nutrientlar

PPT 26 pages 1.3 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPT

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

powerpoint presentation * modda almashinuvi muhim turlari haqida bazis bilimlar. oqsil, yog' va uglevodlar haqida umumiy tushuncha. vitaminlar va ularning inson ovqatlanishida tutgan o'rni. vitaminlarning ovqatlanishdagi roli va vitaminlar almashinuvi korrektsiyasi. * nutrientlar ovqat mahsulotlarining tarkibiy qismi iste'mol qilinadigan taom tarkibida ma'lum bir miqdorda bo'lishi kerak. ba'zi bir moddalarning etishmasligi yoki oshib ketishi natijasida organizmning to'g'ri rivojlanishi buziladi. bularni tartibga soluvchi moddalarga nutrientlar deyiladi. nutrientlar tarkibiga oqsil, yog'lar, uglevodlar, mineral moddalar kiradi. oqsil, yog', uglevodlarning nisbati 1:1:4 bo'lishi zarur. oqsil xayot manbai oqsil aminokislotalarning yuqori molekulali murakkab birikmasidir. to'qimalarning tuzilishida oqsillar asosiy manba xisoblanadi. oqsillar me'da – ichak yo'lida aminokislotalargacha parchalanadi, qonga so'rilib xujayra va to'qimalar xosil bo'lishida ishtirok etadi. organizmda oqsil etishmasligi jismoniy rivojlanmaslikka, shartli refleks va immunnobiologik faoliyatining buzilishiga, bu esa kislota-ishqor tengligining buzilishiga olib keladi. oqsilga ehtiyoj maktab yoshigacha bo'lgan bolalar uchun oqsil miqdori kundalik energetik sarfning 13% yoki 60-70 g ni tashkil qilishi kerak, ya'ni 3-5 …

2 / 26

oy manba o'simlik oziq-ovqat maxsulotlari xisoblanadi. qand, non, kartoshka, sabzavot va mevalar tarkibidagi uglevodlar oddiy( monosaxaridlar va murakkab qand( di va polisaxaridlar) tarzida bo'ladi. uglevod manbalari disaxaridlar asosiy manbai o'simlik maxsulotlaridir ( qand, lavlagi, sabzi). monosaxaridlar glyukoza, fruktoza kiradi. uglevodlar moddalar almashinuvida faol ishtirok etadi. maktabgacha yoshdagi bolalarning kunlik uglevodlarga bo'lgan extiyoji 240-280 gr yoki 1 kg og'irlik uchun 12-15 gr ni tashkil qilishi kerak. bolalarning bir kunlik ovqatida uglevodlar miqdori sutkalik umumiy kaloriyaning 54% ni tashkil etishi zarur. mineral moddalar organizmning moddalar almashinuvida mineral tuzlar xam ishtirok etadi. mineral tuzlar deyarli xamma oziq-ovqat maxsulotlarida ( go'sht, sut, baliq, tuxum, kartoshka, sabzavot maxsulotlari) mavjud. minerallar tarkibiga fosfor, sa, na, k tuzlari, bundan tashqari mikroelementlar mis, kobalt, ftor, marganetslar kiradi. * vitaminlar tasnifi vitaminlar oziq-ovqatning turli komponentlariga bog’liq bo’lishiga qarab, eruvchanligi asosida, ikki katta guruhga: 1) suvda eruvchi vitaminlar - ularga b guruh vitaminlar va c vitaminlar kiradi. 2) yog’da eruvchi …

3 / 26

h biotin biotin karboksibiotin antiseboriyni c askorbin kislotasi degidroaskorbin kislota askorbin kislota antisingotniy * vitaminlarning organizmdagi metabolizmi 1) ayrim vitaminlar organizmga provitamin holida tushib, to’qimalarda biologik faol vitaminlarga aylanadi. 2) yog’da eruvchi vitaminlar xilomikronlar tarkibida so’rilib, to’qimalarda to’planadi va biokimyoviy jarayonlarga ta’sir ko’rsatadi. * * vitaminlarning organizmdagi balansi gipovitaminoz-vitaminlarning organizmda qisman yetishmasligi. monogipovitaminoz-bitta vitaminnig organizmda yetishmasligi. poligipovitaminoz-bir vaqtning o’zida bir necha vitaminning yetishmasligi. avitaminoz-organizmga vitaminlar umuman tushmasligi yoki organizm uni umuman o’zlashtira olmasligi. * * gipovitaminoz sabablari gipovitaminoz kelib chiqishining 2 xil sababi bor: endogen va ekzogen. ekzogen gipovitaminoz sabablari: vitaminga boy bo’lmagan oziq-ovqat iste’mol qilish ratsionda doimiy ravishda bir xil turdagi oziq-ovqatlarni iste’mol qilish. ichak mikroflorasining tarkibini o’zgarishi. uzoq vaqt antibiotik va sulfanilamid preparatlarini iste’mol qilish (disbakterioz). endogen gipovitaminoz sabablari: organizmning vitaminlarga bo’lgan ehtiyojining keskin ortib ketishi o’smirlik, homiladorlik, laktatsiya, tireotoksikoz va boshqalar ichak mikroflorasining o’ta ko’payib ketishi natijasida u yerda vitaminlarning parchalanib ketishi ichak sekretor funksiyasi buzilishi sababli …

