vegetativnerv sitemasi fiziologiyasi

PPTX 25 pages 8.3 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.3 MB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

dars mavzusi: dars mavzusi: vegetativ nerv sistemasi fiziologiyasi. oliy nerv faoliyati shartli va shartsiz reflekslar. shartli reflekslar tormozlanishi reja: 1. vegetativ nerv sistema: 2. nerv sistemasining simpatik qismi, 3. nerv sistemasining parasimpatik qismi 4.shartli va shartsiz reflekslar vegetativ (yoki avtonom) nerv sistemasining somatik nerv sistemasidan farqi. markaziy nerv sistemasining ichki organlari, bezlar, qon va limfa tomirlari, silliq va qisman ko`ndalang targ`il muskullar faoliyatini boshqarib turadigan bo`limini vegetativ nerv sistemasi deb tushuniladi, boshqacha avtonom sistemasi ham deb yuritiladi. bu nerv sistemasi tomonidan boshqariluvchi faoliyatlarga ixtiyoriy ta’sir o`tkazish deyarli mumkin emas. organizm idrokiga bo`ysunmaslik vegetativ nerv sistemasini somatik nerv sistemasidan farqlovchi asosiy belgidir. somatik nerv sistemasi organizmning tashqi muxit bilan afferent va efferent aloqalarini ta'minlasa, vegetativ nerv sistemasining asosiy vazifasi ichki muxit barqarorligini ta'minlab turishdir. vegetativ nerv sistemasini tuzilishi va faoliyatiga ko`ra simpatik, parasimpatik va metasimpatik qismlarga bo`linadi. simpatik va parasimpatik nerv sistemasi markaziy va tashqi (periferik) qismlardan iborat. orqa miya kulrang …

2 / 25

maydi. simpatik neyronlarning orqa miyadan chiqib, tugunda tugaydigan aksonlari preganglionar tolalar deyiladi. tugundan keyingi qismni postganglionar tola deb aytiladi. oliy nerv faoliyati - hayvon va odam markaziy nerv sistemasi oliy boʻlimlari (bosh miya yarim sharlari pusti va pust osti markazlari)ning faoliyati; butun organizmning tashki muhit bilan normal munosabatda bulib turishini taʼminlaydi. oliy nerv faoliyatif. terminini fanga i. p. pavlov kiritgan. u oliy nerv faoliyatini "psixik faoliyat" bilan bir maʼnodagi tushuncha deb hisoblagan. pavlov aytganidek, psixik faoliyatning hamma shakllari, jumladan, odam tafakkuri va ongi oliy nerv faoliyatif. elementlaridandir. oliy nerv faoliyatif. toʻgʻrisidagi taʼlimotni yaratuvchilardan biri — pavlovning oʻtmishdoshi i. m. sechenov boʻlgan. u "bosh miya reflekslari" degan asarida (1863) psixik faoliyatning reflektor tabia-ti toʻgʻrisidagi gʻoyani rivojlantirgan. yuqori darajada tashkil toptan hay-vonlar oliy nerv faoliyatif. asosida markaziy nerv sistemasining yuqori qismlari (yuqori darajada tuzilgan umurtqali hayvonlarda va odamda — bosh miya katta yarim sharlarining poʻstlogʻi)da hosil boʻladigan shartli reflekslar hamda murakkab shartsiz …

3 / 25

r hayotining dastlabki yillarida oliy nerv faoliyatif. ning asosiy fondini tashkil qiladi; keyingi oʻsish davrlarida esa odamning oliy nerv faoliyatif. maʼlum oʻrinni egallaydi. lekin odamda mehnat faoliyatining ijtimoiy shakllari rivojlanishi munosabati bilan ikkinchi signallar paydo boʻldi va rivojlandi. pavlov oliy nerv faoliyatif. ning quyidagi asosiy qoidalarini ishlab chiqqan: 1) shartli reflekslar yoki nerv tutashishlarining hosil boʻlishi; 2) shartli refleks kuchining qoʻzgʻalish kuchiga bogʻliqligi; 3) shartli qoʻzgʻatgichlarning yigʻindisi; 4) shartli reflekslar mustahkam boʻlmaganligi uchun, shartli qoʻzgʻatuvchining keskin kuchayishi yoki yangi qoʻzgʻatuvchining taʼsiri tufayli tormozlanishning oʻsishi; 5) nerv ja-rayonlarining bosh miya poʻstlogʻida tar-qalishi va konsentratsiyalanishi natijasida uning ayrim qismlari oʻrta-sida aloqaning vujudga kelishi hamda shartlireflekslarning umumlashishi va ixtisoslashishi; shartli reflekslar - odam va hayvonlarning shaxsiy xayoti davomida orttirgan moslashuv reaksiyalari sistemasi; shartli (signal) qoʻzgʻatuvchi bilan shartsiz reflektor qoʻzgʻatuvchi oʻrtasida vujudga keladigan muvaqqat bogʻlanish tufayli paydo boʻladi. shartli reflekslar markaziy nerv sistemasiga ega barcha hayvonlarda bor. "sh.r." terminini i.p. pavlov taklif etgan (1903). …

