borliq tushunchasi va falsafa tarixi

PPT 24 pages 3.7 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.7 MB

File type PPT

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

powerpoint presentation falsafa * toshkent amaliy fanlar universiteti ijtimoiy fanlar kafedrasi falsafa hsm borliq – falsafa kategoriyasi 04 mavzu * falsafa * reja: * 1. borliq tushunchasining tahlili. falsafa tarixida borliq muammosi. 2. olamning birligi, chekligi va cheksizligi. substansiya va substrat tushunchalari. 3. materiya tushunchasi va uning tashkillashuv darajalari. olamning paydo bo‘lishi va evolyutsiyasi. in'ikos nazariyasi va uning darajalari, shakllari. reja: falsafa * borliq – bu real mavjud, o‘z ichiga barcha jismlarni oladigan, barqaror, mustaqil, ob'ektiv, doimiy, cheksiz substansiyadir. borliq falsafiy kategoriyasining mazmunini ochib beradigan qoidalar: atrof olam, predmetilar, hodisalar real mavjud bo‘ladi, u (olam) bor; atrof olam rivojlanadi, ichki sababga ega bo‘ladi, harakat manbai o‘zida; materiya va ruh – yagona, lekin qarama-qarshi mohiyatlar, real mavjud. substansiya – o‘z mavjudligi uchun o‘zidan boshqa hech narsaga ehtiyoj sezmaydigan mustaqil borliq. ontologiya – falsafaning borliq muammosini o‘rganuvchi asosiy bo‘limlaridan biri, borliq muammosi esa, falsafaning bosh muammolaridan biri. borliq tushunchasi falsafiy kategoriya sifatida …

2 / 24

* «borliqni kim yaratgani» haqida gapirib berish «borliqning nimaligi, u qayerdan paydo bo‘lgani va qayerga yo‘qolishini» oqilona tushuntirish borliqqa munosabatning xilma-xilligi mifologiyaning bosh maqsadi falsafaning bosh maqsadi falsafa * falsafa tarixida borliq muammosi borliq kategoriyasi falsafa paydo bo‘lishi bilan shakllangan va izchil nazariy qiziqish predmetiga aylangan, dunyo haqida odamlar ancha oldinroq fikr yurita boshlaganlar borliq muammosini falsafiy anglab yetishga ilk urinishlar miloddan avvalgi birinchi ming yilliklarda vujudga kelgan qadimgi hind va xitoy falsafiy qarashlarida kuzatiladi. borliq haqidagi qarashlar ayniqsa yunon falsafasida rivojlandi. * falsafa * * yunon olimlarining fikricha borliq falesning fikricha borliqning asosini suv tashkil qiladi pifagor fikriga ko’ra borliq asosini sonlar tashkil etadi parmenid birinchi bo‘lib borliqni kategoriya sifatida tavsiflaydi anaksimen fikriga ko‘ra hamma narsani havo boshqaradi demokrit va levkipp atomlarni muayyan modda sifatida tavsiflaydi suqrot fikriga ko’ra borliq bilimdan iborat geraklit fikricha olov borliqning asosi aflotun nafaqat moddiy, balki ideal narsalar ham borliqqa ega ekanligini ta’kidlagan. falsafa …