4 / 26

a ayniqsa ko’p miqdorda uchraydi. u singa kasalligini davolaydigan yagona omildir. c vitaminga qon tomirlari devorining o’tkazuvchanligi va mo’rtligini kamaytiradigan p vitamini-rutin yoki flavonlar deb ataladigan omil yaqin turadi. * * tiamin, b1 vitamin – antipolinevrit bu vitaminning organizmda yetishmasligi beri-beri kasalligi (polinevrit, periferik nervlarning yallig’lanishi) ga sabab bo’ladi. bu kasallik falajlikka, yurak va qon tomirlari hamda oshqozon-ichak yo’li ishining buzilishiga olib keladi, suv almashinuvi ham o’zgarib, shish paydo bo’ladi. manbai: boshoqli o’simliklar kepagi, yirik tortilgan undan yopilgan non, achitqilar. hayvon mahsulotlaridan jigar, buyrak, yurak vitaminga boy. metabolizmi: oddiy dffuziya yo’li bilan ichakdan qonga so’riladi. jigarda tiaminfosfokinaza ishtirokida hosil bo’ladi. tiaminning teng yarmi muskullarda, 40%i ichki organlrda, jigrda bo’ladi. vitamin ingichka ichakdan qonga o’tadi, qon orqali jigarga boradi. u yerda tmf, tdf, ttf hosil bo’ladi va umumiy qon aylanish doirasiga o’tib organ va to’qimalarga boradi. tdf faol bo;lib apofermentlari bilan bog’lanadi. bir qism zapas holda to’planadi. kofermentlar parchalanganda yana erkin …

5 / 26

shi, oyoqlarda, qorinda shish pydo bo’lishi, perisaltika va me’da sekretsiyasining susayishi, ich qotishi, talvasa tutishi, muskullarnin falajlanib, keyin atrofiyaga uchrashi bilan namoyon bo’ladi. ishlatilishi: erkin tiamin, tdf (kokarboksilaza), yurak va skelet muskullarui distrofiyasida qo’llanandi. * * b2 vitamin, riboflavin b2 vitamin, riboflavin – bo’y o’stiruvchi vitamin. shu sababli ham b2 avitaminozining asosiy belgisi o’sishning to’xtashidir. odam organizmida bu vitamin ichak mikroflorasi tomonidan sintezlanib turadi. shuning uchun odamlarda b2 avitaminozini hosil qilib bo’lmaydi. manbai: o’simlik mahsulotlari, achitqilar, dukkaklilar vitaminga boy manbadir. sut, pishloq, tuxum, go’sht, jigar, buyrak, miyada u ko’p bo’ladi. katta odamlarning kundalik ehtiyoji 2-3mg ga teng. metabolizmi: ovqat mahsulotlari tarkibida riboflavin oqsil bilan bog’langan. fmn va fad ko’rinishida bo;ladi. ovqat hazm qiluvchi farmantlar ta’sirida erkin riboflavin hosil bo’ladi va oddiy diffuziya yo’li bilan ingichka ichakda so’riladi. ichakning shilliq qavati va bishqa to’qimalarda riboflavindan fmn va fad hosil bo’ladi. bu kofermentlar flavinli ferment tarkibidga kiradi. flavoproteidlar yangilanishidan hosil bo’lgan riboflavin …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutrientlar"

powerpoint presentation * modda almashinuvi muhim turlari haqida bazis bilimlar. oqsil, yog' va uglevodlar haqida umumiy tushuncha. vitaminlar va ularning inson ovqatlanishida tutgan o'rni. vitaminlarning ovqatlanishdagi roli va vitaminlar almashinuvi korrektsiyasi. * nutrientlar ovqat mahsulotlarining tarkibiy qismi iste'mol qilinadigan taom tarkibida ma'lum bir miqdorda bo'lishi kerak. ba'zi bir moddalarning etishmasligi yoki oshib ketishi natijasida organizmning to'g'ri rivojlanishi buziladi. bularni tartibga soluvchi moddalarga nutrientlar deyiladi. nutrientlar tarkibiga oqsil, yog'lar, uglevodlar, mineral moddalar kiradi. oqsil, yog', uglevodlarning nisbati 1:1:4 bo'lishi zarur. oqsil xayot manbai oqsil aminokislotalarning yuqori molekulali murakkab birikmasidir. to'qimalarning tuzili...

This file contains 26 pages in PPT format (1.3 MB). To download "nutrientlar", click the Telegram button on the left.

Tags: nutrientlar PPT 26 pages Free download Telegram