karbonatlar sinifi

DOCX 49.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1692358670.docx o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va inavatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti “geologiya va muxandislik geologiyasi” fakulteti fan: mineralogiya va kristallografiya asoslari _dan mustaqil ishi mavzu: ____ karbonatlar sinifi _________ bajardi: ___________________ tekshirdi: __________________ /docprops/thumbnail.emf o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va inavatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti “geologiya va muxandislik geologiyasi” fakulteti fan: mineralogiya va kristallografiya asoslari_dan mustaqil ishi mavzu: ____karbonatlar sinifi_________ bajardi: ___________________ tekshirdi: __________________ o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va inavatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti “geologiya va muxandislik geologiyasi” fakulteti fan: mineralogiya va kristallografiya asoslari_dan mustaqil ishi mavzu: ____karbonatlar sinifi_________ bajardi: ___________________ tekshirdi: __________________ mavzu: karbonatlar sinfi reja: 1. kirish. karbonatlar sinfi haqida umumiy malumotlar. 2. suvsiz karbonatlar: 3. kaltsit guruhi. 4. malaxit guruhi minerallari. 5. suvsiz karnonatlar. kirish bu sinfda biz hozir maʼlum boʼlgan juda koʼp mineral turlarini uchratamiz. bularning koʼpchiligi tabiatda ancha koʼp tarqalgan. аyniqsa, сaсo3 koʼp tarqalgan …

b, ba va qoʼshimcha anionlar [oh]1- va cl1- bilan cu va boshqalar. karbonatlarning fizik xossalaridan qoʼyidagilarni koʼsatib oʼtamiz: suvsiz karbonatlarning qattiqligi hech vaqt yuqori boʼlmaydi. odatda u 3 dan 5 gacha oʼzgaradi. karbonatlarning suvda eruvchanligi ham yuqori. bu, ayniqsa, ishqor elementlarning karbonatlari va kationlarining ion radiusi nisbatan kichik yoki aksincha, juda katta (masalan ba2+) oʼlchamli elementlarning bikarbonatlari uchun hosdir. cu2+ karbonati faqat asostuzlar holida uchraydi. bu, kationning oʼziga xos tuzilishi bilan bogʼliq boʼlsa kerak. mis karbonatlarining intensiv toʼq yashil yoki koʼk rangli boʼlishi ehtimol shu bilan bogʼliq boʼlsa kerak. qolgan boshqa hamma karbonatlar rangsiz yoki och ranglidir. karbonatlarning optik xususiyatlari, co3 anionning yassi shakli bilan bogʼliq holda eng yuqori ikkilantirib sindirish koʼrsatkichiga ega ekanligidadir. biz bu sinfga kiradigan minerallarni, avvalo, suvsiz va suvli karbonatlarga ajratishimiz kerak. shular orasidan ximiyaviy birikmalarning bir xil strukturali tiplariga qarab ayrim gruppalarni ajratamiz. yakka-yakka mineral turlaridan iborat boʼlgan karbonatlarni tarkibidagi kationlarga qarab guruh- guruh qilib …

lari radiusiga muvofiq mg, zn va fe2+ bir-birlari bilan keng miqyosda oʼrin almashadilar. xuddi shuningdek fe2+ va mn2+ karbonatlari ham cheksiz izomorf aralashmalari qatori hosil qiladi. ca elementiga kelsak, uning ion radiusi yuqorida aytib oʼtilgan kationlar ioni radiusidan ancha farq qilganligi uchun ular bilan birga faqat qoʼshaloq tuzlar hosil qila olishi mumkin. kaltsiy va magniy ionlari kristall strukturada uchinchi darajali oʼq boʼyicha navbatma-navbat joylashadi. shuning uchun, kaltsit izomorf qatoriga kiradigan qoʼshaloq tuzlarning kristallari simmetriyasi ancha past darajada boʼladi: ditrigonal-skalenoedrik simmetriya koʼrinishi oʼrniga, romboedrik simmetriya koʼrinishiga ega boʼlamiz, yaʼni markazda joylashgan uglerodning va u bilan bogʼlangan kislorod ionining ustidan oʼtadigan ikkinchi darajali oʼq yoʼqoladi. kаltsit — caco3. sinonimi: ohak shpati. izomorf aralashmalariga koʼra ajratilgan xillari juda koʼp. fizik belgilari boshqacha boʼlgan xillaridan island shpatini — rangsiz shaffof kaltsitni eslatib oʼtish lozim. kimyoviy tarkibi. cao 56%, co2 44%. аralashmalardan mg, fe, mn (8% gacha), ancha kamroq zn (2% gacha), sr (strontsio kaltsit) …

