materiallarni elastiklik moduli va aniqlash usuli

DOCX 4 pages 18.1 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.1 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

materiallarni elastiklik moduli va aniqlash usuli xidirova obida 📝annotatsiya materiallarning elastiklik moduli va uni aniqlash usullarini o'rganish materiallarning mexanik xususiyatlarini ta'riflash va muhandislik konstruktsiyalarini loyihalashda muhim ahamiyatga ega. sinov natijalari material tanlashda yordam beradi. 🔑kalit so'zlar. elastiklik moduli, mustahkamlik, sinov usuli, deformatsiya, kuchlanish, yangiuton, material, mexanik xossalar, sindirish, o'lchov, moduli elastikligi tushunchasi yoshlik moduli qiymati, materialning kimyoviy tarkibi, kristall tuzilishi, harorat va namlik kabi omillarga bog'liq bo'lib, odatda 0 dan 1000 gpa gacha oralig'ida o'zgarib turadi. modulli yoshlik moduli, materialning kuchga nisbatan deformatsiyasiga qarshilik ko'rsatish qobiliyatini ifodalovchi, 10⁹ pa (gigapaskal) birligida o'lchanadigan mexanik xususiyatdir. yangi materialning yoshlik modulini aniqlash uchun tortish sinovlari, egilish sinovlari yoki ultratovush usullari kabi turli xil destruktiv va no-destruktiv usullar qo'llanilishi mumkin. dinamik usul dinamik usul, 0,1 mpa dan 1 gpa gacha bo'lgan diapazonda e modulini aniqlashga imkon beradi va statik usullarga nisbatan tezroq natija beradi. ushbu usulda, o'lchamlarga (masalan, uzunligi 10 sm bo'lgan novda) ega …

2 / 4

erialning elastiklik modulini aniqlash uchun namunalarga 10-20 mm oraligʻida turli yuklar taʼsir ettiriladi va natijada hosil boʻlgan deformatsiyalar 0,01 mm aniqlikda oʻlchanadi. tajriba natijalarini tahlil qilish ko‘p marta o‘tkazilgan tajribalar natijalarini taqqoslash orqali, o‘rtacha yosh moduli qiymati ±5% aniqlik bilan hisoblab chiqilishi mumkin. olingan ma’lumotlarni statistik tahlil qilish, o‘rtacha qiymatlarni hisoblash va standart og‘ishni aniqlash orqali tajriba xatoligini baholashga imkon beradi. tajriba natijalarini grafik ko‘rinishda ifodalash orqali, 0,2% chegaraviy nisbatdagi kuchlanish-deformatsiya egri chizig‘ining qiyaligi yordamida yosh modulini aniqlash mumkin. elastiklik modulini aniqlash usullari ultra-to'vush usuli yuqori chastotadagi to'lqinlarning materialdagi tarqalish tezligini o'lchash orqali, taxminan 1-10 mhz oralig'ida, elastiklik modulini aniqlash uchun qo'llaniladi va no-buziladigan tekshiruv usuli hisoblanadi. elastiklik modulini aniqlashning eng keng tarqalgan usuli - tortish sinovidir, bunda namunaga ma'lum bir kuch ta'sir etib, uning choʻzilishi 0,1-0,2% oraligʻida oʻlchanadi va yun'g moduli hisoblanadi. dinamik usullar, masalan, rezonans usuli, materialning tebranish chastotasini o'lchash orqali, taxminan 10-100 khz oralig'ida, elastiklik modulini aniqlash …

3 / 4

iq. amaliy qo'llanilishi po'lat konstruktsiyalarni loyihalashda, 200 gpa ga yaqin elastiklik moduliga ega bo'lgan po'latning xususiyatlarini hisobga olgan holda, 15% ga yaqin og'irlikni kamaytirish mumkin. betonning elastiklik modulini aniqlash, uning mustahkamligi va mustahkamlik darajasini 5-10% aniqlik bilan baholashga imkon beradi, bu esa qurilish loyihalarini optimallashtirishda muhim ahamiyat kasb etadi. modulli yordamida 10 mpa kuchlanishga bardosh bera oladigan materialni tanlashda, konstruksiya xavfsizligi va ishonchliligi ta'minlanadi, bu esa 20% gacha xarajatlarni tejash imkonini beradi. turli materiallar uchun e moduli qiymatlari betonning e moduli 20 dan 50 gpa gacha o'zgarib turadi, bu uning tarkibi va sifatiga bog'liq. yog'ochning e moduli uning turiga, namligiga va tolali yo'nalishiga bog'liq holda 5 dan 15 gpa gacha farq qilishi mumkin. po'latning e moduli taxminan 200 gpa atrofida bo'lib, alyuminiynikiga qaraganda ancha yuqori va bu uning yuqori mustahkamligini ko'rsatadi. materialning mexanik xossalari materialning qattiqligini brinnel usuli bilan aniqlashda 10 mm diametrli po'lat to'pcha va 3000 kg yukdan foydalaniladi, …

4 / 4

di. e moduli ko'pincha temperatura oshishi bilan kamayadi, masalan, po'lat uchun 20°c dan 100°c gacha bo'lgan oraliqda taxminan 1-2% ga pasayadi. 📌xulosa materiallarning elastiklik modulini aniqlash usullari turlicha bo'lib, ularning tanlanishi material turi va talab etiladigan aniqlik darajasiga bog'liq. olingan natijalar materialning mexanik xususiyatlarini baholashda muhim ahamiyatga ega. 📚foydalanilgan adabiyotlar 1. kattanov, a.a., va boshqalar. materiallar mustahkamligi va plastikligi. toshkent: o'qituvchi, 1989. 2. mirsaidov, m.m., va boshqalar. qurilish materiallarining mexanikasi. toshkent: o'zbekiston, 1995. 3. rasulov, a.m., va boshqalar. materiallar mexanikasi. toshkent: o'zbekiston milliy universiteti nashriyoti, 2005. 4. to'xtaev, x.t

5 / 4

materiallarni elastiklik moduli va aniqlash usuli - Page 5

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "materiallarni elastiklik moduli va aniqlash usuli"

materiallarni elastiklik moduli va aniqlash usuli xidirova obida 📝annotatsiya materiallarning elastiklik moduli va uni aniqlash usullarini o'rganish materiallarning mexanik xususiyatlarini ta'riflash va muhandislik konstruktsiyalarini loyihalashda muhim ahamiyatga ega. sinov natijalari material tanlashda yordam beradi. 🔑kalit so'zlar. elastiklik moduli, mustahkamlik, sinov usuli, deformatsiya, kuchlanish, yangiuton, material, mexanik xossalar, sindirish, o'lchov, moduli elastikligi tushunchasi yoshlik moduli qiymati, materialning kimyoviy tarkibi, kristall tuzilishi, harorat va namlik kabi omillarga bog'liq bo'lib, odatda 0 dan 1000 gpa gacha oralig'ida o'zgarib turadi. modulli yoshlik moduli, materialning kuchga nisbatan deformatsiyasiga qarshilik ko'rsatish qobiliyatini ifodalovchi, 10⁹ ...

This file contains 4 pages in DOCX format (18.1 KB). To download "materiallarni elastiklik moduli va aniqlash usuli", click the Telegram button on the left.

Tags: materiallarni elastiklik moduli… DOCX 4 pages Free download Telegram