xotiragabevositaegabo‘lishning apparat vositalari

PPTX 37 pages 7.7 MB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.7 MB

File type PPTX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

o'rnatilgan tizimlar o'rnatilgan tizimlar mavzu xotiraga bevosita ega bo‘lishning apparat vositalari reja: kirish xotiraga bevosita ega bo‘lish kontrolleri. xotira bilan almashuvni joriy etish. nazorat savollari foydalanilgan adabiyotlar kirish zamonaviy kompyuter tizimlarining samarali ishlashi va ma’lumotlarni tezkor qayta ishlash imkoniyatini oshirishda xotira boshqaruvi muhim rol o‘ynaydi. xususan, xotiraga bevosita ega bo‘lish kontrolleri (direct memory access – dma) va xotira bilan almashuv jarayonlari tizim unumdorligini oshirishga xizmat qiladi. ushbu jarayonlar markaziy protsessor yuklamasini kamaytirish, ma’lumotlarni tezkor almashish va kompyuter tizimining umumiy samaradorligini oshirishga yordam beradi. zamonaviy kompyuter tizimlarining samarali ishlashi ko‘p jihatdan kiritish/chiqarish (i/o) jarayonlarining tashkil etilishiga bog‘liq. kompyuter komponentlari va tashqi qurilmalar o‘rtasida ma’lumot almashishning samarali usullari ishlab chiqilmagan bo‘lsa, tizim unumdorligi sezilarli darajada pasayishi mumkin. shu sababli, kiritish/chiqarish qurilmasining kontrollerlari, kiritish/chiqarishning apparatli interfeyslari va o‘rnatiladigan tizimlarning tarmoq interfeyslari kabi texnologiyalarni tushunish va samarali qo‘llash muhim ahamiyatga ega. xotiraga bevosita ega bo‘lish kontrolleri kontrollerning sekin ishlaydigan tashqi qurilmalar bilan aloqasi odatda …

2 / 37

vosita xotira va tashqi qurilmalar o‘rtasida uzatish uchun mo‘ljallangan. u protsessorning har bir uzatma jarayoniga aralashishiga hojat qoldirmasdan, ma’lumotlarni samarali boshqaradi. ushbu texnologiya disklar, tarmoq adapterlari va boshqa tashqi qurilmalar bilan samarali aloqa o‘rnatish imkonini beradi. xbeb ning ishlash tamoyili xbeb ikki asosiy yo‘nalishda ishlaydi: o‘qish – ma’lumotlar tashqi qurilmadan xotiraga uzatiladi. yozish – ma’lumotlar xotiradan tashqi qurilmaga uzatiladi. xbeb protsessor bilan sinxron ishlaydi va shinalarni taqsimlash orqali samarali ma’lumot uzatishni ta’minlaydi. xbeb ning afzalliklari xbeb texnologiyasining asosiy afzalliklari quyidagilardan iborat: protsessor yuklamasini kamaytirish – protsessor asosiy hisoblash jarayonlariga ko‘proq e’tibor qaratadi. ma’lumotlarni tezkor uzatish – tashqi qurilmalar bilan yuqori tezlikda aloqa o‘rnatish imkonini beradi. samarali tizim ishlashi – ma’lumotlar oqimining uzluksiz boshqaruvini ta’minlaydi. xbeb kontrollerining komponentlari markaziy protsessor tomonidan xbeb kontrollerini ishga tushirish quyidagi 4 ta ko‘rsatgichni kontrollerga kiritishdan iborat: so’rov turini (o’qish yoki yozish); tashqi qurilma manzilini; axborot yoziladigan operativ hotiraning boshlong’ich yacheyka manzilini (yoki o‘qiladigan); o’qiladigan/yoziladigan so’zlar …

3 / 37

essorning bu ish tartibida unumdorligi yetarli emas. kiritish-chiqarish qurilmasining kontrollerlari kiritish-chiqarish kontrollerlari protsessor va tashqi qurilmalar o‘rtasida axborot almashish jarayonini muvofiqlashtiradi. har bir qurilma (klaviatura, printer, disk drayveri) o‘ziga xos kontrollerga ega. kontroller asosiy funksiyalari: qurilma va protsessor o‘rtasida signal almashish. buyruqlarni qabul qilish va qayta ishlash. ma’lumotlar uzatish protokollarini ta’minlash. z kiritish-chiqarishning apparat interfeyslari apparat interfeyslari ma’lumotlarni fizik jihatdan uzatish uchun ishlatiladi. keng tarqalgan interfeys turlari: usb (universal serial bus) – tashqi qurilmalarni ulash. pci (peripheral component interconnect) – ichki apparat komponentlarini ulash. sata (serial ata) – disk drayverlar bilan ishlash. har bir interfeysning o‘ziga xos ma’lumot uzatish tezligi va qo‘llanilish sohasi mavjud. o‘rnatiladigan tizimlarning tarmoq interfeyslari: tarmoq interfeyslari ma’lumotlarni tarmoq orqali uzatish imkonini beradi. iot qurilmalari, sanoat avtomatlashtirish tizimlarida muhim rol o‘ynaydi. keng tarqalgan interfeyslar: ethernet – simli tarmoq ulanishi. wi-fi – simsiz ulanish. bluetooth – qisqa masofaga simsiz ma’lumot uzatish. rs-485 – uzoq masofaga axborot uzatish uchun …

