chiziqli ma'lumotlar tuzilishlari

PPTX 16 pages 398.6 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 398.6 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

powerpoint presentation chiziqli ma’lumotlar tuzilmalarini dasturiy qayta ishlash rustamov yahyobek 01 amaliy misollar va dasturlash 02 chiziqli ma'lumotlarni qayta ishlash algoritmlari 03 chiziqli ma'lumotlar tuzilishlari reja: stek (stack)lar yig’indi strukturasida elementlarga kirish faqat tepasidan amalga oshiriladi, shuning uchun o’rtadagi yoki boshqa elementlarga to’g’ridan-to’g’ri kirish imkoni yo’q. bu esa o(1) murakkablik bilan amalga oshiriladigan push va pop operatsiyalarini ta’minlaydi, lekin boshqa operatsiyalar uchun vaqt sarfi ortadi. yig’indilar (steklar) lifo (last-in, first-out) printsipiga asoslanadi, ya’ni oxirgi qo’shilgan element birinchi bo’lib chiqariladi. bu strukturada 2 ta asosiy operatsiya mavjud: push (element qo’shish) va pop (element olib tashlash). xotirada ketma-ket joylashgan elementlarni saqlash uchun ishlatiladi. yig’indilar rekursiv funksiyalarni amalga oshirishda, brauzer tarixini saqlashda, arifmetik ifodalarni hisoblashda (masalan, 2+34-1 ifodasini hisoblashda) va qavslarni tekshirish kabi ko’plab dasturlash muammolarini hal qilishda qo’llaniladi. ular o(n) maksimal hajmi bilan cheklangan bo’lishi mumkin. chiziqli ma'lumotlar tuzilmalari ta'rifi chiziqli ma'lumotlar tuzilmalari, xususan, massivlar, belgilangan hajmgacha cheklangan bo'lishi mumkin, bu esa …

2 / 16

nadi, ya'ni birinchi qo'shilgan element birinchi bo'lib olib tashlanadi. bu xususiyat ko'pgina dasturiy ta'minot muammolarini, masalan, chop etish navbatini yoki tarmoq so'rovlarini qayta ishlashni samarali hal qilish imkonini beradi. navbatlarni amalga oshirish uchun massivlar yoki bog'langan ro'yxatlar kabi turli xil ma'lumotlar tuzilmalari ishlatilishi mumkin. massivlar oddiyroq, ammo dinamik o'sish uchun qayta o'lchamlashni talab qiladi, bog'langan ro'yxatlar esa dinamik o'sish uchun ancha moslashuvchan. navbatning asosiy operatsiyalari – bu element qo'shish (enqueue) va element olib tashlash (dequeue) operatsiyalari bo'lib, ularning har biri o(1) vaqt murakkabligiga ega bo'lishi mumkin. biroq, agar navbat to'lib qolsa, qo'shimcha xotira ajratish kerak bo'ladi. massivlar bilan ishlash massivlarni qidirishda lineer qidirish (o(n)) va ikkilik qidirish (o(log n)) algoritmlari qo'llaniladi, bunda ikkilik qidirish faqat saralangan massivlar uchun samaraliroq. massiv elementlariga kirish uchun indekslardan foydalaniladi, indekslar 0 dan boshlanadi va massiv uzunligidan 1 ga kam bo'lgan qiymatgacha o'zgaradi, masalan, 10 ta elementli massivda indekslar 0 dan 9 gacha. ikki o'lchovli …

3 / 16

oslashni talab qiladi, bu yerda n - ro'yxatdagi elementlar soni. saralash algoritmlari radix sort kabi maxsus saralash algoritmlari esa raqamli yoki leksikografik tartibda joylashgan ma'lumotlarni o(nk) vaqt murakkabligi bilan samarali saralash imkonini beradi, bu yerda k – raqamlar soni. saralash algoritmlarining murakkabligi o(n log n) ga teng bo'lgan tezkor usullari, masalan, birlashtirish (merge sort) yoki tezkor saralash (quicksort) algoritmlari, katta hajmdagi ma'lumotlarni samarali qayta ishlashda muhim rol o'ynaydi. saralash algoritmlarini tanlash ma'lumotlarning xususiyatlariga, masalan, ma'lumotlarning hajmi, tartibi va qayta ishlash tezligi talablariga bog'liq bo'lib, o(n^2) murakkablikdagi oddiy algoritmlar kichik hajmdagi ma'lumotlar uchun mos keladi. deque (double-ended queue)lar deque ma'lumotlar tuzilmasi ikkala uchidan elementlarni qo'shish va olib tashlash imkonini beradi, bu esa fifo (first-in, first-out) yoki lifo (last-in, first-out) strategiyasini qo'llab-quvvatlaydi, bu esa turli xil algoritmlarda moslashuvchanlikni ta'minlaydi. deque'larni amalga oshirishda, masalan, bog'langan ro'yxat yoki massivlar yordamida, o'rtacha holatda qo'shish va olib tashlash operatsiyalari o(1) vaqt murakkabligiga ega bo'ladi, ammo eng …

