gidrosfera: geografik qobiqning tarkibiy qismi sifatida

PPTX 20 pages 2.5 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation gidrosfera geografik qobiqning tarkibiy qismi sifatida foziljon 1. gidrosferaning asosiy xususiyatlari va tarkibi 2. gidrosfera: geografik qobiqning tarkibiy qismi sifatida 3. gidrosfera va boshqa geosferalar o'rtasidagi o'zaro ta'sir reja: dengizlar va ularning tasnifi dengizlarning 70% dan ortig'i jahon okeanining tarkibiy qismlarini tashkil qiladi, qolgan qismi esa ichki dengizlar va ko'llardir, ularning tuzlilik darajasi va o'lchamlari sezilarli darajada farq qiladi. dengizlarni genetik tasniflashda ularning kelib chiqishi (tektonik, qoldiq, muzlik) va gidrologik rejimlariga (masalan, suv almashinuvi darajasi) ko'ra ajratish qo'llaniladi, bu ularning xususiyatlarini aniqlashga yordam beradi. gidrosfera o'rganishning zamonaviy usullari gidrosferaning kimyoviy tarkibini tahlil qilishda, spektrometriya kabi usullar yordamida suvda erigan moddalar miqdorini 1 ppm gacha aniqlash mumkin bo'ladi. akustik tomografiya usuli yordamida okean tubining 3d xaritalarini yaratish va chuqurlikdagi suv harorati, tuzlilik kabi 1000 ga yaqin parametrlarni aniqlash mumkin. gidrosferaning iqlimga ta'siri gidrosferaning bug'lanish jarayoni orqali atmosfera namligini ta'minlashdagi roli, o'rtacha 400 000 km³ suvning bug'lanishi, mahalliy va global …

2 / 20

k qobiqning tarkibiy qismi sifatida gidrosfera yer yuzasining 71%ini egallab, taxminan 1,386 milliard kub kilometr suvni o'z ichiga oladi, bu geografik qobiqning muhim gidrologik tizimini tashkil qiladi. gidrosferaning harorati, tuzlligi va oqimi kabi parametrlari yerning iqlimiga, biosferasiga va litosferasiga sezilarli ta'sir ko'rsatib, geografik qobiqning murakkab o'zaro bog'liqliklarini namoyon etadi. gidrosferaning antropogen ta'siri dengiz sathi ko'tarilishining 20 sm ga o'sishi taxminan 150 million kishini suv toshqini xavfi ostiga qo'yishi mumkin, bu esa iqtisodiy va ijtimoiy oqibatlarga olib keladi. gidrosferaning antropogen ta’siri natijasida dunyo okeanlarining o'rtacha yillik harorati so'nggi 100 yil ichida 0.74°c ga oshdi, bu global isish jarayonini tezlashtiradi. quruqlikdagi suvlar: daryolar, ko'llar, botqoqlar o'rtacha chuqurligi 15 metrdan kam bo'lgan ko'llar, global ko'l suvlarining 95% dan ortig'ini tashkil etadi, ammo ularning umumiy hajmi katta chuqurlikdagi ko'llarga qaraganda ancha kichik. quruqlikdagi suv havzalari, jumladan daryolar, ko'llar va botqoqlar, yer yuzasining taxminan 2,2% ni tashkil qiladi va bioxilma-xillik nuqtai nazaridan juda muhim ahamiyatga …

