kasb-hunar ta`limi tizimi va jarayoni

PDF 4 pages 42.7 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 42.7 KB

File type PDF

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

3-mavzu: kasb-hunar ta`limi tizimi va jarayoni reja 1. ta`limning didaktik tizimi haqida umumiy tushuncha. 2. predmet tizimi, operatsiya tizimi, operatsiya-predmet tizimi, motorli- mashq tizimi, operatsion-kompleks va boshqa tizimlar. 3. kasb-hunar ta`limi didaktik tizimlarini takomillashtirish. tayanch tushuncha va iboralar: didaktik tizim, nazariy bilim, ishlab chiqarish ta`limi, predmet (buyum) tizimi, operatsiya, motor-mashq tizimi, konstruksion-texnologik tizim. ta`limning didaktik tizimi haqida umumiy tushuncha. ta`lim tizimi deb, amaliy ko`nikma va mehnat malakalarini to`g`ri tarkib topishini, kasbiy faoliyatga tayyorlashni ta`minlaydigan o`quv materialining maqsadga muvofiq tuzilmasiga, uni tashkil etish va izchilligiga aytiladi. kasb-hunar ta`limi o`zaro bog`langan ikki qismdan iborat: a) nazariy bilim; b) ishlab chiqarish ta`limi. ishlab chiqarish ta`limi va nazariy ta`lim bir-biridan farq qiladigan, lekin o`xshashliklari ham bor. ta`limning bu 2 xil turi ham ta`lim mazmunini ajratish, uning qismlarini guruhlash, ularni o`rganish izchilligini belgilash zarurligi bilan bog`liqdir. bunday ajratish prinsiplari va gruppalash tartibi o`qitishning odatda ishlab chiqarish ta`limi tizimining qaysi biridan qo`llanishiga bog`liq bo`ladi. kasb-hunar ta`limida …

2 / 4

o`rganishga majbur bo`ladilar. mazkur tizimning asosiy kamchiligi ana shundan iborat. buyum (predmet) tizimi hunarmandchilik ishlab chiqarish usulini aks ettirgan va xix asrning 2-chi yarmigacha keng qo`llanilgan. manufakturalarning paydo bo`lishi va shunga ko`ra mehnatning taqsimlanishi texnologik jarayonning operatsiyalarga bo`linishiga olib keldi, ya`ni mehnat ta`limining operatsiya tizimi vujudga keladi. bu tizim xix asrning oxirida yuzaga keldi. operatsiya tizimi bo`yicha o`qitishda o`quvchilar o`zlari egallaydigan kasbning mazmunini tashkil qiluvchi mehnat operatsiyalarini o`rganishgan. shu sababli ular har qanday buyumni tayyorlash bir xil operatsiyalardan iborat, bundan faqat operatsiyalarning bajarilish tartibi va ishlov berishning aniqligiga qo`yiladigan talablar bir-biridan farq qiladi, degan tushunchaga ega bo`lishgan. shunday qilib, operatsiya tizimi o`quvchilarni buyum tayyorlashga bog`lab qo`ymay, kasb doirasidagi umumiy bilim, amaliy ko`nikma va malaka bilan qurollantirgan. ta`limning buyum tizimiga nisbatan operatsiya tizimining afzalligi ana shudir. operatsiya tizimi yordamida ishlab chiqarish texnologiyasini tushunish uchun shartsharoitlar yaratadi, ta`limni yangi izchil (oddiy operatsiyalardan murakkab operatsiyalarga) tashkil qilish imkonini beradi, mehnat ko`nikmalarini va malakalarini …

