bolalarni ijtimoiy-axloqiy tarbiyasida maktabgacha ta`lim tashkiloti va oilaning roli

DOCX 14 pages 65.3 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 65.3 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

4-mavzu: bolalarni ijtimoiy-axloqiy tarbiyasida maktabgacha ta`lim tashkiloti va oilaning roli 1. oila – shaxs ijtimoiylashuvining muhim omili sifatida. 2. jamiyatda oilaning tuzilishi va funksiyalari. 3. maktabgacha ta’lim tashkiloti va oilaning o’zaro hamkorlik ish shakllari. 4. ota-ona qaramogida bo‘lmagan bolalar 5. kattalar va bolalar o’rtasidagi o’zaro munosabatlarning vazifalari, shakl va metodlari. shaxs tarbiyasida, uning ijtimoiy-axloqiy rivojlanishida boshqa ijtimoiy institular bilan taqqoslaganda, oila eng asosiy institut vazifasini o’taydi. itimoiy institut sifatida oiladagi ming yillar davomida e`zozlanib, ardoqlanib, avloddan avlodga o`tib kelayotgan oilaviy qadriyatlar: kattalar va kichiklarni hurmat qilish, bir-birini tushunish va mehr-oqibatga asoslangan do`stona hayot tarzi, milliy urf-odatlar va ularni amalda qo`llash barcha davrlarda bo`lganidek, bugungi kunda ham yosh avlodni jismonan sog`lom, ma`naviy yetuk, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga muhabbat ruhida tarbiyalashda dasturilamaldir. ijtimoiy-axloqiy rivojlanish - fikrlash va o'zini tutish bo'yicha madaniy ravishda belgilangan yoki o'z-o'zidan tuzilgan yaxshi va yomonning me'yorlariga muvofiq rivojlanishdir. oila-qarindoshchilik (nikoh orqali) yoki birga istiqomat qilish orqali bogʻlangan odamlardan …

2 / 14

ing ijtimoiy maqomi nihoyatda baland bo‘lib, u o‘z mavqeini hozirgacha saqlab kelmoqda. o‘zbek oilasida zaruriy tarbiyaviy omil va ko‘nikmalar avloddan avlodga o‘tib kelmoqda. ko‘p bolali o‘zbek oilalarida patriarxat tartibning saqlanishi oiladagi munosabatlarning barqarorligini ta'minlagan. biroq bugungi kunda oila inqirozi ko‘pgina oilalar, shu jumladan, o‘zbek oilalariga ham o‘z ta'sirini ko‘rsatmoqda. oila a'zolari sonining qisqarishi, avlodcharning uzoqugashuvi muammosining kuchayishi munosabati bilan, oilaviy munosabatlarni shakllantirish masalasi borgan sari muhim ahamiyatga ega bo‘lib bormoqda. oila ikki yo‘nalishda mavjud bo‘ladi: kichik ijtimoiy guruh sifatida va ijtimoiy institut sifatida. birinchi holatda, oila qarindoshlik asosida tuzilgan va birga yashash bilan birlashtirilgan hamjamiyat bo‘lsa, ikkinchi holatda esa, insonlarning kundalik hayoti kechadigan ijtimoiy institutdir. oilaning tarkibiy tuzilmasi ham ilmiy jihatdan muhim bo’lib, uni eng avvalo alohida shaxslar tashkil etadi. [footnoteref:1] er-xotin tizimi oiladagi er va xotindan iborat bo’ladi. erkak va ayol nikohidan boshlanadigan bu tuzilma aslida butunlay bir-biridan farq qiluvchi qadriyatlar, qarashlar, kutishlar va e’tiqodlardan tarkib topadiki, agar ularning …

3 / 14

hamiyatlidir. ota-onalar, eng avvalo, oilaning xavfsizligi, unda samimiyat muhitining bo’lishi, tarbiya jarayonlarining qanday kechishiga javobgardir. ular shu oiladagi barcha farzandlarning kelajagini, kerak bo’lsa, juda yaxshi kamol topishi uchun o’z bilim va tajribasini safarbar etadigan insonlardir. aka-opa-ukalar tuzilmasi – oilada farzandlarning hayotni o’rganishlari, bir-birlarini tushunishlari ba’zan tortishib, ba’zan do’stona muomalani yo’lga qo’yishlari juda muhimdir. odatda oilada shakllangan va sayqal topgan aka-uka, opa-singilchilik munosabatlari keyinchalik do’stlar, hamkasblar, raqiblar bilan bo’ladigan murakkab o’zaro munosabatlarni yo’lga qo’yish uchun zarur bo’ladi. ko’p farzandli oila munosabatlar tizimi serqirra bo’lgan oiladir, unda ba’zan, farzandlarning to’ng’ichi ota-onalarday yuqori pog’onaga ko’tarilib qoladi. bunday oiladagi munosabatlarning yaxshi bo’lishi uchun ota-ona har bir oila a’zosining vazifalari va oiladagi maqomlarini aniq tasavvur qilib, bo’lib berishi, to’ng’ich bola bilan kichiklar o’rtasidagi muomala qoidalarini bir maromda yo’lga qo’yilgan bo’lishi talab etiladi. bu yerda ota-onaning mavqei, obro’si kuchli va yetakchi bo’lishi shart. distant oila yoki “akkordeon” tipidagi oilada a’zolardan kimdir, bu ko’p hollarda ota – …