3 / 24

i borliq va yo‘qlik o‘rtasida dialektik o‘zaro aloqa mavjud. borliq hozirgi zamonda mavjud, hozirgi zamonda o‘zini namoyon etadi. falsafa * ontologiya-borliq falsafasining muammolari borliq va yo‘qlik mavjudlik va reallik mavjudlik - borliqning hozirgi paytda namoyon bo‘lib turgan qismi bo‘lib, o‘tgan va mavjud bo‘ladigan narsa va hodisalar ham borliq tushunchasiga kiradi. reallik esa, mavjudlikning hammaga ayon bo‘lgan, ular tomonidan tan olingan qismi. borliq o‘ziga ob‘ektiv va subʼektiv reallikni, mavjud bo‘lgan va mavjud bo‘ladigan olamlarni, moddiylik va maʼnaviylikni qamrab oluvchi umumiy tushunchadir yo‘qlik hech narsa demak, borliqning ibtidosi ham intihosi ham yo‘qlikdir. * falsafa * borliq shakllari ijtimoiy borliq inson borlig‘i tabiat borlig‘i notirik tabiat borlig‘i ma’naviy borliq falsafa * borliqning asosiy shakllari: tabiat borlig‘i tabiatdagi narsalar, jarayonlar borlig‘i sifatida tushuniladi. u ikkiga bo‘linadi: azaliy birlamchi tabiat ikkinchi tabiat borlig‘i - madaniyat. maʼnaviy borliq (individuallashgan va obʼektivlashgan maʼnaviy borliq) inson borlig‘i – insonning moddiy va ruhiy (ideal) birligi sifatida mavjudligi, insonning o‘z-o‘zicha …

4 / 24

i hisoblanadi. moddiy jismlar oʼrtasidagi va ularni tashkil etuvchi elementlar oʼrtasidagi aloqadorliklarning natijasi falsafa * harakatning asosiy shakllari biologik harakat kimyoviy harakat fizik harakat mexanik harakat ijtimoiy harakat harakatning turlari asosan, oʼzgarishlarning xususiyatiga asoslangan. oʼzgarishlar oddiy fazoviy siljishdan tortib, murakkab ijtimoiy oʼzgarishlargacha takomillashib borgan falsafa * progress regress rivojlanish - muayyan sistemaning muayyan vaqt va fazodagi yaxlit, kompleks, orqaga qaytmaydigan, ilgarilanma yoʼnalishga ega boʼlgan, mikdoriy va sifatiy oʼzgarishidir. harakat teskari yo‘nalishda – barkamolroq va rivojlanganroq shakllardan uncha rivojlanmagan shakllarga, murakkabdan oddiyga qarab yuz beradi harakat tiplari. falsafa * fazo narsalarning koʼlamini, hajmini, oʼzaro joylashish tartibini, uzlukli yoki uzluksizligini ifodalaydi. vaqt hodisalarning ketma-ketligi, jarayonlarning davomiyligini ifodalaydi. fazoning muhim xususiyati uch o‘lchamliligi vaqtning muhim xususiyati orqaga qaytmasligi. falsafa * fazo va vaqtni tushunish boʼyicha substantsial va relyatsion yondashishlar mavjud. substantsial kontseptsiya relyatsion kontseptsiya tarafdorlari fazoni narsalar joylashadigan idish, boʼshliq deb bilishadi. fazo oʼziga narsalarni sigʼdiruvchi substantsiya. hech narsasi yoʼq, yaʼ ni narsalar …

5 / 24

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "borliq tushunchasi va falsafa tarixi"

powerpoint presentation falsafa * toshkent amaliy fanlar universiteti ijtimoiy fanlar kafedrasi falsafa hsm borliq – falsafa kategoriyasi 04 mavzu * falsafa * reja: * 1. borliq tushunchasining tahlili. falsafa tarixida borliq muammosi. 2. olamning birligi, chekligi va cheksizligi. substansiya va substrat tushunchalari. 3. materiya tushunchasi va uning tashkillashuv darajalari. olamning paydo bo‘lishi va evolyutsiyasi. in'ikos nazariyasi va uning darajalari, shakllari. reja: falsafa * borliq – bu real mavjud, o‘z ichiga barcha jismlarni oladigan, barqaror, mustaqil, ob'ektiv, doimiy, cheksiz substansiyadir. borliq falsafiy kategoriyasining mazmunini ochib beradigan qoidalar: atrof olam, predmetilar, hodisalar real mavjud bo‘ladi, u (olam) bor; atrof olam rivojlanadi, ichki sababga ega bo‘la...

This file contains 24 pages in PPT format (3.7 MB). To download "borliq tushunchasi va falsafa tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: borliq tushunchasi va falsafa t… PPT 24 pages Free download Telegram