bolalarda siydik a'zolarining anatomo-fiziologik xususiyatlari va jaroxatlanish sindromlari

PPT 38 pages 2.7 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.7 MB

File type PPT

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

neišnešiotų ir sergančių naujagimių maitinimo principai bolalarda siydik a'zolarining anatomo-fiziologik xususiyatlari va jaroxatlanish sindromlari. pediatriya kafedrasi maqsad: talabalarni siydik a'zolarini anatomo-fiziologik xususiyatlar va asosiy jaroxatlanish sindromlari bilan tanishtirish. vazifalari: siydik hosil kiluvchi va siydik chikaruvchi a'zolar embriogenezi. bolalarda buyrakning anatomo-fiziologik xususiyatlari. buyrakning funktsional birligi, nefron xakida tushuncha. siydikni mikdorini yoshga karab uzgarishi. siydik ajralishi a'zolari kasalliklari sindromlari va semiotikasi. buyrak funktsiyasi asosiy 2 ta funktsiyasi: xujayradan tashqi suyuqlikni tarkibi va organizmning kislotali- ishqoriy ichki muxitining doimiyligini saqlash. organizmdan zaxarli va metabolizm natijasida hosil bo'lgan moddalarni tashqariga chiqarish. buyraklar embrionda juda erta – 9-xaftadan ish faoliyatini boshlaydi. ona qornida xomilada buyraklarning siydik ajratish funktsiyasini yuldosh orqali boshqariladi siydik a'zolarining embriogenezi buyrak ona kornida rivojlanishida 3 davrni boshidan kechiradi. 1. boshlang'ich buyrak embrionda dastlab paydo bo'ladi. bu boshlang'ich buyrak qator joylashgan bir nechta mayda va kalta kanalchalardan iborat bulib, mezoderma o'rta varag'ining tashki plastinkasidan, 3-xaftaning oxirida paydo bo'ladi. siydik a'zolarining embriogenezi 2. …

2 / 38

il bo'ladi. uning ikki kismi, ya'ni siydik ajratuvchi kismi (buyrak) va siydik chikarish kismi (siydik yuli va qopi) aloxida-aloxida ikki manbadan tarakkiy etadi. kondan siydik ajratuvchi mayda kanalchalar (naychalar) - nefrotonlar mezodermadan hosil bo'ladi. metonefrogen deb ataluvchi to'qima siydik yo'lining uchidagi kengaymasi atrofiga to'planadi, shunday kilib buyrak piramidasi hosil bo'ladi. piramidalar orasida birlashtiruvchi tukimali devorchalar paydo bo'ladi. buyrak shakllanayotgan paytda aortadan chikuvchi buyrak arteriyasi xam buyrak ichidan o'z joyini olib, shoxlana boshlaydi. embriogenez buzilishidagi nuqsonlar odatda doimiy buyraklar anchagina pastda - chanoq sohasida paydo bo'lib, so'ng o'zining doimiy joylariga o'tadi. ba'zan shakllanib bo'lgan buyrak o'z joyiga ko'tarilmay, pastda qoladi - distopiya. rivojlanishda pastki uchlari bir-biri bilan qo'shilib qolishi mumkin - «takasimon» buyrak deb ataladi, undan mustaqil 2 ta siydik yo'li va 2 ta buyrak jomi chiqadi. bir taraflama buyrak rivojlanmay, ikkinchi tarafda to'liq o'sgan bulsa, 1 ta buyrakli bola tug'ilishi kuzatiladi va ageneziya deyiladi. ikki taraflama ageneziya bo'lsa bola yashamaydi. …

3 / 38

isbatan va dumaloqroq shaklga ega. buyrak bolalarda alohida qismlardan iborat. chapdagi buyrak o'ngdagidan kattaroq va o'ng buyrakka nisbatan yuqoriroq joylashgan. buyraklarning o'rtacha og'irligi 12 gramm. hayot jarayonida ular uzayadilar va alohida qismlardan tuzilishi o'tib ketadi. bolalarda buyrakning afx chaqaloqlarda va ko'krak yoshidagi bolalarda buyrakning po'stloq qismi yaxshi rivojlanmagan, qalinligi 2 mm ni tashkil kiladi (kattalarda 8 mm), mag'iz qismi 8 mm (kattalarda 16 mm). chaqaloq bolalarda buyrakning tashqi naychalari yaxshi rivojlanmagan, genle qovuzloqlari esa kaltadir. naychalarning ko'tariluvchi qismi kalta va ingichka. buyrak naychalarining diametri kattalardan ikki marotaba kichik. bolalarda buyrakning afx koptokchalar zich joylashgan. 3 oylikkacha to'liq tsilindrik epiteliy, asta yassi epiteliyga o'tadi, 4 yoshda to'liq almashadi. buyrak oldi biriktiruvchi to'qimalar chaqaloq bolalarda yaxshi rivojlanmagan, shuning uchun kapsula engil ajraladi. chaqaloqlarda buyrakning yog'li to'qimasi umuman yo'q, 3-5 yoshdan boshlab hosil bo'ladi. chaqaloqlarda buyrak va ichak limfa tomirlari yaqin bog'liqlikda. buyrak jomi va siydik yo'lining afx buyrak jomlari va siydik yo'li …