atlas shpat) kam topiladi. bu tolalari jinslarning yoriq devorlariga nisbatan tik joylashadi. kaltsitning ohaktoshlar orasidagi gʼorlarda stalagmit va stalaktit shaklida oʼsgan (quyma) mahsulotlari keng tarqalgan. katta zich massa holida uchraydigan donador yaxlit agregatlari marmar deb ataladi. kaltsitning zich yashirin kristallangan, baʼzan qatlam boʼlib tuzilgan va faunalarga boy togʼ jinslari ohaktoshlar deb aytiladi. tarkibida mayda foraminiferlar chigʼanogʼi boʼlgan yumshoq ohaktoshlar boʼr nomi bilan maʼlum. shuningdek, oolit ohaktoshlar “ikrali tosh” lar ham uchraydi. «ohakli tuf» yoki travertin deb, ohak bilan toʼyingan sovuq va issiq mineral suvli buloqlar chiqadigan joylarda yuzaga kelgan kaltsiy karbonatidan iborat gʼovak mahsulotlarga aytiladi, choʼkkan kolloid caco3, yoki aragonitning qayta kristallanishi natijasida paydo boʼladi. baʼzan issik buloq suvidan kaltsiy karbonat choʼkishi natijasida ajoyib naqshli, ingichka yoʼl-yoʼl, yarim shaffof «marmar oniksi» (marmar haqiq) deb aytiladigan xili hosil boʼladi. rangi. koʼpincha rangsiz yoki sutdek oq, lekin, baʼzan aralashmalar bilan har xil (koʼpincha oqish) kul rang, sariq, pushti, qizil, qoʼngʼir va qora …

tarqalgan minerallar qatoriga kiradi va baʼzan bir butun yaxlit massivlar (ohaktosh togʼlari) hosil qiladi. bu mineral juda xilma-xil geologik protsesslarda yuzaga keladi. аmaliy ahamiyati. kaltsit, ayniqsa, togʼ jinslari boʼlib topiladigan kaltsit koʼp ahamiyatlidir: 1. island shpatining ikkilantirib sindirish koʼrsatkichi juda yuqori boʼlganligi uchun har xil oltik dolyarizatsiya asboblari, asosan, mikroskoplar uchun nikollar, polyarimetrlar, kolorimetrlar tayyorlash uchun va boshqa maqsadlarda qoʼllaniladi. bunday maqsadlarda ishlatish uchun, rangsiz, oʼta shaffof qoʼshaloq boʼlmagan, oʼlchami 1,5—2 sm va undan katta darzsiz kristallari yoki kristall boʼlaklari yaraydi. 2. аsbestsimon atlas shpat va haqiq-marmar zargarlik va sanʼat buyumlari tayyorlash uchun ishlatiladi. 3. ohaktoshlar tarkibiga yoki fizik-mexanik xususiyatlariga qarab quyidagicha maqsadlarda foydalaniladi: a) kimyo sanoatida (toza ohaktoshlar) qishloq xoʼjaligi uchun zarur ohak, qand-shakar, sodalar, oʼyuvchi natriy, xlorli ohak va boshqalar bilan birga suyuq va qattiq karbon oksidi ishlab chiqarish uchun; b) metallurgiya sanoatida (fosfor va oltingugurti oz ohaktoshlar) domna pechlarda rudalarni eritishda flyus sifatida; v) har xil sortli …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "karbonatlar sinifi"

1692358670.docx o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va inavatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti “geologiya va muxandislik geologiyasi” fakulteti fan: mineralogiya va kristallografiya asoslari _dan mustaqil ishi mavzu: ____ karbonatlar sinifi _________ bajardi: ___________________ tekshirdi: __________________ /docprops/thumbnail.emf o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va inavatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti “geologiya va muxandislik geologiyasi” fakulteti fan: mineralogiya va kristallografiya asoslari_dan mustaqil ishi mavzu: ____karbonatlar sinifi_________ bajardi: ___________________ tekshirdi: __________________ o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va inavatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek...

DOCX format, 49.0 KB. To download "karbonatlar sinifi", click the Telegram button on the left.

Tags: karbonatlar sinifi DOCX Free download Telegram

karbonatlar sinifi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "karbonatlar sinifi"

Similar files