rim huquqi fanining asoslari, prdmeti va manbalari

PPT 23 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

23 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,1 МБ

Тип файла PPT

Страницы 23

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 23

slayd 1 1-mavzu: rim huquqi fanining asoslari, prdmeti va manbalari reja: 1.rim huquqi tushunchasi va uning predmeti 2. rim huquqining tarixiy davrlarga bo’linishi. 3. rim huquqini o’rganishning yuristlar uchun ahamiyati rim huquqi davlatchilik tarixidagi egallagan, davlatchilik tarixida tutgan o`rnini quyidagicha belgilab berish mumkin huquqiy bilimlar aniq tizimga solingan. yurisprudensiya sohasi shakllanishiga poydevor bo`lgan huquqiy bilimlar tizimi juda puxta ishlab chiqilgan rim huquqi rim huquqini 3 davrga bo`lib o`rganamiz eng qadimgi davr mill avv vi asr iii asrning o`rtasi klassik davr mill avv iii asr o`rtasi-milodning iii asri oxiri postklassik- yangi davr iv-vi asrlar eng qadimgi davr (m/a vi-iii asr o`rtasi) ning o`ziga xos xususiyatlari: m/a 451-450 yillardagi “12jadval qonunlari” ning vujudga kelishi asosiy institutlarning qadimiyligi eskirib qolganligi rivojlanmaganligi va diniy harakterda bo`lganligi kviritlar ya`ni rimning tub fuqarolari huquqi paydo bo`lishi odat huquqining mavjudligi klassik davrning (m/a iii asr va m/iii asr oxiri) o`ziga xos xususiyatlari: rim huquqi patriarxallik va diniy …

2 / 23

iii asr - milodning iii asrida xii jadval qonunlari rasman harakat qilishda davom etgan, ular rasmiy ravishda keyinchalik, vi asrda vizantiya imperatorining qonunchilik islohotlari davomida bekor qilingan edi). rim huquqi tarixining yangi bosqichida uning ancha muhim manbai pretorlarning ediktlari bo`lib qolgan. shunday ediktlarning asosida sivil huquqi (hanuzgacha hurmatli, lekin tobora kam qo`llanilayotgan) bilan bir qatorda ikkita yangi va mutlaqo mustaqil huquqiy tizim: "pretor huquqi" (jus praetorim) va "xalqlar huquqi" jus gyentium) o`sib chiqqan. mazkur ikkala tizim pretorlarning huquq ijodkorlik faoliyatlari natijasi bo`lgan. imperatorlik hokimiyati hujjatlari (konstitutsiyalari) quyidagicha asosiy ko`rinishlarga bo`lingan: imperatorlik hokimiyati hujjatlari ediktlar reskriptlar dekretlar mandatlar 1) ediktlar - "imperium" hokimiyatiga asoslangan, shuning uchun faqat mazkur imperator hayotligi chog`ida yuridik jihatdan majburiy bo`lgan umumiy qoidalar. biroq eramizning ii asridan boshlab ediktlarga imperatorning vorislari tomonidan ham amal qilina boshlangan. 2) reskriptlar - imperatorning huquqiy masalalar bo`yicha konsultatsiyalar so`ragan alohida shaxslarga yoki magistratlarga bergan javoblari yoki maslahatlari. 3) dekretlar - imperator …

3 / 23

tib borgan. imperatorlar to`la hokimiyatchiligining o`rnatilishi munosabati bilan yuristlar yangi avlodlarining majburiy xarakterdagi konsultatsiyalar berish huquqi yo`qotilgan, yangi huquqiy meyorlarni tariflab berish imkoniyatlari tugatilgan (xuddi, ilgari pretorlar bilan qilinganidek). asarlari va fikrlari ilgarigidek huquq manbai sifatida ko`riladigan klassik yuristlarning soni qisqargan. 426 yilgi qonunlarga binoan, faqat beshta yurist: papinian, pavel, ulpian, gay va modestinning asarlari yuridik kuchga ega ekanligi tan olingan. sudyalar bu yuristlarning umumiy fikrini aniqlashlari lozim bo`lgan. agar bu yuristlar o`rtasida turlicha fikr mavjud bo`lsa, ko`pchilikning fikriga qaralgan. agar ovozlar teng bo`lsa, papinianning fikri hal qiluvchi deb tan olingan. huquqning rivojlanishida rim yuristlarining tutgan o`rni digestalar –sivil huquqi va pretor huquqi sharqlari turli huquqiy masalalar buyicha yozilgan asar institutsiyalar-rim yuristlarining asarlari ichida rim huquqini o`quv maqsad- larida tizimni bayon qiluvchi. 143-yilgi gay institutsiyalari juda mashhur bo`lib asosan fuqarolik huquqini hal qilishga bag`ishlangan. klassik davrda rim huquqi rivojlanishining juda muhim va o`ziga xos manbai yuristlarning faoliyati bo`lib qolgan. rim …

