bolalar va o`smirlar gigiyenasining umumiy asoslari

PPTX 42 pages 4.1 MB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type PPTX

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

«tsex vrachi ishining gigienaga doir jihatlari. ishchilarni davriy tibbiy ko'rikdan o'tkazishga tayyorlash» o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi fan: gigiyena.tibbiy ekologiya ma`ruzachi: sadullayeva dilrabo mardonovna 2-ma`ruza: bolalar va o`smirlar gigiyenasining umumiy asoslari. 2 reja: 1. bolalar va o`smirlarning yoshga oid xususiyatlari. 2. bolalar va o`smirlarning rivojlanish gigiyenasi. 3. bolalar va o`smirlarning sensor(analizator) faoliyati gigiyenasi 4. bolalar va o`smirlarning ovqatlanish, nafas olish faoliyati gigiyenasi bolalar va o`smirlar gigiyenasi tibbiyot fanining shunday bo`limiki, u atrof muhitning o`sayotgan organizmga ta`sirini o`rganadi va shu asosda sog`likni saqlashni va mustahkamlashni bola tarbiyasining eng yaxshi darajasini va organizmni yayrab rivojlanishini ta`minlaydigan sharoitlarni yaratishga qaratilgan tadbirlarni ishlab chiqadi. bolalar va o`smirlar gigiyenasi fanining asosiy maqsadi- bolalar va o`smirlar muvofiqlashtirilgan kun tartibini ishlab chiqishdan iborat. bunda jismoniy tarbiya, maktabgacha tarbiya chiniqtirish maktabda ta`lim tarbiyani gigiyenik nuqtai nazardan tashkil qilish, mehnat, dam olish, ovqatlanish va hokazolarni tashkil qilish, inson umrini uzaytirish va mehnat qobiliyatini …

2 / 42

lgilarini tekshirish va baholay olishni bilishi va olingan natijalar asosida ularga yaratilgan tarbiyalash va o’qitish sharoitlari to’g’ti tshkil etishi zarur. bolalar va o’smirlarning jismoniy rivojlanish ko’rsatkichlari ularning integral ko’rsatkichlari qatorida baholanadi va u bolalarni oilada, maktabgacha bo’lgan bolalar muassasalarida va maktablarda yaratilgan tarbiya va o’qitish sharoitlari va bolalarning salomatlik holatini ta’riflab beradi (kasalliklarning bor-yo’qligi). yosh davrlari odam yoshini davrlarga ajratilish asosiy sababining poydevorida barcha organ va sistemalarning anatomo-fiziologik hususiyatlari va ijtimoiy kriteriyalari ya'ni bolaning yasli, bog`cha va maktabdagi tarbiyalanish sharoiti yotadi. masalan, yaslida tarbiyalansa, yasli yoshi, bog`chada bog`cha yoshi, maktabda ta'lim olsa, maktab yosh davrlari deb ataldi. fanda rus gigiyenisti n.p.gundobin tuzib bergan yoshlik davrlari sxemasi qo`llaniladi. u odamning yoshlik yillarini quyidagi davrlarga birlashtirgan. har bir davr o`z ichiga bir necha yillarni qamrab oladi va har bir davrda o`ziga xos jarayonlar sodir bo`ladi. 1.ona qornidagi rivojlanish davrida homilaning oziqlanishi, nafas olishi tana harorati va boshqalar bevosita ona organizmiga bog`liq bo`ladi. …

3 / 42

i, taqlidchanligi ortadi, organ va tizimlar faoliyati takomillashadi. 5.bog`cha yosh davri (3-6,7 yoshgacha). bu davrda xotira, fikrlash tasavvur qilish rivojlanadi, intizom paydo bo`ladi, miya po`stlog`i juda ko`p shartli bog`lanishlar vujudga kela boshlaydi. 6. kichik maktab yosh davri, (7-12 yosh). skeletning suyaklashuvi davom etadi, tana proportsiyasi o`zgaradi, bosh miya katta yarim sharlari roli, jinsiy bezlarning gormonal ta'siri orta boradi. 7.o`rta maktab yosh davri (12-15 yosh). bu davrda ikkilamchi jinsiy belgilar paydo bo`ladi, tormozlanish va qo`zg`alish protsesslari muvozanatlashadi, umumlashtirish protsesslari ortadi. 8. katta maktab yosh davri yoki balog`at yosh davri. qizlar uchun 15 –yosh, o`g`il bolalar uchun 15-20 yoshgacha. bu davrda jinsiy bezlar kuchaygan bo`ladi, ikkinchi darajali jinsiy belgilar rivojlanadi, tananing bo`yiga o`sishi va og`irligining ortishi tezlashadi. barcha organ va sietsmalarning funktsiyasi takomillashadi. bolaning ruhiy holati o`zgaradi. 1965 yili moskvada yosh davrlariga bag`ishlangan kengashda quyidagi yosh davrlari sxemasi qabul qilingan: 1. yangi tug'ilgan davr - 1-10 kun 2. emizikli davr - 0-1 …

