bolalar va o`smirlar gigiyenasi

PPTX 21 pages 5.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 21
farg`ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti farg'ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti tibbiy profilaktika va jamoat salomtligi fakulteti tibbiy profilaktika ishi yo’nalishi 3-bosqich 822-guruh talabasi usmonaliyeva muxlisaning “bolalar va o`smirlar gigiyenasi” fanidan 2024-2025 o’quv yili 6-semestr taqdimoti reja oʻsish va rivojlanish tushunchalari va ularning farqlari bolalar va oʻsmirlarni oʻrganishda qoʻllaniladigan asosiy tekshirish usullari oʻsish va rivojlanishni baholashda asosiy ko‘rsatkichlar va ob'ektlar bolalar va oʻsmirlar gigiyenasi fanining oʻsish va rivojlanishni oʻrganishdagi asosiy usullari va tekshirish ob'ektlari 2 bolalar va oʻsmirlar organizmi hayotiy faoliyatining barcha bosqichlarida oʻsish va rivojlanish jarayoni muhim fiziologik va biologik hodisa hisoblanadi. bu jarayonlarni chuqur oʻrganish ularning salomatligi va gigiyenik sharoitlarini baholash, shuningdek, sogʻlom avlodni shakllantirishda muhim ahamiyatga ega. shu nuqtai nazardan, bolalar va oʻsmirlar gigiyenasi fanining asosiy vazifalaridan biri oʻsish va rivojlanish jarayonlarini o‘rganish va baholash usullarini ishlab chiqishdan iboratdir. kirish 3 maqsad: bolalar va oʻsmirlar gigiyenasi fanida oʻsish va rivojlanishni oʻrganish uchun qoʻllaniladigan asosiy usullar va tekshirish ob'ektlarini …
2 / 21
lar: aqliy rivojlanish, diqqat, xotira va stressga chidamlilikni baholash. yosh guruhlariga mos testlar orqali kognitiv va emotsional holat aniqlanadi. epidemiologik usullar: bolalar va oʻsmirlar orasida kasalliklar tarqalishini, gigiyena sharoitlarining ta’sirini oʻrganish. statistik tahlil va soʻrovnomalar yordamida ommaviy ma’lumotlar yigʻiladi. laboratoriya usullari qon, siydik va boshqa biologik materiallar tahlili orqali organizmning ichki holati (vitaminlar, minerallar, gormonlar darajasi) aniqlanadi. sotsiologik usullar ota-onalar, oʻqituvchilar va bolalarning turmush tarzi, ovqatlanish odatlari va gigiyena bilimi haqida soʻrovlar oʻtkaziladi. eksperimental usullar muayyan gigiyenik sharoitlar (masalan, maktab muhitidagi havo sifati, yorugʻlik) bolalar rivojlanishiga ta’sirini oʻrganish uchun tajribalar oʻtkaziladi. o‘sish va rivojlanish davrida barcha a‘zolar va sistemalarning morfologik hamda funksional faoliyati davom etadi. skelet suyaklari takomillashadi, doimiy tishlar chiqadi, organizm to‘qimalari tarkibidagi suv miqdori o‘zgaradi. balog‘atga yetish davridan keyin o‘sish va rivojlanish ham to‘xtaydi. bola organizmining o‘sishi va rivojlanishi bevosita tashqi muhit ta‘sirida kechadi, bu jarayon markaziy nerv sistemasi va birinchi navbatda, bosh miya ishtirokida amalga oshiriladi. bola …
3 / 21
geteroxroniya, uzluksizlik va akseleratsiya jarayonlari asosida yuzaga chiqadi. notekis rivojlanish yoki geteroxroniya. organizmning normal holatida o‘sish va rivojlanish bir-biri bilan juda yaqin aloqada va hamkorlikda bo‘lsa ham, ular bir vaqtda va bir xil jadallikda sodir bo‘lmaydi, chunki biron-bir a‘zo massasining kattalashishi uni bir vaqtda funksional jihatdan takomillashuvini bildirmaydi. ontogenezda birinchi navbatda, ontogenezning ushbu bosqichida yoki yaqin kelajagida organizmni yashashi uchun zarur bo‘lgan a‘zo va tizimlarning rivojlanish tezligi o‘zgaradi. ushbu bosqichda zarur bo‘lmagan funksional tizimlarning rivojlanishi esa, aksincha orqada qoladi. tekshirish ob'ektlari: jismoniy rivojlanish: tana tuzilishi, oʻsish sur’ati, mushak va skelet tizimining rivojlanishi. yosh va jinsga mos antropometrik koʻrsatkichlar. funksional holat: yurak-qon tomir, nafas olish, nerv tizimi va boshqa organlarning ishlashi. harakat faolligi va jismoniy chidamlilik. aqliy va psixologik rivojlanish: aqliy qobiliyatlar, xotira, diqqat va emotsional barqarorlik. oʻquv jarayonidagi psixologik yuklamalarga moslashish. gigiyenik sharoitlar: maktab va uy muhitidagi havo sifati, yorugʻlik, shovqin darajasi. ovqatlanish sifati, suv ta’minoti va sanitariya sharoitlari. turmush …
