tsitologiya

PPT 38 стр. 28,2 МБ Бесплатная загрузка

38 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 28,2 МБ

Тип файла PPT

Страницы 38

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 38

powerpoint presentation ma'ruza : «tsitologiya» hujayra membranasi hujayra qobig'i va uning funktsiyasi membranali va membranasiz hujayra organellalari yadro hujayralarning bo'linishi xujayraning yaratilishi. a. levenguk birinchi mikroskop yaratgan. ilk bor mikroorganizmlar, spermatazoidlar (1679), eritrotsitlar (1684) kuzatilgan. r. guk “xujayra” terminini kiritgan (1665). purkeni xujayrada tsitoplazmani mavjudligini aniqlagan (1830). r. braun xujayrada yadro borligini ko'rgan (1833). shveydr va shvan xujayra nazariyasini yaratgan (1839). xujayra nazariyasi. m.shleyden – o'simliklar xujayralardan tuzilgan (1838). t. shvan- barcha xayvonlar organizami xujayralardan tuzilagan(1839). r. virxov- barcha xujayralar mavjud xujayralardan paydo bo'lgan(1858) xujayra nazariyasining asosiy tamoyillari. 1. xujayra tirik organizmning eng kichik birligi. 2. barcha oranganizam xujayralari o'xshash tuzilishga ega. 3. xujayralar bo'linish va ko'payish qobilyatiga ega va yangi xujayralar ona xujayralarni bo'lishidan xosil bo'ladi. 4. ko'p xujayrali organizmilar to'qima va a'zolarga birlashgan ,nerv,endokrin va immun sistema tamonidan boshqariluvchi xujayradan iborat. xujayra- tsitoplazma va yadrodan tashkil topgan sistema bo'lib, o'simlik va hayvon organizamini tuzulishi va yashash jarayonlarining asosi …

2 / 38

hosil qilishi orqali amalga oshadi. -fagotsitozdan farqi: pinotsitozning asosiy xususiyatlari: hujayra mayda suyuq molekulalarni qabul qiladi, fagotsitoz esa yirik zarrachalarni yutib oladi. -hujayra energiya sarflaydi: bu jarayon uchun atf talab qilinadi, chunki vezikulalar hosil bo'lishi va harakatlanishi hujayraviy energiyani talab qiladi. -hujayralarning turli xillari pinotsitozdan foydalanadi: masalan, ichak epiteliy hujayralari oziq moddalarni so'rishda, immun tizimi hujayralari esa ayrim molekulalarni yutib olishda pinotsitozdan foydalanadi. plazmatik membrananing transport funktsiyasi ekzotsitoz ekzotsitoz – bu hujayra ichidagi moddalarni tashqariga chiqarish jarayoni. u katta molekulalar, oqsillar, gormonlar va chiqindi moddalarni hujayra tashqarisiga chiqarishda muhim rol o'ynaydi. ekzotsitoz jarayoni vezikula hosil bo'lishi – hujayra ichidagi moddalar goldji apparati yoki endoplazmatik to'r tomonidan vezikulaga (kichik pufakchalarga) joylanadi. vezikulaning harakati – vezikula tsitoskelet yordamida hujayra membranasiga qarab harakat qiladi. vezikulaning hujayra membranasi bilan qo'shilishi – vezikula hujayra membranasiga etib borganda, uning membranasi hujayra membranasi bilan qo'shiladi. moddalar tashqarga chiqariladi – vezikula ichidagi moddalar hujayra tashqarisiga ajralib chiqadi. ekzotsitoz …

3 / 38

bo'linadi. (bir va ikki qavatli membrana) kiritmalar – trofik, sekretor,pigment va qoldiqlar xosil qiladi. tsitoplazmaning asosiy vazifalari: 1. tayanch va transport – moddalar va organoidlarning harakatlanishini ta'minlaydi. 2. bioximiyaviy reaktsiya muhiti – hujayradagi ko'pgina metabolik jarayonlar shu erda sodir bo'ladi. 3. organoidlarni bog'lash – ularning o'zaro muvofiq ishlashini ta'minlaydi. 4. zaxira vazifasi – uglevodlar, yog'lar va boshqa moddalarni saqlaydi. endoplazmatik to'r – bir qavat membrana bilan o'ralgan vakuolalar va kanalchalardan tashkil topgan. endoplazmatik to'r hujayrada moddalarni tashish, saqlash va qayta ishlashda muhim rol o'ynaydi. shuningdek, u hujayraning tashqi muhit bilan aloqasini ta'minlashda ishtirok etadi. ribosomalar tutuvchi – donador ept. ribosoma tutmaydigan- silliq ept. donador ept- membranali qavatlar – ichki hujayraviy kanallardan tashkil topgan. u oshqazon osti bezi, leykotsitlar, jigar, neyronlar, bez xujayralarida uchraydi. ribosomalar – ept membranasida joylashib, oqsil sintezida ishtirok etadi. tsisternalar – moddalarni saqlash va tashish uchun xizmat qiladi. funktsiyasi: oqsil sintezi – ribosomalar yordamida turli xil oqsillar …

