sharqfalsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli

PPTX 17 pages 1.6 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

prezentatsiya powerpoint 2- mavzu: sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli (2 soat) ma’ruza o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innavatsiyalar vazirligi ma’ruzachi: fal. f. d., prof dilrabo tursunovna amridinova reja 1.qadimgi sharqda asotiriy tasavvurlar va falsafiy bilimlarning paydo bo‘lishi. misr va bobil falsafiy maktablari. 2. qadimgi hindistonda 5 falsafiy maktablar. konfutsiy va lao szi ta'limoti. 3.markaziy osida “avesto” ta’limotidagi falsafiy fikrlar. ilk o‘rta asr sharq falsafasi va uyg'onish davri. 4. sharq panteizmi va peripatetizmi sharq mutafakkirlari (abu rayhon beruniy, abu nasr forobiy, ibn sino)ning ijtimoiy-siyosiy, ma'naviy-ahloqiy ta'limotlari. 5. ilk o‘rta asrda tasavvuf va islom ilohiyotshunoslik ta'limotlari. ularning dunyoqarash mazmuni. 1 2 asosiy adabiyotlar: madaeva sh.o. va boshqalar. falsafa. –toshkent.: mumtoz so‘z, 2019.-b. 60-101 shermuhamedova n. falsafa, darslik – toshkent: idris abdurauf nashr,2021.667-b. davronov z., shermuhamedova n, qahharova m, nurmatova m, husanov b, sultonova a. falsafa, o’quv qo’llanmasi – toshkent: tmu, 2019. – 375 b xakimov n.x. amriddinova d. jadidchilik …

2 / 17

badiiy, ahloqiy va falsafiy qarashlari butun qadimiy sharq xalqlari kabi diniy qarashlar bilan sug‘orilgan. qadimgi misrliklar, ayniqsa qurilish, arxitekturaga, san’atning juda ko‘p turlariga, hisob-kitob, o‘lcham va chizmachilik, matematik va astronomik bilimlarga egaligi jihatdan boshqalardan tubdan farq qilishgan. qadimgi misr fani qadimgi misr astronimiya, nil daryosining har yilda toshishi jsmonda eng yorqin yulduz-siriusning paydo bo‘lishiga to‘g‘ri kelgan. qadimgi misr kalendari 12 oydan tashkil topgan, ularning har biri 30 kunni tashkil qilgan. “arfist qo‘shig‘i”da olamning diniy-mifologik manzarasi. misr tarixi qadimgi, o‘rta va kichik hoqonlikka bo‘linadi. qadimgi hoqonlik eramizgacha bo‘lgan 2900-2200 yillarni o‘z ichiga oladi. qadimgi misr fani rifoji piramidalar misolida ko‘zga tashlanadi. qadimgi bobil qadimgi bobil astronomlari oy va quyosh tutilishi davriyligini aniqlashgan. ratsional bilish, tafakkur ko‘nikmalari hosil bo‘ldi. qadimgi misr va bobil falsafiy fikrlari qadimgi hindiston o‘zining boy tarixi va madaniyatiga, diniy va falsafiy ma’lumotlariga ega bo‘lgan. «ramayana», «mahobhorat» («maxayana»), «kamila va dimna» kabi buyuk asarlar to‘liq guvohlik beradi. abu rayhon …

3 / 17

ikki oqimni tashkil qilishadi. tabiiy materialistik yo‘nalishda bo‘lib, uni buddizm, hinduizm, jaynizm, lokayata va chorvaka maktablari tashkil qiladi diniy idealistik yo‘nalishda bo‘lib, unga vedanta, mimansa, sankxiya, yoge, n’yaya, vaysheshika, maktablari kiradi. lokayata va chorvaka maktablari haqiqiy real dunyo, deb insonlar yashaydigan dunyoni tushunadilar. birinchi va ikkinchi oqim 01 02 03 04 lokayata maktabi vakillari, hayotning murakkab shakllari, oddiy shakllarining uzoq davom etgan evolyusiyasi tufayli vujudga keladi, fikricha, inson bir marta yashaydi. inson baxtli hayot kechirishga, o‘zining oqilona ehtiyoj va manfaatlarini qondirishga intilishi kerak. ular nuqtai nazaricha, butun borliq: olov, suv, havo, tuproqning yig‘indisidan iborat bo‘lib, inson ham ana shu to‘rt unsur birikmasidan tashkil topgan. chorvakalar dunyoni hech kim yaratgan emas, balki uning asosida to‘rt moddiy elementlar birligi yotadi, deb hisoblaydilar. ular: «olovni kim issiq qildi, suvni kim sovuq qildi?» va kabi savollar berib, «ularning hammasini shu hodisalarning o‘zidan qidirish kerak», - deb javob qaytaradilar. ularning tarafdorlari dunyoni, tabiat hodisalarini, ular …