4 / 16

olish uchun, xotira boshqaruv tizimlari 512 bayt va undan katta bo'lgan bloklarni ajratishni afzal ko'radi, bu esa operatsiyalar sonini kamaytiradi va tezlashtiradi. bog'langan ro'yxatlar (linked lists) bog'langan ro'yxatlarning ikki xil asosiy turi mavjud: bir tomonlama va ikki tomonlama bog'langan ro'yxatlar. ikki tomonlama ro'yxatlar ikki marta ko'proq xotira sarflaydi, lekin har ikki tomonga tezroq harakatlanish imkonini beradi. elementlarni bog'langan ro'yxatga qo'shish yoki o'chirish o(1) vaqt murakkabligiga ega, chunki faqat ko'rsatkichlarni o'zgartirish kerak, bu esa massivlarga nisbatan tezroq bo'ladi. bog'langan ro'yxatlarda har bir tugun keyingi tugunning manzilini saqlaydi, bu esa 1000 ta elementli massivga nisbatan xotirani samaraliroq ishlatish imkonini beradi, chunki massiv doimiy hajmga ega bo'ladi. kirish va chiqish operatsiyalari chiqish operatsiyalari, xususan, massivning boshidan element olib tashlash, o(n) vaqt sarfini talab qilishi mumkin, chunki qolgan n-1 elementni bir pozitsiyaga siljitish kerak. bog'langan ro'yxatlarda bu operatsiya o(1) ga teng. kirish operatsiyalari, masalan, massivga 10 ta element qo'shish, o(n) vaqt murakkabligiga ega bo'lishi …

5 / 16

ntlarga kirish sekinroqdir va qo'shimcha xotira sarfini talab qiladi. ikki tomonlama bog'langan ro'yxatlar bitta bog'langan ro'yxatlarga nisbatan oldinga va orqaga harakatlanish imkoniyatini taqdim etadi, ammo ular ko'proq xotira sarfini talab qiladi va murakkabroq tuzilishga ega. amaliy misollar 01 02 03 50 ta elementdan iborat bog'langan ro'yxatga 20 ta yangi element qo'shish uchun, eng yomon holatda o(n) vaqti talab qilinadi, bu yerda n - ro'yxatdagi elementlar soni. deq strukturasidan foydalanib, 10 ta buyruqni fifo (first-in, first-out) printsipiga muvofiq bajarishda, har bir buyruqning bajarilish vaqti o(1) ga teng bo'ladi. lineer ma'lumot strukturasi sifatida 1000 ta elementdan iborat massivni qayta ishlashda, massivning o'rtacha qiymati topish algoritmi o(n) murakkablikka ega. sales 1st qtr 2nd qtr 100 0 sales 1st qtr 2nd qtr 100 0 sales 1st qtr 2nd qtr 100 0 murakkablik analizi murakkablik tahlili algoritmning bajarilish vaqti va xotira sarfini kiritilgan ma'lumotlar hajmi (n) ga bog'liq holda o'rganadi, o(n), o(n log n) kabi …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chiziqli ma'lumotlar tuzilishlari"

powerpoint presentation chiziqli ma’lumotlar tuzilmalarini dasturiy qayta ishlash rustamov yahyobek 01 amaliy misollar va dasturlash 02 chiziqli ma'lumotlarni qayta ishlash algoritmlari 03 chiziqli ma'lumotlar tuzilishlari reja: stek (stack)lar yig’indi strukturasida elementlarga kirish faqat tepasidan amalga oshiriladi, shuning uchun o’rtadagi yoki boshqa elementlarga to’g’ridan-to’g’ri kirish imkoni yo’q. bu esa o(1) murakkablik bilan amalga oshiriladigan push va pop operatsiyalarini ta’minlaydi, lekin boshqa operatsiyalar uchun vaqt sarfi ortadi. yig’indilar (steklar) lifo (last-in, first-out) printsipiga asoslanadi, ya’ni oxirgi qo’shilgan element birinchi bo’lib chiqariladi. bu strukturada 2 ta asosiy operatsiya mavjud: push (element qo’shish) va pop (element olib tashlash). xotirada ...

This file contains 16 pages in PPTX format (398.6 KB). To download "chiziqli ma'lumotlar tuzilishlari", click the Telegram button on the left.

Tags: chiziqli ma'lumotlar tuzilishla… PPTX 16 pages Free download Telegram