4 / 14

z erkaklarni almashtiradi, toki ko’ngliga ma’qul bo’lgan insonni topmagunicha turlicha munosabatlar tizimida bo’ladi. bu farzandlar tomonidan yaxshi qabul qilinmaydi, ona bilan bolalar munosabatlari hamisha tarang turadi. shunga o’xshash holatlar tez-tez turar joyini almashtirishga moyil oilaga ham xosdir. munosabatlar tarangligi nafaqat shu oilaning ichida, balki yangi turar joyga kelib, yangi tengdosh o’rtoqlar va sinfdoshlar orttiradigan bolalarga ham salbiy ta’sir ko’rsatishi tabiiydir. noto’liq oila – ba’zan turmush o’rtog’idan birining o’limi tufayli judolikka mahkum etilganlar oilasida ham o’ziga xos munosabatlar shakllangan bo’lib, ularda go’yoki “arvoh” oilaviy jarayonlarning barchasida ishtirok etayotganga o’xshaydi. ayniqsa, sharq xalqlarida marhumning ruhini hurmat qilib, barcha oilaviy tadbir va marosimlarda ularning ruhlarini shod etuvchi duolar o’qiladi, ular yaxshi gaplar bilan eslanadi. bu farzandlar tarbiyasida ham ijobiy, ham salbiy rol o’ynaydi. [footnoteref:2]jamiyatda oila bir nechta funksiyalarni bajaradi: [2: egamberdieva n.m. ijtimoiy pedagogika. toshkent: a.navoiy nomidagi o‘zbekiston milliy kutubxonasi nashriyoti, 2009. ] reproduktiv funksiya. bu funksiya naslni davom ettirish bilan bog‘liq. hozirgi …

5 / 14

zifasi faolashuvini talab qiladi. ijtimoiylashuv funksiyasi. oila bola shakllanishiga ta'sir qiluvchi birinchi va asosiy ijtimoiy guruh hisoblanadi. oilada ota-ona va bolalarning tabiiy-biologik hamda ijtimoiy aloqalari uzviy bog‘lanib keladi. oila mikromuhit sifatida bolaning ruhiy, jismoniy va ijtimoiy rivojlanishiga uz ta'sirini ko‘rsatadi. oilaning vazifasi bolaga asta-sekinlik bilan ijtimoiy ko`nikmalarni singdirib, jamiyatga tayyorlashdir. oilada insonga ta'lim va tarbiya beriladi, uning aqliy, ijodiy qobiliyatlarining rivoji sodir bo’ladi. aynan oilada bola mehnat qilishga va mustaqillikka o‘rganadi. xo‘jalik-maishiy funksiya. oila jamiyatning asosiy va doimiy xo‘jalik ne-gizidir. unda oila a'zolarining jismoniy holati bir maromda ushlab turiladi, kasallar va qariyalarga gamxo‘rlik qilinadi. ilm-texnika taraqqiyoti jadal rivojlanayotgan bizning asrimizda oilaning kundalik yumushlari (ovqat pishirish,uy tozalash, kir yuvish, kiyim tikish va boshq) maishiy xizmat ko‘rsatish korxonalari zimmasiga yuklatilmoqda. tarbiyaviy funksiya. biz bu funksiyani alohida ajratib ko‘rsatamiz, chunki tarbiya bola tug‘ilgandan boshlab, umrining oxirigacha davom etadigan jarayonidir. bolaning ilk ijtimoiylashuvi jarayonida tarbiya muhim rol' o‘ynaydi. “oilaviy hayotning asosiy goyasi va maqsadi-farzand …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalarni ijtimoiy-axloqiy tarbiyasida maktabgacha ta`lim tashkiloti va oilaning roli"

4-mavzu: bolalarni ijtimoiy-axloqiy tarbiyasida maktabgacha ta`lim tashkiloti va oilaning roli 1. oila – shaxs ijtimoiylashuvining muhim omili sifatida. 2. jamiyatda oilaning tuzilishi va funksiyalari. 3. maktabgacha ta’lim tashkiloti va oilaning o’zaro hamkorlik ish shakllari. 4. ota-ona qaramogida bo‘lmagan bolalar 5. kattalar va bolalar o’rtasidagi o’zaro munosabatlarning vazifalari, shakl va metodlari. shaxs tarbiyasida, uning ijtimoiy-axloqiy rivojlanishida boshqa ijtimoiy institular bilan taqqoslaganda, oila eng asosiy institut vazifasini o’taydi. itimoiy institut sifatida oiladagi ming yillar davomida e`zozlanib, ardoqlanib, avloddan avlodga o`tib kelayotgan oilaviy qadriyatlar: kattalar va kichiklarni hurmat qilish, bir-birini tushunish va mehr-oqibatga asoslangan do`stona hayot ta...

This file contains 14 pages in DOCX format (65.3 KB). To download "bolalarni ijtimoiy-axloqiy tarbiyasida maktabgacha ta`lim tashkiloti va oilaning roli", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalarni ijtimoiy-axloqiy tarb… DOCX 14 pages Free download Telegram