4 / 38

cha simfizning yuqori qirg'og'ida. xajmi: chaqaloqlarda – 30 ml, 1 yoshda – 50 ml, 3 yoshda – 90 ml, 9-12 yoshda 200-300 ml, 15 yoshda – 300-400 ml. 10 yoshga bolalarda sutkalik siydik xajmini aniqlash: 100 x (p+5) siydik qopi va siydik chiqarish yo'li siydik chiqarish yo'li o'g'il bolalarda uzunligi 5-6 sm, maktab yoshida — 10-12 sm, kattalarda 14-18 sm. kichik qiz bolalarda 1-2 sm, diametri kengroq, maktab yoshida — 3-5 sm. elastik va biriktiruvchi to'qima past rivojlangan, shilliq qavati yaxshi rivojlangan. bolalarda siydik xajmi va tezligi yoshi sutkalik siydik xajmi, ml kuniga siydik ajratish soni 1 marotabali siydik xajmi, ml 1-6 oylik 300—500 15 - 20 20—25 6 oy — 1 yosh 300—500 12 - 15 24—45 1—3 yosh 750—850 10—12 60—90 3—6 yosh 1000—1200 7—9 100—150 7—9 yosh 1250—1500 7—8 145—190 10—13 yosh 1600—1900 6—7 250—270 siydik hosil bulishi jarayonida filtratsiya, reabsorbtsiya, sekretsiya protsesslari, buyrakni funktsional birligi - …

5 / 38

an siydik rezorbtsiyasi, natriy sekretsiyasi va 1 qism suvni aktiv ajralishini ta'minlaydi. kanalchalardagi reabsorbtsiya: distal naychalar buyrakning po'stloq qismida joylashgan bo'lib, qolgan 14% suv qayta so'riladi. bu erda bikarbonatlar, natriy va kaliy ionlari almashinib siydikni nordonlashtiradi. shuningdek, bu qismda yot moddalar (rang beruvchi va antibiotiklar) ajratib chiqariladi. ikkilamchi siydik birlamchi siydikning 1% ga to'g'ri keladi, sutkasiga 1,5-2 litr hajmda bo'ladi. kanallardagi reabsorbtsiya: sekretsiya – oxirgi jarayon – oxirgi ikkilamchi siydikda organik kislotalarning va ishqorlarning (xolin), hamda renin (qon tomir devoriga ta'sir qiluvchi) intensiv ishlab chiqarilishi kuzatiladi. distal naychaning egri qismida va yig'uvchi naychada kaliy sekretsiyasi ro'y berib, siydik bilan chiqariladi. siydik hosil bo'lishning bolalardagi xususiyatlari ko'krak yoshidagi bolalarda, ayniqsa yangi tug'ilgan chaqaloqlarda buyrakda filtratsiya jarayoni sustroq bo'ladi. bola o'sgan sari ortib boradi va 3-5 yoshda minutiga 90-130 ml etadi. asosiy sabab koptokchalarning o'tkazuvchanligi pastligi va filratsiyaning umumiy yuzasi kichikligida. siydik hosil bo'lishning bolalardagi xususiyatlari reabsorbtsiya va sekretsiya ham bolalarda nisbatan …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalarda siydik a'zolarining anatomo-fiziologik xususiyatlari va jaroxatlanish sindromlari"

neišnešiotų ir sergančių naujagimių maitinimo principai bolalarda siydik a'zolarining anatomo-fiziologik xususiyatlari va jaroxatlanish sindromlari. pediatriya kafedrasi maqsad: talabalarni siydik a'zolarini anatomo-fiziologik xususiyatlar va asosiy jaroxatlanish sindromlari bilan tanishtirish. vazifalari: siydik hosil kiluvchi va siydik chikaruvchi a'zolar embriogenezi. bolalarda buyrakning anatomo-fiziologik xususiyatlari. buyrakning funktsional birligi, nefron xakida tushuncha. siydikni mikdorini yoshga karab uzgarishi. siydik ajralishi a'zolari kasalliklari sindromlari va semiotikasi. buyrak funktsiyasi asosiy 2 ta funktsiyasi: xujayradan tashqi suyuqlikni tarkibi va organizmning kislotali- ishqoriy ichki muxitining doimiyligini saqlash. organizmdan zaxarli va metabolizm natijasida hos...

This file contains 38 pages in PPT format (2.7 MB). To download "bolalarda siydik a'zolarining anatomo-fiziologik xususiyatlari va jaroxatlanish sindromlari", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalarda siydik a'zolarining a… PPT 38 pages Free download Telegram