nutq o‘stirish metodikasi

PPT 33 стр. 6,8 МБ Бесплатная загрузка

33 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 6,8 МБ

Тип файла PPT

Страницы 33

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 33

slayd 1 * * reja: 1. nutq va nutq o‘stirish tushunchalari haqida. 2. nutq o‘stirishning metodik shartlari, yo‘nalishlari. 3. o‘quvchilar nutqiga qo‘yiladigan asosiy talablar. 4. nutq o‘stirish manbalari. * inson butun umri davomida o‘z nutqini takomillashtirib boradi. u tilimizning boy imkoniyatlaridan unumli foydalanish orqali nutqning go‘zal, ravon, ifodali, ta’sirchan bo‘lishiga intiladi. bu jarayon, ayniqsa bolalik davrida samarali tus oladi. kichik bolalik davridan boshlab u aloqa-aralashuvga ehtiyoj sezadi, o‘zgalarning fikrini tinglash va o’z fikrini bayon qilishga tobora koproq zarurat seza boshlaydi. maktabda fan asoslarini o‘rganish jarayonida o‘quvchi nutqini rivojlantirish inson umrining boshqa davrlariga nisbatan ancha samarali kechadi. chunki har bir fan bola nutqini rivojlantirishda katta ahamiyat kashf etadi va u ona tilining boy imkoniyatlaridan nutqda foydalanishga yo‘l ochadi. ona tili esa fan sifatida ana shu imkoniyatlarni birlashtirib, tilning fikrni ifodalashdagi yangi rang-barang qirralarini ochib beradi; uni nutqning go‘zal olamiga olib kiradi. ona tili o‘quvchi nutqini yaxshilaydi, boyitadi, unga badiiy bo‘yoq beradi, …

2 / 33

taqozo etadigan ajralmas hodisadir. tilsiz tafakkur bo‘lmaganidek, til ham tafakkursiz bo‘lmaydi» * mustaqil respublikamizda yoshlarga ta’lim berish, fanlarni oʻrgatish bilan birga ularni mustaqil fikrlovchi shaxs sifatida tarbiyalash vazifasi belgalandi. chunki fikrlash til va nutq, tafakkur bilan bogʻliq boʻlib, fikrlash jarayonida faraz, mushohada, isbotlash, tahlil qilish paydo boʻladi, aqliy faoliyat, ongli harakat, aql-zakovat, maqsad sari intilish, tafakkur shakllanadi. boshlangʻich ta’limdan boshlab bolalar nutqidagi kamchiliklarni bartaraf etish, ogʻzaki nutqini oʻstirish, ularni koʻrgan, eshitgan voqea�hodisalari haqida eslab qolganlarini erkin fikrlash orqali bayon qilish, oʻz fikrini tushunarli, tartibli ifodalash bilan birga ijodiy fikr yuritishga ham oʻrgatiladi, chunki nutq tufayli inson oʻzaro fikr almashadi, muloqot qiladi. bolalar nutqini oʻstirish, ularni fikrlashga, uni boshqalarga tushunarli bayon etishga oʻrgatish, bolalarning obrazli, mantiqiy, ijodiy, abstrakt fikrlashini shakllantirish va nutq oʻstirish metodlarining oʻrni, mohiyati muhimdir. shuning uchun har bir pedagog ta’lim metodlarini puxta bilishi, bolalar nutqini rivojlantirishning eng qulay metodlarini tanlashi va qoʻllay olishi, uni takomillashtirishi lozim. boshlang‘ich ta’limda …

3 / 33

nutqi, ya’ni matn yaratishdagi muvaffaqiyatlari boshqa o‘quv fanlarini o‘zlashtirishdagi imkoniyatini ham oshiradi. bundan tashqari, o‘qish ko‘nikmalarining to‘laqonli shakllanishini va imlo savodxonligi ortishiga ham ijobiy ta’sir ko’rsatadi. nutqni o‘stirish o‘qish va imlo savodxonligi, to‘g‘ri yozish qoidalarini o‘zlashtirish jarayonining shakllaridan biridir. so‘zdan ibora, jumla va bog‘lanishli matn yaratishda to‘g‘ri hamda o‘rinli foydalanish qoidalari ustida ishlash, bexato va savodli yozish, asosan, boshlang‘ich sinflar ona tili darslarining vazifasi hisoblanadi. ona tili ta’limi milliy dastur asosiy bandlarining nomi (o’qib tushunish, tinglab tushunish, nutq so’zlash, yozish va grammatik svodxonlik) ham nutq o‘stirishning boshlang‘ich ta’lim amaliyotida qanchalar ahamiyatli va zarur ekanini ko‘rsatadi. boshlang‘ich ta’lim amaliyoti ham nutq o‘stirish ishlariga bevosida daxldordir. buyuk rus yozuvchisi va metodisti lev tolstoy “bolalarni oʻqitishni bas qiling” deganda, aslida, ularning oʻzlari ustida ishlashlari uchun imkoniyat qilib berishlik, ularning oʻzlarini oʻz ustlarida ishlashga oʻrgatishni nazarda tutgan edi. bugun ta’lim tizmidagi hayotiy kompetensiyaviylikning ham mohiyati bolalarni jonsiz dars jihozlaridan koʻra hayotiy faoliyatga olib chiqishni, …