4 / 23

topgan edi kvirit huquqi ilk sinfiy jamiyatning nisbatan qoloq munosabatlarini aks ettirgan. u uzoq vaqt kohinlar - pontifiklar faoliyati bilan bog`liq bo`lgan. va, hatto, unda asta-sekin dunyoviy asoslar kuchayib borsa-da, o`zida ko`pgina dabdabalikni va marosimiylikni saqlabqolgan. klassik va postklassik davrlarda rim huquqi xalqlar huquqi va xususiy huquq. rimning sud amaliyoti va yurisprudensiyasida klassik davrda xalqlar huquqi va xususiy huquqqa bo`linish ishlab chiqilgan. har qanday sivilizatsiyaga erishgan jamiyatda xususiy va ijtimoiy manfaatlar o`rtasidagi qarama-qarshiliklarni ifoda etuvchi bunday bo`linish huquqning keyingi tarixida chuqur iz qoldirgan. ulpian tavsiflanganidek, xalqlar huquqi rim davlati holatiga, xususiy huquq esa - alohida shaxslarning foydasiga taalluqlidir. ashyo huquqi mulkiy munosabatlarni huquqiy tartibgasolish rim xususiy huquqida markaziy o`rin egallaydi. ashyo huquqi tushunchasi hali rim yuristlariga malum emas edi. lekin ular ashyoviy davolarni (actiones in rem) majburiyat munosabatlari bilan bog`liq bo`lgan shaxsiy davolardan (actions in personam) aniq ajratganlar. majburiyat huquqi rim huquqining majburiyat huquqi instituti klassik davrda ancha taraqqiy etgan. …

5 / 23

bo`yicha, shuningdek, ulardan birining talabi bo`yicha osongina bekor qilinishi mumkin bo`lgan. meros huquqi kuchli ota hokimiyatining yumshatilishi meros huquqida ham bazi o`zgarishlarga sabab bo`lgan. pretorlik edikti bilan merosxo`rlarning doirasi ancha kengaytirilgan. merosxo`rlar tarkibiga, shuningdek, o`lgan kishining erkinlikka chiqarilgan bolalari va eri bilan yashagan xotinning oltinchi darajagacha bo`lgan tug`ishgan kognatlari ham kiritilgan. qarindoshlik agnat tizimining ilgarigi ahamiyatining zaiflashishi va meros huquqida qondoshlik aloqalariga asoslangan kognat qarindoshlikning tan olinishi asta-sekin imperatorlik qonunlarida ham mustahkamlanib borgan. jinoyat huquqi rimda respublika institutlarining inqirozi va imperatorlar butun hokimiyatchiligining o`sishi bilan bog`liq o`zgarishlar tasirida rim jinoyat huquqi sohasida ham muhim o`zgarishlar yuz bergan. rim jinoyat huquqi bu vaqtda imperiyaning butun hududiga va aholining barcha toifalariga, jumladan, peregrinlarga ham yoyilgan. mavjud tartibotlarni har tomonlama himoya qilish maqsadida jinoiy repressiya kuchaytirilgan. mazkur davrda jinoyat huquqi rivojlanishidagi xarakterli tendensiya shundan iborat bo`lgan ediki, qator xususiy deliktlar asta-sekin jinoiy jazolanadigan bo`lgan, jinoyatlar (crimen publicum) kategoriyasiga kiritilgan. masalan, o`g`rilik ilgarigidek xususiy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 23 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "rim huquqi fanining asoslari, prdmeti va manbalari"

slayd 1 1-mavzu: rim huquqi fanining asoslari, prdmeti va manbalari reja: 1.rim huquqi tushunchasi va uning predmeti 2. rim huquqining tarixiy davrlarga bo’linishi. 3. rim huquqini o’rganishning yuristlar uchun ahamiyati rim huquqi davlatchilik tarixidagi egallagan, davlatchilik tarixida tutgan o`rnini quyidagicha belgilab berish mumkin huquqiy bilimlar aniq tizimga solingan. yurisprudensiya sohasi shakllanishiga poydevor bo`lgan huquqiy bilimlar tizimi juda puxta ishlab chiqilgan rim huquqi rim huquqini 3 davrga bo`lib o`rganamiz eng qadimgi davr mill avv vi asr iii asrning o`rtasi klassik davr mill avv iii asr o`rtasi-milodning iii asri oxiri postklassik- yangi davr iv-vi asrlar eng qadimgi davr (m/a vi-iii asr o`rtasi) ning o`ziga xos xususiyatlari: m/a 451-450 yillardagi “12jadval qonu...

Этот файл содержит 23 стр. в формате PPT (1,1 МБ). Чтобы скачать "rim huquqi fanining asoslari, prdmeti va manbalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: rim huquqi fanining asoslari, p… PPT 23 стр. Бесплатная загрузка Telegram