3 / 4

riladi, birinchi buyumni tayyorlashda eng yengil 3-4 operatsiyalar, boshqalarni tayyorlashda esa murakkabroq operatsiyalar o`zlashtiriladi. operatsiya-predmet tizimning yutug`i o`quvchi o`z mehnati natijasini ko`radi, operatsiyalarni o`zi tanlaydi. kamchiligi: mashg`ulotning birinchi darsidanoq o`z ichiga bir necha operatsiyalar olgan buyumlar tayyorlash o`quvchilarda bu operatsiyalarning mazmuni haqida to`g`ri tasavvur bo`lmasligiga olib kelardi. shuning uchun ham tizim keng tarqalmoqda. motor-mashq tizimi (cit tizimi) – ushbu tizimning kamchiligi motor mashq tizimi bo`yicha o`qitish o`quvchilar ko`nikma va malakalarni ongli o`zlashtirishni nazarda tutmasdi. ko`nikmalarni shakllantirish maxsus apparatlar va haqiqiy mehnat jarayonini eslatadigan mashqlarni qo`llash bilan amalga oshirilardi. ko`p marta takrorlash natijasida mushaklarni, ma`lum harakatlarni, ongning ishtirokisiz ham bajarishga “o`rgatish” mumkin, deb faraz qilingan. ta`limda bunday yondoshish ma`qullanmadi va tez uni rad qilindi. motor-mashq tizimining yutug`i shundaki, unda mehnat o`quv va malakalarini shakllantirishning didaktik jihatdan asoslangan, psixofiziologik qonuniyatlarga mos keladigan ketma-ketligi: mehnat usuli – mehnat operatsiyasi – mehnat jarayoni birinchi marta ishlab chiqilgan va qo`llanilgan. bu tizimda o`quvchilarga kasb ta`limi …

4 / 4

larni o`zlashtiradi, so`ng shu operatsiyani ichiga olgan kompleks ishlarni bajaradi. mehnat operatsiyalarini o`zlashtirish va ularni kompleks ishlarda qo`llash ta`limning 1-bosqichidagi asosiy vazifadir. ikkinchi bosqichda o`quvchilar ishlab chiqarishdagi unumli mehnatga qo`shiladilar. masalan, kiyim tikishda qo`llaniladigan barcha turdagi yengni, yoqani, mayda qismlarini tikishni o`rgatib bo`lingandan so`ng uni kiyimda qo`llash bajariladi. kamchiligi: o`quvchi o`zi ishining natijasini juda uzoq vaqtdan so`ng ko`radi. natijada qiziqish susayadi. hozirgi vaqtda o`quv ustaxonalarida amaliy ishni bajarish jarayonida operatsiya-buyum tizimidan foydalaniladi, chunki operatsiyani alohida o`rganish rejalashtirilgan va dasturda ko`rsatilgan buyum xilini mahalliy sharoitga qarab o`zgartirish mumkin. kasb-hunar ta`limi didaktik tizimlarini takomillashtirish. keyingi yillarda o`quv ustaxonalarida konstruksion-texnologik tizim bo`yicha mashg`ulotlar tashkil etiladi. bu tizimning etakchi g`oyasi o`quvchilarni ijodiy faoliyatini oshirishdan iboratdir. o`quvchi biror buyumni tayyorlashdan avval uning loyihasi va ishlov berish jarayonini amalga oshirishi kerak bo`lgan sharoitga olib kiriladi. o`quvchi biror kiyimni tikish uchun avval o`lchov olishi, asos chizmasini chizishi, andoza tayyorlashi, modellashtirish, andozani gazlamaga joylashtirib, buyumni bichishi va tikish …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kasb-hunar ta`limi tizimi va jarayoni"

3-mavzu: kasb-hunar ta`limi tizimi va jarayoni reja 1. ta`limning didaktik tizimi haqida umumiy tushuncha. 2. predmet tizimi, operatsiya tizimi, operatsiya-predmet tizimi, motorli- mashq tizimi, operatsion-kompleks va boshqa tizimlar. 3. kasb-hunar ta`limi didaktik tizimlarini takomillashtirish. tayanch tushuncha va iboralar: didaktik tizim, nazariy bilim, ishlab chiqarish ta`limi, predmet (buyum) tizimi, operatsiya, motor-mashq tizimi, konstruksion-texnologik tizim. ta`limning didaktik tizimi haqida umumiy tushuncha. ta`lim tizimi deb, amaliy ko`nikma va mehnat malakalarini to`g`ri tarkib topishini, kasbiy faoliyatga tayyorlashni ta`minlaydigan o`quv materialining maqsadga muvofiq tuzilmasiga, uni tashkil etish va izchilligiga aytiladi. kasb-hunar ta`limi o`zaro bog`langan ikki qismdan ib...

This file contains 4 pages in PDF format (42.7 KB). To download "kasb-hunar ta`limi tizimi va jarayoni", click the Telegram button on the left.

Tags: kasb-hunar ta`limi tizimi va ja… PDF 4 pages Free download Telegram