4 / 37

joylashtirilishi kerak bo‘ladi. bundek interfeyslarga turli talablar qo‘yiladi, u ularni kontrollerini quvvatlashi kerak. ketma-ket va parallel uzatish interfeyslari parallel uzatish – bir vaqtning o‘zida bir nechta bitlarni uzatish. ketma-ket uzatish – ma’lumotlar bir bitdan uzatiladi. ketma-ket uzatish turlari: simpleks – faqat bir yo‘nalishda uzatish. yarim-dupleks – navbatma-navbat uzatish va qabul qilish. dupleks – bir vaqtning o‘zida uzatish va qabul qilish. protsessorning takt chastotasi aniqlab beruvchi doimiy (o‘zgarmas) vaqt oraliqlari bilan xuddi uziliksiz oqim kabi bajariladigan ketma-ket uzatish sinxron uzatish deb ataladi, doimiy bo’lmagan vaqt oralig’ida bajarilishi - asinxronli uzatish deb ataladi. ketma-ket interfeyslarning kontrollerlari quyidagi masalalarni bajarish uchun mo‘ljallangan: o’rnatilgan tizimlarni yuqori bosqichdagi boshqarish tizimlari bilan bog’lash: sanoat yoki ofis kompyuteri, dasturlanuvchi kontroller bilan. bu maqsadlar uchun ko‘pincha rs-232c, rs-422, usb, irda interfeyslari ishlatiladi; mikrokontrollerga nisbattan tashqi bo’lgan tashqi mikrosxemalar bilan (eeprom xotir, real vaqt soati (rtc), shuningdek ketma-ket raqamli chiqishli turli datchiklar) bog‘lash. ko‘pincha spi, i2c, micro wire, ulan …

5 / 37

iometrlar bilan ishlash uchun mo‘ljallangan. yetaklovchi-yetaklanuvchi (master-slave) prinsipi asosida ishlaydi. i2c interfeysi inter-integrated circuit (i2c) – ketma-ket sinxron interfeys. 7-bit yoki 10-bit manzillash yordamida ishlaydi. qo‘llanilishi: nvram, past tezlikdagi sensorlar, monitor sozlash modullari. ethernet interfeysi: mahalliy va global tarmoqlar uchun asosiy interfeys. industrial ethernet sanoat avtomatlashtirishda ishlatiladi. tcp/ip protokoli asosida ishlaydi. lin interfeysi local interconnect network (lin) – avtomobillarda arzon tarmoq interfeysi. eshik qulflari, oynalarni boshqarish, iqlim nazorati tizimlarida qo‘llaniladi. can tarmog‘i bilan birgalikda ishlaydi. m2m texnologiyasi machine-to-machine (m2m) – avtomatlashtirilgan qurilmalararo aloqa. gprs, lte tarmoqlari orqali ishlaydi. qo‘llanilishi: avtomatlashtirilgan monitoring, transport kuzatuvi. foydalanilgan adabiyotlar m.m. musayev, a.a. kaxxarov. “vstroennie sistemi. uchebnoe posobie”. «mahalla va oila nashriyoti», tashkent 2021.-187 c. musayev m.m., kahharov a.a. “o‘rnatilgan tizimlar”. o‘quv qo‘llanma. «mahalla va oila nashriyoti», toshkent 2021.-318 b. kaxxarov a.a., shukurov k.e., atadjanova n.s. “o‘rnatilgan tizimlar. amaliy mashg‘ulotlar to‘plami”. o‘quv qo‘llanma. «mahalla va oila nashriyoti», toshkent 2021.-402 b. kaxxarov a.a., xoldorov sh.i., xasanov …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xotiragabevositaegabo‘lishning apparat vositalari"

o'rnatilgan tizimlar o'rnatilgan tizimlar mavzu xotiraga bevosita ega bo‘lishning apparat vositalari reja: kirish xotiraga bevosita ega bo‘lish kontrolleri. xotira bilan almashuvni joriy etish. nazorat savollari foydalanilgan adabiyotlar kirish zamonaviy kompyuter tizimlarining samarali ishlashi va ma’lumotlarni tezkor qayta ishlash imkoniyatini oshirishda xotira boshqaruvi muhim rol o‘ynaydi. xususan, xotiraga bevosita ega bo‘lish kontrolleri (direct memory access – dma) va xotira bilan almashuv jarayonlari tizim unumdorligini oshirishga xizmat qiladi. ushbu jarayonlar markaziy protsessor yuklamasini kamaytirish, ma’lumotlarni tezkor almashish va kompyuter tizimining umumiy samaradorligini oshirishga yordam beradi. zamonaviy kompyuter tizimlarining samarali ishlashi ko‘p jihatdan kiritish...

This file contains 37 pages in PPTX format (7.7 MB). To download "xotiragabevositaegabo‘lishning apparat vositalari", click the Telegram button on the left.

Tags: xotiragabevositaegabo‘lishning … PPTX 37 pages Free download Telegram