3 / 20

tezligi turli geografik hududlarda farq qiladi, masalan, tropik mintaqalarda yillik yogʻingarchilik miqdori 2000 mm dan ortiq boʻlishi mumkin, chuchuk suv resurslarining taqsimlanishiga taʼsir qiladi. gidrosferaning aylanishi ikki asosiy turga boʻlinadi: kichik aylanish (okeanlar va atmosfera oʻrtasidagi) va katta aylanish (okean, atmosfera, quruqlik va yer osti suvlari oʻrtasidagi), ikkinchisi global miqyosdagi suv almashinuvini taʼminlaydi. gidrosferaning tarkibi va tuzilishi gidrosfera 97% okeanlar, dengizlar va boshqa sho'r suv havzalari, 3% esa chuchuk suv manbalari – daryolar, ko'llar, muzliklar va yer osti suvlari hisoblanadi. yer yuzidagi umumiy suv hajmining taxminan 2,5% ini chuchuk suv tashkil etadi, ammo uning aksariyati muzliklar va qor qoplami ko'rinishida bo'lib, insoniyat uchun foydalanish mumkin emas. muzliklar va ularning geografik tarqalishi tog' muzliklari, alp tipidagi muzliklar deb ataladigan, jahonning 70 dan ortiq davlatida, balandligi 5000 metrdan yuqori tog' tizmalarida uchraydi. muzliklarning geografik tarqalishi iqlim zonalari, balandlik zonalari va yillik yog'in miqdori bilan bevosita bog'liq bo'lib, ularning 99% dan ortig'i qutb …

4 / 20

suvning yuzaki oqimlari kuchli bo'lib, fitoplanktonning yuqori konsentratsiyasini ta'minlaydi. gidrosferaning monitoringi va prognozi gidrosfera monitoringi va prognozining aniqligi 90% dan ortiq bo'lishi uchun, turli manbalardan olingan ma'lumotlarning birlashtirilishi va mashina o'rganish algoritmlaridan foydalanish muhim ahamiyatga ega. suv sifati parametrlarining prognozi, masalan, kislorod miqdori (do) va ph qiymati, gidrokimyoviy modellardan foydalanib, 72 soatgacha oldindan bashorat qilinadi. gidrosferaning kelajagi va global muammolar global isish tufayli muzliklarning erishi natijasida dengiz sathining ko'tarilishi 2100 yilga kelib taxminan 1 metrga yetishi va qirg'oq zonalarining suv bosishiga olib kelishi taxmin qilinmoqda. dunyo suv resurslarining taxminan 97% tuzli suv bo'lib, aholi sonining o'sishi va suv iste'molining ortishi suv tanqisligini kuchaytiradi, bu esa 2030 yilga kelib 40% gacha suv taqchilligini keltirib chiqarishi mumkin. jahon okeani va uning xususiyatlari jahon okeanining o'rtacha chuqurligi 3700 metrni tashkil etadi, eng chuqur nuqtasi esa mariana xandagi 11034 metrdan oshadi, bu yer yuzidagi eng chuqur nuqta hisoblanadi. okean suvining o'rtacha sho'rlanishi 35 promille …

5 / 20

gidrosfera: geografik qobiqning tarkibiy qismi sifatida - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gidrosfera: geografik qobiqning tarkibiy qismi sifatida"

powerpoint presentation gidrosfera geografik qobiqning tarkibiy qismi sifatida foziljon 1. gidrosferaning asosiy xususiyatlari va tarkibi 2. gidrosfera: geografik qobiqning tarkibiy qismi sifatida 3. gidrosfera va boshqa geosferalar o'rtasidagi o'zaro ta'sir reja: dengizlar va ularning tasnifi dengizlarning 70% dan ortig'i jahon okeanining tarkibiy qismlarini tashkil qiladi, qolgan qismi esa ichki dengizlar va ko'llardir, ularning tuzlilik darajasi va o'lchamlari sezilarli darajada farq qiladi. dengizlarni genetik tasniflashda ularning kelib chiqishi (tektonik, qoldiq, muzlik) va gidrologik rejimlariga (masalan, suv almashinuvi darajasi) ko'ra ajratish qo'llaniladi, bu ularning xususiyatlarini aniqlashga yordam beradi. gidrosfera o'rganishning zamonaviy usullari gidrosferaning kimyoviy tar...

This file contains 20 pages in PPTX format (2.5 MB). To download "gidrosfera: geografik qobiqning tarkibiy qismi sifatida", click the Telegram button on the left.

Tags: gidrosfera: geografik qobiqning… PPTX 20 pages Free download Telegram