islom dini manbalari, aqidaviy maktablari va ularning hozirgi davrdagi ahamiyati

PPTX 43 pages 2.0 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

islom mavzu: islom dini manbalari, aqidaviy maktablari va ularning hozirgi davrdagi ahamiyati reja: 1.musulmonlar orasidagi ihtiloflar. 2.sunniylik. xorijiylik. shialik. 3.mo''taziliylik. qadariya, jabariya va mushabbihalar. 4.islomdagi oqim va yo'nalishlarning hozirgi kundagi ko'rinishlari va ularning islom birligiga tahdidi. 5.mazhablarning paydo bo'lishi: hanafiylik, molikiylik, shofyeiylik va hanbaliylik. 6.hanafiylik mo''tadil mazhab. ijtihod, fatvo masalalari. mazhabga ergashish. mazhablar orasidagi farqlar. mazhabsizlik. foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: karimov i.a. ona yurtimiz baxtu iqboli va buyuk kelajagi yo`lida xizmat qilish – eng oliy saodatdir - t., “o`zbekiston”, 2015. karimov i.a. yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch - t., “ma`naviyat” 2008. karimov i.a. “alloh qalbimizda, yuragimizda” – t., “o’zbekiston” 1999 mirziyoev sh.m.islom hamkorlik tashkilotitashqi ishlar vazirlar kengashi 43 seesiyasining ochilish marosimidagi nutqi.2016.18.10. dinshunoslik. darslik, mualliflar jamoasi, -t.,”mehnat”, 2004. dinshunoslik asoslari (o`quv qo`llanma) – “toshkent islom universiteti” nashriyot-matbaa birlashmasi. t. -2013. hasanboyev o`. o`zbekistonda davlat va din munosabatlari: diniy tashkilotlar, oqimlar, mafkuraviy kurashning dolzarb yo`nalishlari. t., “toshkent islom universiteti” nashriyot-matbaa birlashmasi. – …

2 / 43

abutolib(656-661) siyosiy oqimlar ahli sunna shialik xorijiylik sunniylik (ahli sunna val–jamoa) 657 yilgi voqyealar va ularning natijasida kyelib chiqqan firqabozlik sharoitida ham o'rta yo'lni tutgan davlat rahbarlariga qarshi bormagan o'zlarini sunnatga amal qiladigan va jamoatdan ajralmaydiganlar guruhi dunyo musulmonlarining 92,5 foizini tashkil etadi. xorijiylik hazrat alining yon byerganidan norozi bo'lgan 12 ming askari bo'ysunishdan bosh tortib, harura nomli qishloqqa kyetdilar bu guruh kyeyinchalik «xorijiylar» (yoki al–havorij, horijiya) dyeb ataldi ularning nomi ilk to'plangan joylariga nisbat byerilib, «haruriya» dyeb ham ataladi xorijiylik ta'limoti 1 ular gunohkorni «kofir» dyeb e'lon qildilar. shunga ko'ra halifa usmonni abu bakr va umar yo'lidan yurmagani uchun kofir dyeyishadi 2 «zolim» podshohga qo'lda qilich bilan qarshi chiqishni diniy vazifa (vojib) dyeb biladilar. 3 –halifalikka har qanday odam, quraysh qabilasidan yoki arab bo'lishligidan qat'i nazar, musulmonlar tomonidan saylanishi mumkin. 4 namoz, ro'za, zakot va boshqa amallarni imonning bir bo'lagi, dyeb hisoblaydilar. shialik siffin jangi natijasida haruriylar bilan dyeyarli …

3 / 43

'ra, so'nggi – o'n ikkinchi imom muhammad mahdiy hali o'lmagan, balki u 873–874 sanada g'oyib bo'lgan va ohir zamonda paydo bo'lib, zulm va fasodga to'lgan yer yuzini tinchlik va adolatga to'ldiradi. ismoiliya mafkurasi ismoiliylar-hindiston, pokiston, arabiston ya. o. janubi “botiniya”, “sab'iya”, “qarmatiya”, “ta'limiya”, “mulhidiya” ismoiliyaning paydo bo'lishi viii asrda shialar orasidagi bo'linishdan boshlandi. “tashqi” – ekzoterik (az–zohir) va “ichki” – ezoterik (al–batin) viii-ix asrlarga kyelib islom dini doirasida aqidaviy ihtiloflar alloh taolo, uning sifatlari insonlarning taqdiri, qiyomat, jannat va do'zah, gunoh va savob kabi mavzular zikr etilgan yuqoridagi mavzularni o'rganuvchi fan kalom ilmi yoki aqida dyeyiladi oddiy musulmonlarga sof aqidani tushuntirib byerish ehtiyoji adashgan oqimlar yuzaga kelishi kalom ilmiga ruxsat berilgan “mo’tazila”, “jabariya”, mushabbiha “qadariya”, «mo''tazila» (ajralganlar) 1 kalom borasida bahs yuritgan ilk oqim “mo''tazila” hisoblanadi. 2 hasan al–basriyning (v. 728 y.) sobiq shogirdlari bo'lgan vosil ibn ato (v. 748 y.) va amr ibn ubaydga (v. 761 y.) borib taqaladi. …

