mos ravishda "va" va "yoki" degan …

3 / 16

i, har biri oʻziga xos haqiqat jadvaliga ega. o'zgaruvchilar va predikatlar o'zgaruvchilar va predikatlar noravshan mantig'ining asosiy qurilish bloklari hisoblanadi, ular formula va teoremalarni yaratish uchun birlashtiriladi, ularning birikmalari murakkab bayonotlarni ifodalaydi. noravshan mantig'ida 2 ta asosiy o'zgaruvchi tipi mavjud: individual o'zgaruvchilar (x, y, z kabi) va predikat o'zgaruvchilari (p, q, r kabi), ular mos ravishda individual obyektlar va munosabatlarni ifodalaydi. predikatlar 1 dan n gacha argumentlarga ega bo'lishi mumkin, bu ularning argumentlar sonini belgilaydi; masalan, bir joyli predikatlar (misol: "x qizil") va ikki joyli predikatlar ("x y dan katta"). diziunktsiya formulalari va xossalari diziunktsiya formulalarining asosiy xossalaridan biri kommutativlik bo'lib, a∨b ≡ b∨a tenglamasida ifodalanadi, ya'ni argumentlar o'rnini almashtirish natijaga ta'sir qilmaydi. diziunktsiya formulalarida neytral element mavjud bo'lib, u 0 (yolg'on) hisoblanadi. a∨0 ≡ a tengligi bu elementning xossasini ifodalaydi. diziunktsiya formulalarida assotsiativlik qonuni amal qiladi: (a∨b)∨c ≡ a∨(b∨c). bu uchta yoki undan ortiq argumentlarni guruhlash tartibining ahamiyatsizligini ko'rsatadi. …

4 / 16

lar yordamida birikmasidan hosil bo'ladi, masalan, kon'yunksiya (∧), diz'yunksiya (∨) yoki implikatsiya (→) kabi ikki yoki undan ortiq argumentlarni o'z ichiga oladi. murakkab formulalarning rostlik qiymati tarkibiy qismlarining rostlik qiymatlariga va ular orasidagi mantiqiy amallarning ta'riflariga bog'liq bo'lib, 0 va 1 qiymatlarini qabul qilishi mumkin. formulalarni tuzish qoidalari noravshan mantigʻida formulalarni tuzishda, 0 va 1 kabi mantiqiy qiymatlar, shuningdek, ¬, ∧, ∨, → kabi ikki oʻrinli va bir oʻrinli bogʻlovchilar ishlatiladi. bir oʻrinli ¬ (inkor) bogʻlovchisidan foydalanib, biror formuladan faqat bitta formula hosil qilish mumkin, ammo ikki oʻrinli bogʻlovchilar bilan 2 ta formuladan yangi formula yaratish mumkin. formulalarni tuzishda, har bir oʻzgaruvchi yoki konstantani qavslar ichida yozish, murakkab formulalarni aniq ifodalashga yordam beradi, bu esa 2 dan ortiq oʻzgaruvchili formulalar uchun ayniqsa muhimdir. atom formulalar noravshan mantig'ida atom formulalar 0 va 1 qiymatlarini qabul qiladi, bu ularning eng sodda mantiqiy birliklar ekanligini bildiradi va murakkab formulalarni yaratish uchun asos bo'lib …

5 / 16

noravshan mantiqning asosiy formulalari va ularning xossalari - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "noravshan mantiqning asosiy formulalari va ularning xossalari"

powerpoint presentation noravshan mantiqning asosiy formulalari va ularning xossalari sultanov dilshodbek 1. amaliy qo‘llanilishi 2. noravshan mantig‘ining asosiy formulalari 3. formulalarning xossalari reja: ekvivalentlik formulalari va xossalari de morgan qonunlari ekvivalentlik formulalarining muhim xususiyatlaridan biri bo'lib, inkor belgilarining tarqalishi va kon'yunksiyaning dis'yunksiyaga, dis'yunksiyaning kon'yunksiyaga aylanishiga asoslangan 2 ta formuladan iborat. implikatsiya va ekvivalentlik formulalarining o'zaro bog'liqligi 2 ta asosiy formula orqali ifodalanadi: a → b ≡ ¬a ∨ b va a ↔ b ≡ (a → b) ∧ (b → a). ekvivalentlik formulalarida 2 ta mantiqiy ifoda o'zaro almashtirilishi mumkin, agar ular bir xil rostlik jadvaliga ega bo'lsa, ya'ni har qanday holatda bir xil natija ber...

This file contains 16 pages in PPTX format (519.4 KB). To download "noravshan mantiqning asosiy formulalari va ularning xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: noravshan mantiqning asosiy for… PPTX 16 pages Free download Telegram