obraz va obrazlilik

PPTX 26 sahifa 3,4 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 26
prezentatsiya powerpoint 3-mavzu: obraz va obrazlilik reja: 3.1.obraz va obrazlilik. 3.2.badiiy obraz haqida tushuncha. 3.3.obrazlilik va uning xususisyatlari. 3.4.inson obrazi va uning yaratuvchi xususiyatlar. 3.5.badiiy obraz turlari. 3.1.obraz va obrazlilik. san'atkor badiiy obraz vositasida dunyoni anglaydi, o`zi anglagan mohiyatni va o`zining anglanayotgan narsaga hissiy munosabatini ifodalaydi. shu ma'noda obraz adabiyot va san'atning fikrlash shakli, usuli sanaladi; obrazlar vositasida fikrlagani uchun ham adabiyot va san'atga xos fikrlash tarzi "obrazli tafakkur" deb yuritiladi. "obraz" termini rus tilidan olingan bo`lib, o`zbekcha tarjimada "aks" degan ma'noni anglatadi. masalan, kishining oynadagi aksiga nisbatan ham "obraz" deb aytiladi. biroq, bilasizki, so`zning lug`aviy ma'nosi bilan istilohiy ma'nosi farqlanadi: lug`aviy ma'no bilan istilohiy ma'no orasida tutash nuqtalar bo`lsa-da, mutaxassis istiloh ostida konkret ma'noni tushunmog`i lozim bo`ladi. shunga ko`ra, biz "obraz" deganda adabiyot va san'atning tafakkur shakli bo`lmish badiiy obrazni nazarda tutamiz. 3.2.obraz haqida tushuncha. badiiy obraz borliqning (undagi narsa, hodisa v.h.) badiiy asardagi aksi. biroq badiiy obraz o`sha …
2 / 26
ynagan muammolarni badiiy idrok etadi. 3.3.obrazlilik va uning xususisyatlari. badiiy obrazning muhim xususiyatlaridan yana biri uning metaforikligi sanaladi. bu o`rinda "metaforiklik"ni keng ma'noda tushunish, uni "o`xshashlik"ning o`zi bilangina bog`lab qo`ymaslik lozim. ya'ni, "metaforiklik" deganda badiiy obrazning bir narsa mohiyatini boshqa bir narsa orqali ochishga intilishi, san'atga xos fikrlash yo`sini tushuniladi. adabiyotshunoslikda "badiiy obraz" atamasi ham keng, ham tor ma'nolarda ishlatiladi. keng ma'noda "badiiy obraz" deganda borliqning san'atkor ko`zi bilan ko`rilgan va ijodiy qayta ishlangan har qanday aksi (jonivorlar, narsa-buyumlar, hodisalar, tabiat obrazlari) nazarda tutilsa, tor ma'noda badiiy asardagi inson obrazi tushuniladi. borliqni badiiy idrok etishni maqsad qilgan badiiy adabiyotning asosida inson obrazi turadi, chunki borliqning o`zida inson shu xil mavqe egallaydi. shunday ekan, borliqni badiiy idrok etishni maqsad qilgan badiiy adabiyotning bu yo`ldagi asosiy vositasi inson obrazi bo`lishi tabiiy hamdir mazkur fikrni obrazlar tizimidagi darajalanish yaqqol ko`zga tashlanadigan katta epik asarlar misolida tushunish va tushuntirish qulayroq. bu xil asarlarda boshqa …
3 / 26
idan berilgan ta'rif "muallif xarakteristikasi" deb yuritiladi. muallif xarakteristikasida obrazning fe'l-atvoriga xos asosiy xususiyatlar bayon qilinadi. odatda muallif xarakteristikasi asarning boshlanish qismlarida yoxud konkret obraz asarga kirib kelgan o`rinlarda beriladi. muallif xarakteristikasi o`quvchida personaj haqida yaxlit tasavvur hosil qilib, uning keyingi xatti-harakatlarini, gap-so`zlarini anglashida muhim ahamiyat kasb etadi. badiiy asarda to`laqonli inson obrazini yaratishdagi muhim unsurlardan biri badiiy psixologizm sanaladi. badiiy psixologizm deyilganda personaj ruhiyatining ochib berilishi, uning xatti-harakatlari, gap-so`zlarining psixologik jihatdan asoslanishi tushuniladi va u mazkur vazifalarni amalga oshirishga xizmat qiluvchi qator usul, vositalarni o`z ichiga oladi. personaj o`y-kechinmalari, his-tuyg`ularining "ichki monolog", "ong oqimi" tarzida yoki muallif tilidan (o`ziniki bo`lmagan avtor gapi) bayon qilinishi psixologik tasvirning bevosita shakli hisoblanadi. asarda personaj ruhiyatining uning xatti-harakatlari, gap-so`zlari, yuz-ko`z ifodalari(mimikasi), undagi fiziologik o`zgarishlarni ko`rsatish orqali ochib berilishi bilvosita psixologik tasvirdir. adabiy asarda xarakter ruhiyatini ochish, umuman, inson obrazini yaratishning muhim vositalaridan yana biri personaj nutqidir. zamonaviy nasrda dialog salmog`ining ortishi barobari personaj …
4 / 26
atlardan tasnif etiladi: 1) predmetlilik darajasiga ko`ra; 2) badiiy umumlashtirish darajasiga ko`ra; 3) ifoda va tasvir planlari munosabatiga ko`ra. obrazning predmetlilik darajasi deyilganda o`sha obraz tasvirlayotgan narsaning ko`lami nazarda tutiladi. bu jihatdan badiiy reallik to`rtta satxdan tarkib topadi: 1) detal obrazlar; 2) voqeahodisalar obrazi; 3) xarakter va sharoit; 4) dunyo va taqdir obrazi (badiiy reallik). umumlashtirish darajasiga ko`ra ham badiiy obrazning qator ko`rinishlari — individual obraz, xarakter, tipik obraz kabilar ajratiladi. biroq, aytish kerakki, ularning orasidagi farq doim ham yaqqol ko`zga tashlanavermaydi, ya'ni, bu xil bo`linishda muayyan darajada shartlilik saqlanib qoladi. individual obraz deyilganda o`zigagina xos bo`lgan fe'l-atvori, gap-so`zlari, betakror xarakter xususiyatlari bilan namoyon bo`luvchi obrazlar tushuniladi umumlashtirish darajasiga ko`ra yana badiiy obrazning motiv, topos, arxetip deb yuritiluvchi ko`rinishlari ham ajratiladi. motiv (motiv obraz) shakliy va mazmuniy jihatlardan muayyan turg`unlik kasb etgan, bir yoki bir necha ijodkorning asarlarida qaytarilib turishi bilan ularning ijodiy intilishlarini namoyon etib turuvchi obrazdir. masalan, cho`lpon …
5 / 26
rgi adabiyotgacha ko`rish mumkin bo`ladi. arxetip konstruksiya va sxemalardan o`ziga xos "syujet va syujet holatlari" jamg`armasi hosil bo`ladiki, ular asardan asarga, davrdan davrga ko`chib yuradi. masalan, "bulbul — gul — chaqirtikanak» sxemasi xalq og`zaki ijodiga mansub ertak va dostonlarda («tohir — zuhra — qorabotir»), mumtoz she'riyat («oshiq — yor — ag`yor») va dostonchilikda («farhod — shirin — xisrav»), hozirgi adabiyotda («otabek — kumush — xomid», «yo`lchi — gulnor — mirzakarimboy» va b.) turlicha talqinlarini topganini ko`rish mumkin. savol va topshiriqlar: 1.«badiiy obraz badiiy adabiyot va san'atning tafakkur shakli» deyilishining boisini tushuntirib bering. 2.badiiy obrazning konkretliligi deganda nimani tushunasiz? 3. badiiy adabiyot individuallashtirish orqali umumlashtirishga intilishini o`z misolingizda tushuntiring. 4. badiiy obrazning ko`p ma'nolilik kasb etishi nimalarga bog`liq deb bilasiz? 5. badiiy adabiyotda inson obrazining markaziy o`rin tutishi nimaga bog`liq? 6. inson obrazini yaratish vositalari qaysilar? ularni konkret bir misol orqali tushuntirib bering. 1. boboev t. adabiyotshunoslik asoslari. - t.: o’zbekiston, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 26 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"obraz va obrazlilik" haqida