4 / 43

monning ettita shartidan biri hisoblanadi jabariylar insonning barcha qiladigan ishlari alloh tomonidan avvaldan belgilab qoʻyiladi degan aqidani mutlaqlashtirdilar bu insoniyatni taraqqiyotga intilishdan toʻxtatib qoʻyadigan aqida boʻlgani sababli ulamolar bu fikrni qoʻllab–quvvatlamadilar. “mushabbiha” (oʻxshatuvchilar) yoxud “ahlu–t–tashbih” (oʻxshatish ahli) ular allohning qur'oni karimda kelgan sifatlarini toʻgʻridan–toʻgʻri oʻz aqllari bilan talqin qila boshladilar «allohning «qoʻli» ularning qoʻllari uzradir» (fath surasi, 10) «uning kursiysi osmonlar va erni (ham) oʻz ichiga sigʻdira olur» (baqara surasi, 255) kabi oyatlardagi «qoʻli», «kursiysi» soʻzlaridan allohning ham inson kabi badan va a'zolari bor ekan, u ham inson kabi oʻtirish uchun kursiyga muhtoj ekan, deya xulosa chiqardilar. aqidaviy talimotlar mo’tazila moturidiya ashariya mazhab(yoʻnalish, oqim, yoʻl, ta'limot) ijtimoiy-siyosiy ziddiyatlar va xokimiyat uchun kurash natijasida vujudga kelgan shariatga xos xuquq yoʻnalishlarini ifodalovchi faqhiy mazhab sunniy hanafiy molikiy shia zaydiy jafariy hanbaliy shofiey ahli sunna val jamoat hanafiy 47 % molikiy 17% shofeiy 27% hanbaliy 1,5% mazhablar tarqalgan hududlar hanafiy kichik osiyo, bolqon, …

5 / 43

n. 2 abu bakr al–joʻzjoniy samarqandga kelib joylashadi va bu erda “dor al–joʻzjoniya” nomli ilm markazini tashkil etadi. 3 buxoro olimlari asosiy e'tiborni fiqhga qaratishgan boʻlsa, samarqand olimlari aqoid va kalom ilmiga moyil boʻlishadi 4 hanafiy mazhabi “nass”lardan (ya'ni qur'on va hadis) tashqari hadislarni qabul qilishda alohida shartlarni belgilagan 5 qiyos (analogiya), istehson prinsiplaridan foydalanishi, movarounnahr maktabi mahalliy urf–odatlarni huquq manbai sifatida qabul qilishi bilan ajralib turadi. molikiy mazhabi asoschisi, imom abu abdulloh molik ibn anas ibn molik ibn abi omir al–asbahiy imom molik onasi ta'siri ostida yoshlik davridanoq ilmga qattiq berilgan. mazhabning asosi u kishi yaratgan “muvatto” asarida oʻz ifodasini topgan birinchi manba qur'oni karim, ikkinchi manba sunnati nabaviyadir ba'zi olimlar, imom molik fiqhining uchinchi manbasi sahobalarning gapi boʻlgan, degan fikrlarni ham berishadi. molikiyya mazhabida shar'iy masalalarda madina hayoti va odatlari koʻp narsalarda ayniqsa hanafiylarning fikriy qarashlaridan ham ustun turgan. u kishi madinada bir umr yashaganlar. shofe'iy mazhabi. abu …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom dini manbalari, aqidaviy maktablari va ularning hozirgi davrdagi ahamiyati"

islom mavzu: islom dini manbalari, aqidaviy maktablari va ularning hozirgi davrdagi ahamiyati reja: 1.musulmonlar orasidagi ihtiloflar. 2.sunniylik. xorijiylik. shialik. 3.mo''taziliylik. qadariya, jabariya va mushabbihalar. 4.islomdagi oqim va yo'nalishlarning hozirgi kundagi ko'rinishlari va ularning islom birligiga tahdidi. 5.mazhablarning paydo bo'lishi: hanafiylik, molikiylik, shofyeiylik va hanbaliylik. 6.hanafiylik mo''tadil mazhab. ijtihod, fatvo masalalari. mazhabga ergashish. mazhablar orasidagi farqlar. mazhabsizlik. foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: karimov i.a. ona yurtimiz baxtu iqboli va buyuk kelajagi yo`lida xizmat qilish – eng oliy saodatdir - t., “o`zbekiston”, 2015. karimov i.a. yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch - t., “ma`naviyat” 2008. karimov i.a. “alloh qalbimizda...

This file contains 43 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "islom dini manbalari, aqidaviy maktablari va ularning hozirgi davrdagi ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: islom dini manbalari, aqidaviy … PPTX 43 pages Free download Telegram