4 / 25

yuruvchilar va qushlarda bosh miya yarim sharlari, odam va sut emizuvchilarda bosh miya yarim sharlari poʻstlogʻi) asosiy ahamiyatga ega. shartli reflekslar asosida har xil shartsiz reflekslar oʻrtasida ikki tomonlama boglanish boʻlsa kerak, deb taxmin qilinadi. shartli va shartsiz taʼsirlovchilarni bir xil neyronlardagi konvergensiyasi va bosh miya har xil markazlari faolligining oʻzaro moye kelishi shartli reflekslar hosil boʻlishining asosiy sharti hisoblanadi. shartsiz qoʻzgʻatuvchi tomonidan mustahkamlanib turilmagan shartli reflekslar tormozlanadi, baʼzan yoʻqolib ketadi. shuning uchun shartli reflekslarning biologik ahamiyati organizmning moslanish imkoniyatlarini kengaytirishdan va uning xattiharakatlarini har xil sharoitga moslanishiga yordam berishdan iborat. organizmning filogenetik taraqqiyoti va individual rivojlanishi davomida shartli reflekslar ham tobora murakkablashib boradi (yana qarang oliy nerv faoliyati). shartsiz reflekslarga shartsiz reflekslar tur reflekslari — organizmning ichki va tashqi qoʻzgʻatuvchilar taʼsiriga nisbatan oʻzgarmas, genotip bilan bogʻliq boʻlgan, yaʼni irsiylanadigan reaksiyasi. „shartsiz reflekslar“ terminini i.p. pavlov muayyan qoʻzgʻatuvchilarning retseptorlarga taʼsiri natijasida yuzaga keladigan reflekslar (ogʻizga ovqat tushganida soʻlak ajralishi, barmoqqa …

5 / 25

boʻla oladi. odam voyaga yetgan sari yangi (mas, jinsiy) reflekslar paydo boʻla boradi. voyaga yetgan odam va hayvonlarda shartsiz reflekslar sof holda uchramaydi; shartsiz reflekslar shartli reflekslar bilan qoʻshilib ketadi. shartsiz va shartli reflekslar oʻrtasidagi farq nisbiy boʻlganidan ularni tasnif qilish ancha qiyin. taʼsirlovchi taʼsiri xususiyatiga va javob reaksiyasining biologik mohiyatiga binoan shartsiz reflekslarni himoya, oziqlanish, jinsiy, moʻljal olish va boshqa xillarga ajratiladi. murakkab bir xil xattiharakatlardan iborat tugma reflekslar instinkt deyiladi. baʼzan instinkt mazmunan shartsiz reflekslarga tenglashtiriladi. image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png image25.png image26.png image27.png image3.png image4.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vegetativnerv sitemasi fiziologiyasi"

dars mavzusi: dars mavzusi: vegetativ nerv sistemasi fiziologiyasi. oliy nerv faoliyati shartli va shartsiz reflekslar. shartli reflekslar tormozlanishi reja: 1. vegetativ nerv sistema: 2. nerv sistemasining simpatik qismi, 3. nerv sistemasining parasimpatik qismi 4.shartli va shartsiz reflekslar vegetativ (yoki avtonom) nerv sistemasining somatik nerv sistemasidan farqi. markaziy nerv sistemasining ichki organlari, bezlar, qon va limfa tomirlari, silliq va qisman ko`ndalang targ`il muskullar faoliyatini boshqarib turadigan bo`limini vegetativ nerv sistemasi deb tushuniladi, boshqacha avtonom sistemasi ham deb yuritiladi. bu nerv sistemasi tomonidan boshqariluvchi faoliyatlarga ixtiyoriy ta’sir o`tkazish deyarli mumkin emas. organizm idrokiga bo`ysunmaslik vegetativ nerv sistemasini somati...

This file contains 25 pages in PPTX format (8.3 MB). To download "vegetativnerv sitemasi fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: vegetativnerv sitemasi fiziolog… PPTX 25 pages Free download Telegram