prezentatsiya powerpoint 3-mavzu: obraz va obrazlilik reja: 3.1.obraz va obrazlilik. 3.2.badiiy obraz haqida tushuncha. 3.3.obrazlilik va uning xususisyatlari. 3.4.inson obrazi va uning yaratuvchi xususiyatlar. 3.5.badiiy obraz turlari. 3.1.obraz va obrazlilik. san'atkor badiiy obraz vositasida dunyoni anglaydi, o`zi anglagan mohiyatni va o`zining anglanayotgan narsaga hissiy munosabatini ifodalaydi. shu ma'noda obraz adabiyot va san'atning fikrlash shakli, usuli sanaladi; obrazlar vositasida fikrlagani uchun ham adabiyot va san'atga xos fikrlash tarzi "obrazli tafakkur" deb yuritiladi. "obraz" termini rus tilidan olingan bo`lib, o`zbekcha tarjimada "aks" degan ma'noni anglatadi. masalan, kishining oynadagi aksiga nisbatan ham "obraz" deb aytiladi. biroq, bilasizki, so`zning lug`aviy ma'no...

Bu fayl PPTX formatida 26 sahifadan iborat (3,4 MB). "obraz va obrazlilik"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: obraz va obrazlilik PPTX 26 sahifa Bepul yuklash Telegram