4 / 21
jlanish uchun gigiyenik sharoitlarni yaxshilashda asos boʻlib xizmat qiladi. bolalar va o‘smirlarning o‘sishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari va xususiyatlari. bolalarni to‘g‘ri tarbiyalash uchun ular organizmining o‘sishi va rivojlanishi asosiy qonuniyatlari va xususiyatlarini bilish zarur. o‘sish va rivojlanish barcha tirik organizmlar kabi odam organizmiga xos xususiyatdir. organizmning har tomonlama o‘sishi va rivojlanishi uning paydo bo‘lgan vaqtidan boshlanadi. bu ikki jarayon murakkab hisoblanib, bir butun va bir- biriga bog‘langandir.o‘sish—tana vazni va hajmining undagi hujayra va to‘qimalar ko‘payishi hisobiga ortib borishidir. o‘sish— bola sog‘ligi va jismoniy harakatlarining eng muhim ko‘rsatkichi hisoblanadi. o‘sishda organizm rivojlanadi va bu holat organizm tuzilishini murakkablashishi yoki to‘qima, a'zolarning morfologik qiyoslanishi demakdir. rivojlanish deganda, o‘sayotgan organizm to‘qima, hujayra va organlarining shakllanishi, ya‘ni bola organizmi hujayralarining takomillashib, o‘smirlik va yetuk yoshdagi odamlarga xos bo‘lgan bir muncha murakkab tizimlarga ega bo‘lishiga aytiladi. rivojlanish tufayli butun organizmning vazifalari va xususiyatlari takomillashadi o‘sish va rivojlanish bir-biri bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, organizmdagi barcha ko‘rsatkichlar …
5 / 21
o‘sish tezligi ham turlicha bo‘ladi. bolalarda tana va boshning o‘sishi turli xil nisbatda bo‘ladi. yangi tu- g‘ilgan bolalarda bu nisbatan 1:4 bo‘lsa, katta odamlarda 1:8 bo‘ladi. shu bilan bir qatorda, tana vazni va yuza qismi nisbatlari ham o‘zgaradi. bu fiziologik jihatdan nazariy va amaliy ahamiyatga ega. bolaning o‘sishi bir tekis bormaydi. bu tana qismlarining bir-biriga har xil nisbatda bo‘lishini ta‘minlaydi. bola bir yoshigacha hamda balog‘atga yetgunicha o‘smirlik davrida juda yaxshi o‘sadi (11—12 yoshdan qizlarda va 13—14 yoshdan o‘g‘il bolalarda to‘qima va a‘zolar o‘zgaradi). o‘sish va rivojlanish murakkab jarayon bo‘lib, unda bir-biriga bevosita bog‘langan uch omilni kuzatish mumkin: o‘sish, gavdaning hajmi va vaznning oshishi; rivojlanish, ya‘ni to‘qima va a‘zolardagi sifat o‘zgarishlari; v) gavdada me‘yoriy shaklning yuzaga kelishi.o‘sish va rivojlanish 22—25 yoshgacha davom etadi. lekin kishi hayotining bu yillari davomida organizmning o‘sishi va rivojlanishi bir tekis bo‘lmaydi. ma‘lum davrda rivojlanish va gavdaning shakllanish jarayoni kuchayadi. bola qancha yosh bo‘lsa, organizmning o‘sishi va …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalar va o`smirlar gigiyenasi"

farg`ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti farg'ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti tibbiy profilaktika va jamoat salomtligi fakulteti tibbiy profilaktika ishi yo’nalishi 3-bosqich 822-guruh talabasi usmonaliyeva muxlisaning “bolalar va o`smirlar gigiyenasi” fanidan 2024-2025 o’quv yili 6-semestr taqdimoti reja oʻsish va rivojlanish tushunchalari va ularning farqlari bolalar va oʻsmirlarni oʻrganishda qoʻllaniladigan asosiy tekshirish usullari oʻsish va rivojlanishni baholashda asosiy ko‘rsatkichlar va ob'ektlar bolalar va oʻsmirlar gigiyenasi fanining oʻsish va rivojlanishni oʻrganishdagi asosiy usullari va tekshirish ob'ektlari 2 bolalar va oʻsmirlar organizmi hayotiy faoliyatining barcha bosqichlarida oʻsish va rivojlanish jarayoni muhim fiziologik va biologik hodisa hisoblana...

This file contains 21 pages in PPTX format (5.6 MB). To download "bolalar va o`smirlar gigiyenasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalar va o`smirlar gigiyenasi PPTX 21 pages Free download Telegram