4 / 42

n o`sib bir yosh oxirida 75 sm ga etadi. hayotining 2- yoshda 10 sm ga o`sadi. 6-7 yoshgacha bo`yning uzunligi 7-10 sm ga o`sadi. jinsiy yetilish munosabati bilan qizlarda 12 yoshdan, o`g`il bolalarda 15 yoshdan boshlab bo`yiga o`sish tezlashadi. qizlarda asosan 18-19, yigitlarda 20 yoshda to`xtaydi. butun o`sish davrida oyoqlarning uzunligi 5 marta, qo`l uzunligi 4 barobar, gavda uzunligi 3 barobar, bosh balandligi 2 barobar ortadi. jinsiy jihatdan voyaga etish davrida bolaning bo`yi 6-8 sm dan o`sadi. tana vaznining yoshga qarab o`zgarishi. * yangi tug`ilgan qiz bolalarning o`rtacha vazni 3 kg, * o`g`il bolalarniki esa 3,4 kg bo`ladi. *yangi tug`ilganidan keyingi 1-oyda 600 g, *2- oyda 800 g ortadi. *1 yoshda bola vazni tug`ilganidagi vaznidan 3 marta ortib 9-10 kgga yetadi. *2 yoshda bolaning vazniga 2,5 — 3,5 kg qo`shiladi. *4,5,6 yoshlarda bola vazniga har yili 1,5 — 2 kg qo`shilib boradi. *7 yoshdan boshlab uning vazni tez ortib boradi. …

5 / 42

ichda aniqlanadi. o’lchashlarning ertalabki soatlarda o’tkazilishi kerak. o’lchash vaqtida bo’y o’lchagichning vertikal taxtasiga bola tanasining quyidagi qismlari tegib turishi kerak: kurak oraligidagi umurtqa pog’onasi, dumba sohasi, tovonlar; bosh biroz oldinga egilgan holda bo’ladi. bolaning bo’yini o’lchash vazn tibbiy tarozi yordamida aniqlanadi. bolaning yoshini hisobga olgan holda (bola nonushta qilgan bo’lishi shart- tahminan -0,3 kg) olingan qiymatlardan (ovqat uchun - 0,3 kg), kiyimlardan (yil fasllariga muvofiq -0,3-0,5 kg) va vazndan esa -0,5 kg (yozda) - 1 kg (qishda) olib tashlanadi. bolaning vaznini o’lchash kqa santimetrli tasma yordamida aniqlanadi, buning uchun tasma orqa tarafda kurak burchaklari sohasida, oldi tomonda esa, o’g’il bolalarda - 4 qobirg’a sohasida, qiz bolalarda ko’krak bezi aylanasining ustki qismida turishi kerak. ko’krak qafasi aylanasi (kqa) 2.fiziometrik ko’rsatkichlar mushaklar kuchi qo’l dinamometri yordamida (qo’l mushaklari kuchi) yoki oyoq dinamometri (orqa kurak atrofi va umurtqa pog’onasi yonidagi mushaklar kuchi). o’pkaning tiriklik sig’imi spirometr asbobi yordamida aniqlanadi. buning uchun bolaga spirometrga …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalar va o`smirlar gigiyenasining umumiy asoslari"

«tsex vrachi ishining gigienaga doir jihatlari. ishchilarni davriy tibbiy ko'rikdan o'tkazishga tayyorlash» o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi fan: gigiyena.tibbiy ekologiya ma`ruzachi: sadullayeva dilrabo mardonovna 2-ma`ruza: bolalar va o`smirlar gigiyenasining umumiy asoslari. 2 reja: 1. bolalar va o`smirlarning yoshga oid xususiyatlari. 2. bolalar va o`smirlarning rivojlanish gigiyenasi. 3. bolalar va o`smirlarning sensor(analizator) faoliyati gigiyenasi 4. bolalar va o`smirlarning ovqatlanish, nafas olish faoliyati gigiyenasi bolalar va o`smirlar gigiyenasi tibbiyot fanining shunday bo`limiki, u atrof muhitning o`sayotgan organizmga ta`sirini o`rganadi va shu asosda sog`likni saqlashni va mustahkamlashni bola tarbiya...

This file contains 42 pages in PPTX format (4.1 MB). To download "bolalar va o`smirlar gigiyenasining umumiy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalar va o`smirlar gigiyenasi… PPTX 42 pages Free download Telegram