4 / 33

ilsa, nutq o'stirish deganda, o'quvchilarning tilning talaffuzi, lug'ati, sintaktik qurilishi va bog'lanishli nutqni faol egallashlariga yordam beradigan metod va usullarni qo'llash tushuniladi. shuning uchun ham grammatika va imlo dasturi tovushlar va harflar, so'z, gap, bog'lanishli nutq kabi qismlarni o'z ichiga olgan. ona tili dasturining bo'limlari „xat-savod o'rgatish va nutq o'stirish", ,,0'qish va nutq o'stirish", „grammatika, imlo va nutq o'stirish" deb nomlangan. nutq o‘stirish nima? * ifoda funksiyasi shundan iboratki, nutq yordamida odam ma’lum bir narsaga, hodisaga va oʻziga munosabatini bildiradi. ta’sir qilish funksiyasi shundan iboratki, nutq yordamida biz boshqa shaxsni yoki odamlar guruhini ma’lum bir harakatga undash yoki tinglovchilarda biror narsaga ma’lum nuqtayi nazarni shakllantirishga harakat qilamiz. qoida tariqasida, nutqning bu funksiyasi buyruq, murojaat yoki ishontirish orqali amalga oshiriladi. xabarning vazifasi odamlar oʻrtasida fikr va ma’lumot almashishdir. nutqning asosiy funksiyalari: xabar ta'sir belgi ifoda * odam nutq yordamida o‘zining fikrlari, his-tuyg‘ulari, istaklarini bayon etadi va boshqalarning fikrlari, his-tuyg‘ulari, istaklarini anglab …

5 / 33

r joyga to‘plash, nimalar xususida fikr yuritish kerakligini belgilash, bayon qilinadigan asosiy fikrning mohiyatini anglash, ichki nutqni rivojlantirishda muhim omildir. ona tili mashg‘ulotlarida bajariladigan mustaqil ishlarning hammasi ichki nutq holatida boshlanib, keyin tashqi nutq shaklida namoyon bo‘ladi. ayniqsa, insho, bayon yozishdan oldingi jarayon ichki nutq namunasidir. tashqi nutq boshqalarga qaratilgan va nazorat qilish mumkin bo‘lgan faol nutq bo‘lib, u og‘zaki va yozma shakllarga ega. nutqning asosiy turlari nutq turlari tashqi nutq tovushlar yordamida eshittirilib yoki grafik belgilar bilan yozilib, boshqalarga qaratilgan nutqdir. ichki va tashqi nutqning fiziologik tabiati bir xil; farqi - tashqi nutqda nutq a'zolarining harakati natijasida tovush chiqariladi yoki yozib bayon etiladi; ichki nutqda nutq a'zolarining harakati tovushsiz yuzaga keladi. ichki nutq kishilar tildan fikr bayon qilish quroli sifatida foydalanadilar. ular o'z fikrlarini ovoz bilan eshittirib bayon qilishdan oldin u haqda o'ylab oladilar. bu ichki nutq hisoblanadi. ichki nutq eshittirilmagan va yozilmagan, „o'ylangan“ (fikrlangan) nutqdir, bu nutq fikrlovchi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 33 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nutq o‘stirish metodikasi"

slayd 1 * * reja: 1. nutq va nutq o‘stirish tushunchalari haqida. 2. nutq o‘stirishning metodik shartlari, yo‘nalishlari. 3. o‘quvchilar nutqiga qo‘yiladigan asosiy talablar. 4. nutq o‘stirish manbalari. * inson butun umri davomida o‘z nutqini takomillashtirib boradi. u tilimizning boy imkoniyatlaridan unumli foydalanish orqali nutqning go‘zal, ravon, ifodali, ta’sirchan bo‘lishiga intiladi. bu jarayon, ayniqsa bolalik davrida samarali tus oladi. kichik bolalik davridan boshlab u aloqa-aralashuvga ehtiyoj sezadi, o‘zgalarning fikrini tinglash va o’z fikrini bayon qilishga tobora koproq zarurat seza boshlaydi. maktabda fan asoslarini o‘rganish jarayonida o‘quvchi nutqini rivojlantirish inson umrining boshqa davrlariga nisbatan ancha samarali kechadi. chunki har bir fan bola nutqini rivojlan...

Этот файл содержит 33 стр. в формате PPT (6,8 МБ). Чтобы скачать "nutq o‘stirish metodikasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nutq o‘stirish metodikasi PPT 33 стр. Бесплатная загрузка Telegram