4 / 38

ga tushirishda muhim rol o'ynaydi. silliq endoplazmatik to'r hujayralarning ixtisoslashgan turlarida ko'proq rivojlangan bo'ladi, masalan, jigar, buyrak va mushak hujayralarida. golji apparati — eukariot hujayralarda uchraydigan membranali organoid bo'lib, asosan oqsillar, lipidlar va uglevodlarni qayta ishlash, saralash va transport qilish vazifalarini bajaradi. u yassi sistemalar (bo'shliq), yirik vakuola va mayda pufakchalardan iborat. golji apparatining vazifalari: oqsillarni modifikatsiya qilish – endoplazmatik to'rda sintezlangan oqsillarga shakar, sulfat yoki fosfat guruhlarini qo'shish orqali ularni faollashtiradi. lizosomalar hosil qilish – hazm qilish fermentlarini o'z ichiga olgan lizosomalarni shakllantiradi. sekretor pufakchalarni hosil qilish – gormonlar, fermentlar va boshqa moddalarni hujayradan tashqariga chiqarish uchun tayyorlaydi. hujayra membranasini yaratishda ishtirok etadi – lipid va oqsillardan yangi membranalar shakllantiradi. glikoproteinlar va glikolipidlar sintezi – ular hujayra membranasining muhim tarkibiy qismlaridir. ribosoma — bu ikkita subbirlikdan iborat zamburug'simon membranasiz organella. u barcha tirik organizmlarda uchraydi va hujayra uchun muhim molekulyar fabrika hisoblanadi. ribonukleoproteid tabiati: ribonuklein kislotasi (rnk) va oqsildan …

5 / 38

alash (hujayraviy nafas olish orqali) hujayra metabolizmi va apoptozda (rejali o'lim) ishtirok etish hujayra uchun kerakli molekulalarni sintez qilish. sport bilan shug'ullanuvchi odamning mushaklaridagi mitoxondriyalar soni shug'ullanmaydigan odamlarga nisbatan ko'p bo'ladi. 1 – tashqi membrana; 2 –mebranalar aro bo'shliq 3 – ichki membrana; 4 – kristalar; 5 - matriks lizosoma-tsitoplazmada joylashgan ko'p sonli organoidlar bo'lib bir qavat membrana bilan o'ralgan qalinligi 0,4 mkmdan iborat. u golji majmuasidan yoki to'g'ridan to'g'ri endoplazmatik to'rdan xosil bo'ladi. lizosomaning bir qavat membrana bilan o'ralgan ichki qismida ko'plab gidrolitik fermentlar mavjud. bu ferment yordamida lizosoma o'z faoliyatini amalga oshiriladi. vazifasi- oqsil lipid va uglevodlarni parchalash ya'ni xujayraning ichki xazmini amalga oshitrish. hujayraviy hazm qilish – hujayra ichidagi keraksiz yoki zararlangan molekulalarni parchalaydi chetdan kirgan moddalarni yo'q qilish – bakteriyalar va viruslar hujayra ichiga kirsa, ularni parchalaydi ortiqcha organoidlarni yo'q qilish (avtofagiya) – eskirgan organoidlarni qayta ishlashga yordam beradi hujayra yo'q bo'lishi (apoptoz) – keraksiz yoki …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 38 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tsitologiya"

powerpoint presentation ma'ruza : «tsitologiya» hujayra membranasi hujayra qobig'i va uning funktsiyasi membranali va membranasiz hujayra organellalari yadro hujayralarning bo'linishi xujayraning yaratilishi. a. levenguk birinchi mikroskop yaratgan. ilk bor mikroorganizmlar, spermatazoidlar (1679), eritrotsitlar (1684) kuzatilgan. r. guk “xujayra” terminini kiritgan (1665). purkeni xujayrada tsitoplazmani mavjudligini aniqlagan (1830). r. braun xujayrada yadro borligini ko'rgan (1833). shveydr va shvan xujayra nazariyasini yaratgan (1839). xujayra nazariyasi. m.shleyden – o'simliklar xujayralardan tuzilgan (1838). t. shvan- barcha xayvonlar organizami xujayralardan tuzilagan(1839). r. virxov- barcha xujayralar mavjud xujayralardan paydo bo'lgan(1858) xujayra nazariyasining asosiy tamoyilla...

Этот файл содержит 38 стр. в формате PPT (28,2 МБ). Чтобы скачать "tsitologiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tsitologiya PPT 38 стр. Бесплатная загрузка Telegram