4 / 17

i. uning asoschisi lao-szi, birinchi xitoy faylasufidir. uning ta’limotiga ko‘ra, olam, jamiyat va inson hayoti dao qonuniga bo‘ysunmog‘i lozim. 01 02 03 04 qadimgi xitoy falsafasi: daosizmga binoan, dunyodagi hamma narsa bir holatdan ikkinchi holatga o‘tib turadi. qaramaqarshi kuchlar o‘rtasidagi kurash, ya’ni in va yan orasidagi munosabat — bizni o‘rab turgan olamni harakatga keltiruvchi kuchlar manbaidir. in va yan o‘rtasidagi kurash daoni anglatadi. konfutsiyning axloqiy ta’limoti ham muhim o‘rin tutgan. u o‘zinig falsafiy qarashlarida kishilarni tarbiyalash masalasiga katta e’tibor qaratadi. odamlar o‘z tabiyatiga ko‘ra bir-biriga o‘xshashdirlar, faqat ular o‘z tarbiyalariga ko‘ra bir-birlaridan farq qiladilar. konfutsiy o‘zi uchun, avlodlari, yaqin shogirdlari uchun alohida ajratilgan qabristonga dafn etilgan; uning uyi konfutsiy ibodatxonasiga aylantirilgan, bu joy ziyoratgoh bo‘lib qolgan. xitoy faylasufi, konfutsiychilik asoschisi va siyosiy arbob bo‘lgan. uning saboqlari va faylasufligi xitoy, koreya, yaponiya va vetnam halqlarining o‘y-fikri va hayotiga chuqur ta’sir ko‘rsatgan. 01 02 03 04 konfutsiy (er.avval 551-479 yillar) bu tushuncha …

5 / 17

va yunon tarixchilarining asarlari, “avesto”, “behistun”, “bundaxshin” va shular kabi yozma yodgorliklarda aks ettirilgan. ayniqsa “avesto”, shubhasiz, markaziy osiyo xalqlarining qadimiy ma’naviyat, madaniyat, xususan falsafiy qarashlarini o‘rganish uchun bebaho manbadir. ‘ markaziy osiyo-qadimiy turon jahon ilm-fani, madaniyati “avesto”da quyidagi uch jihat insonning insoniyligini ta’minlovchi asosiy fazilatlar ekanligi aytiladi. bular: 1) ezgu fikr; 2)ezgu so‘z;, 3)ezgu ish (amal)dir.mana shu fazilatlarga ega bo‘lgan inson oliy haqiqatga musharraf bo‘ladi. markaziy osiyo – sivilizatsiyaning qadimgi o‘choqlaridan biri. viii–ix asrlarda markaziy osiyo arab xalifaligi tarkibiga kirgan. alloh tomonidan butun borliqning yaratilishi haqidagi ta’limotga asoslanadi.gnoselogik asosi esa, insonni ollohni anglash yo‘lidagi jismoniy, ruhiy, ma’naviy holat jarayonlari va oxir oqibatda ollohni bilish va unga birlashib ketish g‘oyasini ilgari suradi. “avesto”da insoniyat tarixi haqida: birinchi paydo bo‘lgan odam ilmadir. boshqa odamlar keyinchalik undan tarqalgan. ilma yashagan davr insoniyatning oltin davri deb tasvirlanadi. tasavvuf falsafiy oqim va diniy-ma’naviy hodisa sifatida islom dini doirasida paydo bo‘ldi. bu oqim namoyandalari va …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharqfalsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli"

prezentatsiya powerpoint 2- mavzu: sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli (2 soat) ma’ruza o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innavatsiyalar vazirligi ma’ruzachi: fal. f. d., prof dilrabo tursunovna amridinova reja 1.qadimgi sharqda asotiriy tasavvurlar va falsafiy bilimlarning paydo bo‘lishi. misr va bobil falsafiy maktablari. 2. qadimgi hindistonda 5 falsafiy maktablar. konfutsiy va lao szi ta'limoti. 3.markaziy osida “avesto” ta’limotidagi falsafiy fikrlar. ilk o‘rta asr sharq falsafasi va uyg'onish davri. 4. sharq panteizmi va peripatetizmi sharq mutafakkirlari (abu rayhon beruniy, abu nasr forobiy, ibn sino)ning ijtimoiy-siyosiy, ma'naviy-ahloqiy ta'limotlari. 5. ilk o‘rta asrda tasavvuf va islom ilohiyotshunoslik ta'limotlari. ularning dunyoqarash mazm...

This file contains 17 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "sharqfalsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli", click the Telegram button on the left.

Tags: sharqfalsafasining mohiyati va … PPTX 17 pages Free download Telegram